Powiat chełmski. Nie są jeszcze w pełni gotowi na kryzys. Samorządy czekają na kolejną pulę środków

Co zaplanował rząd?

Na początek warto jednak przyjrzeć się regulacjom, jakie decydenci zawarli w samym programie. W rozdziale piątym dokumentu pojawił się zapis mówiący o tym, że „że na finansowanie zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej corocznie będzie przeznaczać się środki w wysokości nie niższej niż 0,3 % produktu krajowego brutto, przy czym wysokość środków przeznaczonych na finansowanie zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, zgodnie z Programem OLiOC, ujętych w ramach limitu wydatków na finansowanie potrzeb obronnych, o których mowa w art. 40 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, wynosi 0,15 % produktu krajowego brutto. Istnieje także możliwość finansowania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej ze środków Funduszu Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego i Ochrony Ludności”. 

Ponieważ uchwałę Rady Ministrów w sprawie zatwierdzenia programu opublikowano pod koniec maja 2025 roku, za punkt odniesienia przyjęto PKB za 2023 rok (w wysokości 3 410,1 mld zł) oraz PKB za 2024 rok (w wysokości 3 641 mld zł). 

W treści dokumentu zapisano również, że na sam 2025 rok Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zabezpieczył 5 779 676 000 zł, natomiast w 2026 roku pula realizację zapisanych w programie celów zmniejszy się do poziomu 5 475 756 000 zł. 

Osobne środki zabezpieczyło również Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. W 2025 roku wydatki z tego z kolei źródła wyniosły ogółem 12 607 000 zł, a na obecny rok zabezpieczono kwotę 12 641 000 zł. 

Trzecie źródło finansowania programu to Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych. W biegłym roku zabezpieczono w tej strukturze 601 916 000 zł, a pula na 2026 rok to 662 031 000 zł. 

Osobne środki w ramach własnego budżetu zabezpiecza również resort zdrowia. W 2025 roku wydatki z tego źródła wyniosły 5 191 039 000 zł, a w 2026 roku – 5 594 070 000 zł. 

Tyle mówi dokument źródłowy, w oparciu o który samorządy przystąpiły do realizacji własnych, obronnych przedsięwzięć. 

Konkretnych informacji brak

Czy zapisane w programie kwoty znajdą pokrycie w rzeczywistości? Mija powoli luty, a poszczególni włodarze wciąż nie wiedzą dokładnie, jaką konkretnie kwotę otrzymają na zaplanowane przez siebie działania. 

- Obecnie trwają prace planistyczne i konsultacje związane z zakresem dofinansowania inwestycji i zakupów w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej w 2026 roku. Prace prowadzą Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego oraz Wydział Finansów i Budżetu Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie. Na razie nie jesteśmy w stanie sprecyzować, w jakim zakresie zostaną nam przydzielone środki. Priorytetem w 2026 roku w ramach Programu OL i OC będzie przygotowanie obiektów ochrony zbiorowej, ulepszone systemy alarmowania i łączności oraz rozwój obrony cywilnej – wyjaśnił nam wójt gminy Kamień Dariusz Stocki.

I dodał, że kiedy będzie już dysponował odpowiednimi informacjami, to zostaną one przedstawione radnym. 

- Niezbędna jest z pewnością diagnoza i modernizacja zasobów, potrzebne są nowe lokalizacje ochronne, ale także działania edukacyjne - szkolenia i przygotowanie mieszkańców na zagrożenia. Przeprowadzimy konkretną analizę tego, co mamy w zasobach i tego, czego potrzebujemy, by efektywnie wydawać pieniądze, które będą służyły naszym mieszkańcom. Część środków przeznaczona będzie na pewno na skoordynowany system alarmowania i ostrzegania ludności. To zintegrowany system powiadamiania o zagrożeniach, wykorzystujący syreny alarmowe – wyjaśnił na tym etapie planowania tegorocznych prac wójt Stocki.

Swoje plany nakreśliła również gmina Leśniowice. 

- Głównym przedsięwzięciem, jakie chcielibyśmy realizować w 2026 roku, jest System Monitoringu Wizyjnego ujęć wody na terenie naszej gminy. Następnie chcielibyśmy dokonać zakupu agregatów prądotwórczych oraz radiotelefonów – poinformowała nas wójt Joanna Jabłońska.

Pewności co do konkretnej kwoty, jaką miasto otrzyma w 2026 roku na realizację programu, nie ma również burmistrz Rejowca Fabrycznego Gabriel Adamiec. 

- Niemniej jednak sformułowaliśmy dosyć precyzyjnie cele, jakie chcielibyśmy zrealizować. Przede wszystkim chcemy zadbać o nowoczesny system alarmowy i ostrzegawczy, który pozwoli na błyskawiczne informowanie mieszkańców o zagrożeniach. Jeden z naszych tegorocznych priorytetów to także mobilny punkt zarządzania i transportu, zapewniający koordynację działań bezpośrednio w terenie. Zamierzamy również zadbać o specjalistyczny sprzęt medyczny do ratowania życia i zdrowia. Tegoroczne zakupy obejmą również najprawdopodobniej sprzęt ciężki - niezbędny przy usuwaniu skutków klęsk żywiołowych czy awarii. Podkreślam jednak - skala tych inwestycji zależy od finalnego budżetu, jaki zostanie nam przekazany w ramach zaplanowanego budżetu – komentuje włodarz Rejowca Fabrycznego.

Ważny sprzęt, ale i infrastruktura

Pewne cele sformułowały również władze gminy Dubienka. 

- Zamierzamy zakupić beczkowozy do wody pitnej oraz doposażyć magazyn obrony cywilnej w namioty, łóżka polowe i materace – przekazał nam wójt Michał Koziński.

Planami, które zostaną, najprawdopodobniej, zrealizowane w bieżącym roku, podzielił się także zastępca wójt Edyty Niezgody Łukasz Burak. 

- Na ten rok mamy zaplanowany zakup środków łączności dla jednostek OSP, montaż monitoringu wizyjnego wraz z systemem alarmowym ujęć wody na terenie gminy, zakup cysterny do dowożenia wody pitnej oraz przeprowadzenie szkoleń z zakresu ochrony ludności. Szacujemy, że się wydatki ukształtują się na poziomie ok 200 tys. zł – poinformował nas zastępca wójta gminy Żmudź.

Niczego nie chce przesądzać burmistrz Siedliszcza Hieronim Zonik. 

- Czekamy na oficjalne informacje w tej sprawie. Kiedy już będziemy dysponować odpowiednią wiedzą, podejmiemy decyzję – zapewniono nas.

Zaawansowane działania w ramach programu podjęła również gmina Rejowiec. 

- Do tej pory zakupiliśmy koparko-ładowarkę i zabezpieczyliśmy kompleksowo ujęcie wody w Rejowcu (alarm, monitoring). Wykonaliśmy także ekspertyzę murów i stropów obiektu „Arianki” w piwnicach, gdzie planujemy utworzyć miejsce schronienia dla ludności. Na liście naszych zakupów znalazły się również pojemniki z atestami na wodę pitną, środki gaśnicze oraz plandeki zabezpieczające, a także agregaty prądotwórcze, radiotelefony i środki opatrunkowe, zestawy pierwszej pomocy i środki ochrony indywidualnej. Dotychczasowe wydatki objęły również halę namiotową, kable siłowe i przedłużacze do agregatów – przekazał nam zastępca burmistrza Rejowca Mirosław Kość.

Miejsce schronienia samorząd chciałby zorganizować również w piwnicy pod planowanym do rozbudowy budynkiem „Domu Strażaka”. 

- Na zaplanowanie zakupów mieliśmy bardzo mało czasu, ale sądzę, że nasza decyzja jest trafiona i odpowiedzialna. Zaczęliśmy po prostu od zakupów najpotrzebniejszych elementów, które będą mogły zabezpieczyć bezpieczeństwo mieszkańców naszej gminy – ocenia Kość. 

Czytaj także:

• Rejowiec Fabryczny. Domowa pracownia jak nowa. Podopieczni Warsztatu Terapii Zajęciowej mają nową kuchnię
• Gm. Rejowiec Fabryczny. Podwoje PSZOK-a otworzą lada dzień
• Gm. Siedliszcze. Więcej pieniędzy dla ochotników. Stawki ekwiwalentu poddano rewizji
• Gm. Siedliszcze. Zima droga dla wszystkich, a odśnieżać chodniki powinni też mieszkańcy