Nowy, używany czy import: jak dziś kupić auto i nie przepłacić

Od czego zacząć poszukiwania samochodu – trzy drogi zamiast dwóch

Dawniej kupujący samochód mieli do wyboru dwie opcje: jeśli chcieli kupić nowe auto – salon, jeśli używane – portal ogłoszeniowy. Dziś dróg są trzy:

1. Salon (najbezpieczniejsza opcja, praktycznie bez ryzyka). Samochód jest nowy, bez historii, z gwarancją producenta, ale drogi (najdroższy wariant).
2. Rynek wtórny w Polsce (szybki sposób na kupno interesującego modelu taniej niż nowego). Kupujący oszczędza na samym zakupie, ale ryzykuje, że stanie się właścicielem auta o wątpliwej przeszłości i z ukrytymi usterkami.
3. Import – zakup na międzynarodowych platformach i aukcjach z późniejszym transportem i odprawą celną w Polsce (wariant dający nieograniczony wybór, możliwość nabycia modelu rzadkiego w Europie i sporej oszczędności). Tu również istnieje ryzyko związane z zakupem auta używanego, a poza tym cena, którą widzisz w ogłoszeniu, nie jest równa temu, ile ostatecznie kosztuje zakup z zagranicy (trzeba z góry policzyć końcową kwotę „pod klucz” z uwzględnieniem kosztów doliczanych do ceny auta).

Każda z dróg jest na swój sposób dobra, ale jednocześnie ma też wady i ryzyka.

Aby lepiej pokazać różnice między trzema sposobami zakupu, ich cechy zebraliśmy w tabeli.

Dalej o każdym sposobie opowiemy osobno.

Nowe auto – za co realnie płacisz?

Cena nowego samochodu składa się nie tylko z kosztu podzespołów i produkcji. Kupujący opłaca pracę sieci dealerskiej, logistykę, reklamę, przygotowanie do sprzedaży i w gruncie rzeczy sam status nowego samochodu. 

Zalety

Główna zaleta nowego auta – gwarancja producenta i zerowa historia. Otrzymujesz samochód o maksymalnej żywotności, w pełni sprawny i gotowy do jazdy. Przed tobą nikt go nie używał, na pewno nie brał udziału w wypadku, nie może mieć wątpliwej historii ani cofniętego licznika. 

Kolejna zaleta polega na tym, że w salonie kupujesz model aktualnej generacji, czyli auto z nowoczesnym oprogramowaniem, nową odmianą silników, ulepszonymi systemami wspomagania kierowcy i systemami bezpieczeństwa, których mogą nie mieć auta sprzed trzech-czterech lat, a tym bardziej starszych generacji. 

Wady

Główna wada – utrata wartości. Nowe auto traci 10% wartości od razu po podpisaniu umowy, a w pierwszym roku użytkowania cena, w zależności od modelu, może spaść o 15–30%. Najbardziej wartość auta spada właśnie w pierwszych trzech latach.

Druga wada – cena wejścia – najwyższa ze wszystkich wariantów. Nawet ubezpieczenie nowego, drogiego auta również wyjdzie drożej. 

Owszem, otrzymujesz najlepszy produkt, ale też płacisz za niego w pełni. Jeśli nie jesteś gotów przepłacać za „nowość”, lepiej rozważyć zakup samochodu używanego.

Auto używane – kiedy to się opłaca?

Kupując samochód na rynku wtórnym, oszczędzasz na najdroższym etapie jego cyklu życia – początkowym spadku wartości. Na ciebie spada jednak ryzyko problematycznej przeszłości i teraz głównym zadaniem jest upewnienie się, że za atrakcyjną ceną nie kryją się wypadki, cofnięty licznik czy kosztowne usterki, które przy zakupie auta używanego mają nie mniejsze znaczenie niż rok produkcji, przebieg i wyposażenie.

Zalety

Główna zaleta aut używanych – niższa cena, czyli możesz albo zaoszczędzić duże pieniądze na zakupie modelu, albo kupić auto wyższej klasy. Przy niskim koszcie zakupu otrzymujesz samochód, który podczas użytkowania nie będzie już mocno tracił na wartości, ponieważ główny spadek już się dokonał.

Na rynku wtórnym na szczególną uwagę zasługują auta poleasingowe. To głównie świeże samochody (do 5 lat) z przejrzystą historią własności (z reguły 1–2 właścicieli przed tobą), serwisowane zgodnie z zaleceniami (historia serwisowa jest przejrzysta i dostępna do sprawdzenia). Takie auto jest w stanie niemal nowym, ale zauważalnie tańsze.

Ryzyka

Największym ryzykiem dla kupującego auto używane jest nieznana przeszłość. Najczęstsze problemy to cofnięty licznik, powypadkowe naprawy po poważnej kolizji, „topielec” po powodzi. Sprzedający, aby korzystnie sprzedać, mogą ukryć informacje o uszkodzeniach i usterkach, a podczas zwykłych oględzin wykrycie takich szczegółów jest niemożliwe. Trzeba wykonać diagnostykę, sprawdzić auto pod kątem wystrzelonych poduszek, uszkodzeń nadwozia i śladów lakierowania.

Jak zmniejszyć ryzyko: sprawdzenie VIN i historia serwisowa

Ryzyka można uniknąć dwoma działaniami: sprawdzeniem po numerze VIN i prośbą o historię serwisową. VIN ujawnia historię rejestracji, wpisy o wypadkach oraz dane o rzeczywistym przebiegu według dat serwisów.

Historia serwisowa pokazuje, czy auto było serwisowane zgodnie z zaleceniami, czy „do pierwszej awarii”. Jeśli sprzedający nie podaje numeru VIN lub unika pytań o przeszłość pojazdu – to sygnał, że przeszłość jest wątpliwa, mogą pojawić się niuanse, a kupujący powinien zrezygnować z zakupu albo dokładniej sprawdzić samochód.

Jest jeszcze jeden problem rynku wtórnego. Bywa, że potrzebnego modelu w dobrym stanie na polskim rynku nie ma, a te dostępne są z bardzo dużą marżą (zakup się nie opłaca). Wtedy do gry wchodzi trzeci scenariusz zakupu.

Import auta

Główna zaleta importu – to nie tylko możliwość kupienia samochodu „taniej”. Znacznie ważniejsze jest to, że za ten sam budżet można znaleźć auto w lepszym wyposażeniu, z mniejszym przebiegiem i bardziej przejrzystą historią niż na rynku lokalnym; można kupić model rzadki lub niedostępny w Polsce.

Ale korzyść z importu z zagranicy (z krajów spoza UE) pojawia się tylko wtedy, gdy z góry policzone są wszystkie koszty – od zakupu i transportu po odprawę celną, rejestrację i ewentualną naprawę. 

Skąd sprowadza się auta

Główne rynki importu samochodów to USA, Kanada, Europa, Korea Południowa, ZEA i Chiny. 

• USA i Kanada – duży wybór, mnóstwo ofert, niskie ceny, aukcje, przejrzysta historia auta.
• Europa – krótki dystans dostawy, auta spełniają normy UE. 
• Korea – zadbane auta w dobrym stanie (wysokiej jakości serwis). 
• ZEA – rynek drogich, niemal nowych i zadbanych samochodów (bez soli na drogach, bez korozji). 
• Chiny – szybko rosnący rynek, duży wybór aut elektrycznych i świeżych modeli, których w Europie jeszcze nie ma.

Ile kosztuje import z Chin – cło, akcyza, VAT

Koszt importu auta z Chin do Polski to cena auta plus trzy warstwy podatkowe i logistyka, ponieważ Chiny znajdują się poza UE. 

Liczyć trzeba etapami, według poniższego schematu:

1. Cena samochodu na aukcji / platformie handlowej – twoja oferta/cena zakupu.
2. Cło – 10% od sumy wartości rynkowej i kosztu transportu (dla wszystkich samochodów osobowych kupionych poza UE, z wyjątkiem pickupów i pojazdów użytkowych – 22%).
3. Akcyza – liczona od sumy wartości auta, kosztu transportu i cła. Stawka zależy od pojemności i typu silnika (3,1% – dla silników spalinowych ≤2 l, 18,6% – dla silników spalinowych >2 l, 1,55% – dla hybryd do 2 l i 9,3% dla hybryd powyżej 2 l). Dla aut elektrycznych obowiązują odrębne zasady (0% akcyzy).
4. VAT przy imporcie z odprawą w portach Polski wynosi 23%, w Niemczech – 19% i liczony jest od sumy wartości rynkowej auta, cła i akcyzy.
5. Logistyka – transport morski lub kombinowany, port, formalności, transport na terenie Polski:

• transport morski – od $800 do $2600 za jedno auto (zależy od sposobu skompletowania ładunku);
• transport kombinowany (morze–kolej) –  od $2200 za 1 samochód;
• opłaty – portowe $350–$500, terminal kolejowy $300–$400, przeładunek kontenera $150–$250, usługi agencji celnej €150–€300, magazynowanie $15–$30 za dobę, transport na terenie Polski 300–1200 PLN lub od $75 do $300 (zależy od odległości).

Aktualne stawki cła, akcyzy i VAT sprawdzaj w polskiej Krajowej Administracji Skarbowej – Krajowa Administracja Skarbowa. Stawki celne i warunki regularnie się zmieniają.

Auto z Chin z aukcji – czy warto kupować?

Zakup samochodu na chińskiej aukcji jest uzasadniony tylko wtedy, gdy jeszcze przed przystąpieniem do licytacji można zobaczyć pełny koszt przyszłej transakcji. Ważne jest, aby rozumieć nie tylko wylicytowaną cenę, ale i wszystkie koszty towarzyszące: prowizję, transport, odprawę celną oraz inne obowiązkowe opłaty. Trzymając się tej zasady, możesz przewidzieć budżet, unikniesz nieprzewidzianych wydatków i rozczarowania po zakupie.

Najłatwiej pracować z platformami, które łączą oferty z różnych krajów w jednym katalogu. Na przykład PLC Auction – duża międzynarodowa platforma działająca na całym świecie, zapewniająca dostęp do aukcji z USA, Kanady, Europy, Korei Południowej, ZEA i Chin przez jeden interfejs. Uwalnia to od konieczności szukania odpowiedniego auta na wielu różnych platformach, a także pozwala porównywać oferty z kilku rynków i wybierać najkorzystniejszy wariant.

Ważne i przydatne funkcje platformy PLC Auction:

• historię samochodu po numerze VIN można sprawdzić przed zakupem, korzystając z usługi weryfikacji bezpośrednio na stronie lotu aukcyjnego;
• budżet zakupu konkretnego auta można obliczyć za pomocą kalkulatora, który od razu uwzględnia całą logistykę (kraj/port wysyłki, kraj/port/miasto przybycia), cło, akcyzę i VAT;
• użytkownik może liczyć na pełne wsparcie techniczne, doradcze i organizacyjne ze strony pracowników platformy.

Jeśli rozważasz zakup samochodu z Chin, warto wybierać właśnie takie platformy, gdzie jeszcze przed przystąpieniem do licytacji można sprawdzić historię auta, obliczyć pełny koszt transportu i odprawy celnej, a także porównać oferty z różnych rynków. Właśnie dlatego wielu kupujących, którzy szukają nowoczesnych modeli i aut elektrycznych, rozważa chiński transport z aukcji z możliwością wcześniejszego oszacowania wszystkich kosztów i uniknięcia niespodziewanych wydatków po transakcji.

Realny koszt „pod klucz” – jak go policzyć 

Będziemy porównywać trzy sposoby nabycia pojazdu według końcowego kosztu posiadania, a nie ceny zakupu. Doświadczony kierowca doskonale wie, że auto, na którym niby zaoszczędziłeś przy transakcji, po trzech latach użytkowania może okazać się nieopłacalne, jeśli uwzględnić wydane na nie środki oraz cenę, za jaką uda ci się je sprzedać. 

Wzór na obliczenie korzyści jest dla wszystkich wariantów taki sam, zmieniają się jedynie składniki.

Nowe: cena + ubezpieczenie + serwis − wartość rezydualna.

Używane: cena + sprawdzenie historii + przyszłe naprawy + ubezpieczenie + serwis − wartość rezydualna.

Import: cena auta + cło + akcyza + VAT + logistyka + ubezpieczenie + serwis − wartość rezydualna.

Przeanalizujmy różnicę na konkretnym przykładzie. Nowa Toyota RAV4 z 2023 roku w wersji podstawowej (czyli najtańszy wariant) w polskich salonach kosztuje $27 500–$32 500, a jednocześnie crossover Volvo XC90 z 2021 roku (o 2 klasy wyżej) bez uszkodzeń, w idealnym stanie i o wysokiej płynności, z dostawą z Korei, z uwzględnieniem wszystkich opłat celnych i ubezpieczenia transportu, będzie cię kosztował „pod klucz” $31 193. Budżet jest praktycznie taki sam, korzyść z takiego zakupu jest oczywista, pytanie tylko o czas dostawy i gotowość do dopełnienia formalności. 

Ten przykład nie oznacza jednak, że wszystkie auta za granicą są tańsze. Jeśli koszt „pod klucz” wychodzi równy lub wyższy od ceny nowego auta przy zakupie modelu analogicznego lub tej samej klasy – import w takim przypadku nie ma sensu. 

Wartość rezydualna to krytycznie ważny parametr, o którego uwzględnieniu wielu kupujących zapomina. Auto, które powoli tanieje, w perspektywie trzech lat może okazać się naprawdę opłacalne w użytkowaniu, w odróżnieniu od tego, które szybko traci na wartości.

Który wariant wybrać – krótki przewodnik

Odpowiedź zależy od tego, co jest dla ciebie priorytetem: gwarancje, oszczędność czy dostęp do konkretnego modelu.

• Wybierz nowe, jeśli najważniejsza jest gwarancja i czysta historia, jeśli planujesz korzystać z auta długo i jesteś gotów przyjąć utratę wartości w pierwszym roku jako opłatę za sam status nowości i odpowiadające mu parametry.
• Wybierz auto używane, jeśli szukasz rozsądnego stosunku ceny do stanu, jeśli jesteś gotów poświęcić określoną kwotę i wysiłek na poszukiwanie wariantów oraz ich sprawdzenie i diagnostykę.
• Wybierz import, jeśli potrzebnego modelu na polskim rynku nie ma lub jest on droższy niż średnia rynkowa, jeśli jesteś gotów czekać na dostawę, pod warunkiem że z góry policzyłeś koszty „pod klucz”.

Więc nowy czy używany samochód? A może import?

Przy wyborze samochodu ważne jest, aby patrzeć nie tylko na cenę w ogłoszeniu, ale i na końcowy koszt posiadania. Czasem nowy samochód rzeczywiście okazuje się najkorzystniejszym i najbardziej uzasadnionym zakupem, czasem lepiej wziąć auto używane na rynku krajowym, a w niektórych przypadkach najlepszym wariantem jest import z zagranicy. Wszystko zależy od budżetu, wymagań wobec auta i gotowości poświęcenia czasu na poszukiwania. Im dokładniej policzysz wszystkie koszty z góry, tym mniejsze prawdopodobieństwo, że przepłacisz, natkniesz się na problemy i nieprzewidziane wydatki po zakupie.