Ponad 180 osób na II zjeździe potomnych tradycji duchowej Chełmszczyzny i Południowego Podlasia

W dniach 11-13 września 2026 roku na terenie Prawosławnej Diecezji Lubelsko-Chełmskiej odbyła się druga edycja zjazdu integrującego diasporalną społeczność kościoła prawosławnego w Polsce. Ponad stu osiemdziesięciu uczestników wracało modlitwą i myślami do kolebki swych rodzinnych korzeni na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu.

Trzydniowy zjazd rozpoczęła wspólna modlitwa w zabytkowej cerkwi pw. Narodzenia NMP we Włodawie. W związku z tym, że 11 września cerkiew celebruje święto ku czci Ścięcia Głowy św. Jana Chrzciciela w pierwszej kolejności celebrowano panachidę, podczas której szczególne prośby o wieczną pamięć wznoszona za wszystkich mieszkańców Chełmszczyzny i Południowego Podlasia, którzy niejednokrotnie dawali w swym życiu wyjątkowe świadectwo św. Prawosławia. Następnie odbył się molebień, który sprawowany był w intencji organizatorów i uczestników zjazdu potomnych.

Modlitewnej inauguracji we Włodawie przewodniczył arcybiskup lubelski i chełmski Abel. Wspólnie z hierarchą modlili się ks. Włodzimierz Jacyszyn z Łucka, ks. Jarzy Ignaciuk z Włodawy, ks. Jan Łukaszuk z Bończy, ks. Witalis Leonczuk z Braniewa, ks. Tomasz Łotysz z Horostyty, ks. Jarosław Szczur z Chełma oraz protodiakoni Marek Waszczuk i Mirosław Demczuk. Podczas nabożeństwa śpiewał chór Wołyńskie Dzwony z Łucka pod kierownictwem Marii Fedosiuk-Wisłockiej, której więzi rodzinne związane są z Ziemią Chełmską.

Na zakończenie okolicznościowe słowo wygłosił abp Abel. 

- Moi drodzy! Dobry Bóg błogosławi nam po raz drugi rozpocząć dzieło, które wykracza poza ramy kontekstu historycznego i społecznego. Nasz zjazd to przede wszystkim wydarzenie duchowe, które łączy przeszłość poprzez pamięć, umacnia nas teraźniejszych dla świadectwa i ukierunkowuje w lepszej świadomości własnych siebie na przyszłość. Niech to dzieło będzie zbawiennie korzystne dla wszystkich! – podkreślił władyka. 

Piątkowe popołudnie zakończyła kolacja wraz z przedstawieniem programu zjazdu i okolicznościowymi przemówieniami.

Czytaj też:

Miejsca pamięci

Sobotnia część zjazdu miała na celu zapoznanie z sakralnym bogactwem miejsc i pamięci historycznej na terenie Południowego Podlasia. W pierwszej kolejności udano się do Jabłecznej, gdzie na skrzyżowaniu dróg od 2024 roku powstaje panteon tożsamości i wiary Diecezji Lubelsko-Chełmskiej. W krótkich słowach proboszcz parafii prawosławnej w Chelmie ks. Jarosław Szczur przedstawił rys historyczny miejsca i opowiedział o wspominanych w tym miejscu jubileuszach. - W 2024 roku w tym miejscu pojawił się krzyż upamiętniający stulecie autokefalii kościoła prawosławnego w Polsce, następnie uczczono pamięć patrona diecezji św. Atanazego Brzeskiego, a w 2025 roku szczególne dziękczynienie kierowano wobec Ojców I Soboru Powszechnego, którego 1700-lecie uczczono na całym prawosławnym świecie. W tym miejscu łączy się świadectwo tryumfu prawosławnej wiary – IV, XVII i XX wieku – zaznaczył duchowny.

Kolejnym punktem zjazdu była modlitwa przed cudotwórczą ikoną św. Onufrego Wielkiego w jabłeczańskim monasterze. Miejsce, które nieprzerwanie od ponad pięciuset lat trwa w żywym świadectwie Prawosławia było szczególne, gdyż połączyło w dzieciństwie i wieku młodzieńczym duchowym wychowaniem większości uczestniczących w zjeździe.

Nabożeństwo dziękczynne celebrowali arcybiskupi: lubelsko-chełmski Abel i przemysko-gorlicki Paisjusz. We wspólnocie modlitwy udział wziął również namiestnik monasteru w Jabłecznej o. archimandryta Piotr (Dawidziuk).

Na zakończenie molebna okolicznościowe słowo wygłosił władyka Paisjusz, który w swych rodzinnych korzeniach stał się zarówno duchowym ojcem zjazdu jak i jego aktywnym uczestnikiem.

 - Znajdujemy się w miejscu szczególnym, które śmiało można nazwać kolebką wiary oraz rozsadnikiem struktur cerkiewnych w Polsce. Tutaj formowały się pokolenia hierarchów, duchowieństwa i liderów życia naszej cerkwi. Tak jest i dzisiaj i dlatego chcemy tu razem być – podkreślił hierarcha.

Następnie podczas wspólnego posiłku miały miejsce szczególne punkty programu nawiązujące do bogactwa duchowego i dziedzictwa kulturowego regionu. W pierwszej kolejności arcybiskup Abel zaprezentował  nowe wydawnictwo diecezji pn. Duchowieństwo, służba cerkiewna oraz parafie prawosławne na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w latach 1875-1915. Autor publikacji ks. Aleksander Fedczuk na ponad tysiąca trzystu stronicach kompleksowo przedstawił życie cerkiewne, w którym czynny udział brali przodkowie uczestników zjazdu. - Jestem przekonany, że wielu z nas znajdzie w tej publikacji bliskich, którzy w różnorodny sposób uczestniczyli w życiu liturgicznym naszej cerkwi. To leksykon dla genealogii duchowej wielu prawosławnych rodzin w Polsce i poza nią – podkreślił władyka. 

Dalsza część artykułu na kolejnej stronie.