Włodawa. Marek Bem pośmiertnie uhonorowany godnością „Primus civis urbis Vlodaviae" [ZDJĘCIA]

Fot: Wiesław Muszyński FB

Wyróżnienie jest wyrazem najwyższego uznania dla osób szczególnie zasłużonych dla miasta i jego mieszkańców. W przypadku dr. Marka Bema jest także symbolicznym podziękowaniem za dziesięciolecia pracy na rzecz ochrony dziedzictwa historycznego, kulturowego i wielokulturowego Włodawy.

– Po raz pierwszy tytuł „Primus civis urbis Vlodaviae" został nadany pośmiertnie. Środowisko muzealne z Włodawy, ale i z całej Polski, doskonale zna zasługi śp. Marka Bema. Był jednym z twórców Festiwalu Trzech Kultur, był dyrektorem Muzeum Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego we Włodawie oraz Muzeum Byłego Hitlerowskiego Obozu Zagłady w Sobiborze. Jestem przekonany, że śp. Marek Bem jest teraz z nami, czuwa nad festiwalem i nad tym, aby idee, którym poświęcił swoje życie, były nadal obecne we Włodawie – mówił burmistrz Włodawy Wiesław Muszyński.

Dr Marek Bem zmarł 19 listopada 2023 roku w wieku 62 lat. Pozostawił po sobie imponujący dorobek naukowy, muzealniczy i społeczny. Był człowiekiem niezwykle zaangażowanym w ochronę dziedzictwa historycznego pogranicza kultur. Przez całe życie zawodowe zajmował się dokumentowaniem i popularyzacją historii regionu, ze szczególnym uwzględnieniem dziejów mniejszości narodowych oraz społeczności żydowskiej.

Jako wieloletni dyrektor Muzeum Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego oraz Muzeum Byłego Hitlerowskiego Obozu Zagłady w Sobiborze tworzył i rozwijał instytucje łączące działalność edukacyjną, naukową i memoriałową. Dzięki jego pracy pamięć o tragicznych wydarzeniach II wojny światowej oraz wielokulturowym dziedzictwie Włodawy zyskała należne miejsce w świadomości kolejnych pokoleń.

Szczególne miejsce w działalności dr. Marka Bema zajmowało Muzeum Byłego Hitlerowskiego Obozu Zagłady w Sobiborze. Był inicjatorem licznych uroczystości upamiętniających ofiary Holokaustu, w tym Międzynarodowych Dni Pamięci Ofiar Holokaustu. Do Sobiboru przybywali wówczas ocaleni uczestnicy powstania z USA, Izraela, Australii i Ukrainy. Organizował również spotkania świadków historii z najwyższymi władzami państwowymi Polski i Izraela.

Dzięki jego staraniom nawiązano współpracę z holenderską prowincją Gelderland, skąd pochodziły tysiące Żydów zamordowanych w Sobiborze. Efektem tej współpracy były wieloletnie projekty dotyczące rewitalizacji miejsca pamięci oraz międzynarodowa wystawa „Z popiołów Sobiboru", która przez kilkanaście lat prezentowana była w wielu krajach Europy.

Dr Marek Bem był również wybitnym etnografem i badaczem lokalnej kultury. Z ogromnym zaangażowaniem dokumentował tradycje i zwyczaje mieszkańców pogranicza kultur i religii. To z jego inicjatywy powstał Festiwal Trzech Kultur – wydarzenie, które z czasem stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Włodawy i miejscem spotkania kultur katolickiej, prawosławnej i żydowskiej. Przez ćwierć wieku festiwal zdobył renomę jednej z najważniejszych imprez kulturalnych regionu, promując Włodawę jako miasto otwarte, wielokulturowe i oparte na wzajemnym szacunku. Jego idee do dziś pozostają ważnym elementem tożsamości miasta.

Dorobek dr. Marka Bema obejmuje dziesiątki publikacji naukowych i popularnonaukowych, organizację ponad stu wystaw muzealnych w Polsce i za granicą, udział w licznych konferencjach naukowych oraz tworzenie „Zeszytów Muzealnych", które do dziś pozostają cennym źródłem wiedzy o historii i kulturze regionu. Był także podróżnikiem i organizatorem wypraw etnologicznych, człowiekiem o niezwykłej ciekawości świata i pasji poznawania innych kultur.

Za swoją działalność dr Marek Bem został uhonorowany wieloma prestiżowymi nagrodami i wyróżnieniami, w tym: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, przyznanym przez Prezydenta RP za zasługi w upowszechnianiu wiedzy o Holokauście. Otrzymał także m.in. Medal „Getto Warszawskie", Order Świętej Marii Magdaleny oraz tytuł „Bene Meritus Terrae Lublinesi".

 Tytuł, wręczony podczas Festiwalu Trzech Kultur, nabrał szczególnego znaczenia – został przekazany podczas wydarzenia, którego dr Marek Bem był jednym z twórców i któremu poświęcił część swojego życia. 

Czytaj też: