Izbica chce być miastem

- Walory historyczno-kulturowe oraz obecna struktura społeczno-gospodarcza, a nade wszystko oczekiwania mieszkańców co do dalszego rozwoju miejscowości Izbica są podstawowymi argumentami przemawiającymi za rozpoczęciem procedury o nadanie jej statusu miasta - czytamy w uzasadnieniu do uchwały.

Najstarsze wzmianki o Izbicy pochodzą z 1419 roku. Wieś wchodziła wówczas w skład parafii Krasnystaw, co zostało odnotowane w dokumencie uposażającym ją przez króla Władysława Jagiełłę. Pierwszą próbę lokacji miasta podjęto w pierwszej połowie XVI wieku, ale nie doszła ona do skutku, choć król Zygmunt I Stary wydał na to zgodę 3 lipca 1540 roku. Osiem lat później powstało miasto Tarnogóra.

Kolejną próbę lokacji miejskiej Izbicy podjął starosta tarnogórski Antoni Granowski w roku 1750. Przenieśli się do niej Żydzi z Tarnogóry i innych miejscowości. Najstarszy plan miasta pochodzi z 1835 roku i jest zgodny z założeniami lokacyjnymi.

Izbica utraciła prawa miejskie 13 stycznia 1869 roku. Władze carskie podjęły taką decyzję w ramach represji po powstaniu styczniowym. Podobny los spotkał 335 innych ówczesnych miast.

- Restytuowanie małych miast, zdegradowanych na skutek zaborczej reformy, to istotny element przywracania sprawiedliwości dziejowej i pamięci o tych, którzy walczyli z caratem o odzyskanie niepodległości. Dla lokalnej społeczności koszty uzyskania statusu miasta będą niewielkie. Ponadto środki unijne dla miast są trochę inne - mówił wójt Jerzy Lewczuk na ostatniej sesji rady gminy.

Zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, nadanie miejscowości statusu miasta dokonywane jest w sposób uwzględniający infrastrukturę techniczną i społeczną, układ urbanistyczny i charakter zabudowy oraz przeprowadzone konsultacje społeczne.

Jeszcze do niedawna gminy ubiegające się o nadanie statusu miasta musiały spełnić 5 kryteriów. Były to: liczba mieszkańców nie mniejsza niż 2 tys., ewentualne posiadanie praw miejskich w przeszłości, przynajmniej 60 proc. mieszkańców musi utrzymywać się z działalności pozarolniczej, brak zabudowy zagrodowej w części miejskiej (posiadanie wyodrębnionego centrum) oraz posiadanie niezbędnej infrastruktury technicznej (wodociągów, kanalizacji).

Od kilka lat wymóg dotyczący liczby mieszkańców nie jest rygorystycznie przestrzegany. Przykładami nowych miast są licząca 500 mieszkańców Wiślica (2018 r.) oraz mający zaledwie 330 mieszkańców Opatowiec (2019 r.). W naszym regionie prawa miejskie odzyskały Siedliszcze (2016 r.) i Rejowiec (2017 r.).

Z początkiem przyszłego roku miastem stanie się Goraj w powiecie biłgorajskim oraz Kamionka w powiecie lubartowskim i 8 innych miejscowości na terenie kraju. Stara się o to również Turobin w powiecie biłgorajskim.

Wniosek do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o nadanie statusu miasta musi być złożony do 30 marca. Następnie do końca lipca Rada Ministrów wydaje rozporządzenie, w którym pozytywnie lub negatywnie odnosi się do starań danej gminy. Cała procedura musi być poprzedzona konsultacjami społecznymi i opinią wojewody.