Oburzenie po decyzji Wołodymyra Zełenskiego. Czy Chełm zwróci tytuł Miasta Ratownika?

Kontrowersyjna decyzja i ostra reakcja

Decyzja Wołodymyra Zełenskiego o uhonorowaniu jednostki wojskowej imieniem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), formacji, która w polskiej pamięci historycznej jest związana z ludobójstwem na Polakach, wywołała burzę. Minister Tomasz Siemoniak nazwał to działanie „fatalnym błędem”, premier Donald Tusk sugerował, że sprawa stanowi „bardzo poważny problem” w relacjach polsko-ukraińskich, natomiast prezydent Karol Nawrocki chce odebrać Wołodymyrowi Zełenskiemu Order Orła Białego. 

Reakcje widać już w regionie – władze Lublina zdecydowały o usunięciu ukraińskiej flagi z budynku ratusza.

Sprawa uderza w samorządy, które od pierwszych dni wojny stały na pierwszej linii niesienia pomocy uchodźcom. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje Chełm.

Prezydent Banaszek: „Pomagaliśmy z serca”

Do zaistniałej sytuacji w emocjonalnym wpisie w mediach społecznościowych odniósł się prezydent Chełma Jakub Banaszek. Nie kryje rozczarowania postawą ukraińskiego przywódcy, podkreślając, że rany historyczne w naszym regionie są wciąż żywe i bardzo bolesne.

„Pomagaliśmy z serca, bezinteresownie - nie dla medali czy orderów. Nie milkną echa złej decyzji Prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, który nadał jednej z jednostek wojskowych imię „Bohaterów UPA”. To decyzja bolesna, szczególnie dlatego, że władze Ukrainy doskonale wiedzą, jak ważna i wrażliwa jest to kwestia dla Polaków. Ta decyzja zabolała cały Naród, ale w tych dniach największy smutek i żal odczuwają rodziny Ofiar ludobójstwa wołyńskiego, zwłaszcza Ci, którzy przeżyli tamto piekło” – napisał na Facebooku Jakub Banaszek.

Prezydent Chełma przypomniał, że bezinteresowne zaangażowanie mieszkańców zaowocowało przyznaniem Chełmowi oraz Przemyślowi zaszczytnych tytułów Miast Ratowników. 

„Było to dla naszych mieszkańców wyjątkowe wyróżnienie i powód do dumy, ale takie wyróżnienia mają sens tylko wtedy, gdy stoją za nimi szczerość, prawda i wzajemny szacunek. Taka właśnie była nasza pomoc - szczera, uczciwa i bezinteresowna. Dzisiejsza gloryfikacja UPA jest zaprzeczeniem tych wartości. Jest zaprzeczeniem prawdy historycznej, uczciwości i wzajemnego szacunku między narodami” – kontynuuje prezydent Chełma.

W obliczu kryzysu dyplomatycznego mieszkańcy oraz dziennikarze zaczęli zadawać pytania o przyszłość przyznanego wyróżnienia. Jakub Banaszek zapowiedział, że ewentualny zwrot tytułu nie odbędzie się bez konsultacji społecznych.

„Otrzymujemy od mieszkańców i dziennikarzy pytania, czy w tej sytuacji miasta powinny zwrócić tytuły Miast Ratowników - w geście sprzeciwu i zwrócenia uwagi opinii międzynarodowej na to, co się stało. Takiej decyzji nie możemy podejmować ponad głowami mieszkańców. To nie my odpowiadamy za decyzję podjętą przez Prezydenta Ukrainy, ale naszym obowiązkiem jest zapytać Państwa o zdanie” – zadeklarował Banaszek.

W Pałacu Kretzschmarów gościł prezydent Ukrainy

Obecny kryzys ostro kontrastuje z wydarzeniami sprzed trzech lat. To wtedy z ust ukraińskiego przywódcy padły pamiętne słowa podziękowania na dziedzińcu Zamku Królewskiego w Warszawie: „Drogi Rzeszowie, dziękuję ci za to, że zostałeś pierwszym ratownikiem dla Ukrainy. Przemyślu, Lublinie, Chełmie, dziękuję wam”.

5 kwietnia 2023 roku wizyta prezydenta Ukrainy w Polsce i w Chełmie wywołała spore poruszenie. Tego dnia, podczas spotkania zorganizowanego w Pałacu Kretzschmarów w Chełmie, Wołodymyr Zełenski w towarzystwie ówczesnego premiera Mateusza Morawieckiego odznaczył prezydentów czterech miast. Wśród wyróżnionych znaleźli się: Jakub Banaszek (Chełm), Wojciech Bakun (Przemyśl), Konrad Fijołek (Rzeszów) i Krzysztof Żuk (Lublin).

- Chełm otrzymał tytuł Miasta - Ratownika. To wyróżnienie jest dla Was i Waszych serc. Z inicjatywy Prezydenta Ukrainy, w naszym mieście Miasto Chełm odbyła się wzruszająca uroczystość wręczenia tzw. miastom frontowym specjalnych wyróżnień - tytułów Miast Ratowników. Wspólnie z Prezydentem Lublina Krzysztof Żuk, Prezydentem Rzeszowa Konrad Fijołek Prezydent Rzeszowa oraz Prezydentem Przemyśla Wojciech Bakun odebraliśmy w imieniu naszych mieszkańców ten szczególny wyraz podziękowania - komentował wtedy Jakub Banaszek na Facebooku.

- To dla mieszkańców Chełma wyjątkowe wyróżnienie - za wszystkie gesty, za dobre serca, bezinteresowną pomoc, solidarność z Ukrainą. Jestem dumny i wzruszony, że mogłem ją w Waszym imieniu odebrać - podkreślał prezydent. 

Wówczas Jakub Banaszek z dumą komentował to wydarzenie, wskazując na Chełm jako miasto symboliczne, które łączy w sobie dwie historie i dwie kultury: polską i ukraińską, czego symbolem była przekazana Zełenskiemu ikona Matki Bożej Chełmskiej. 

Dzisiaj ta symbolika została wystawiona na bardzo ciężką próbę...

Jak komentują sytuację Chełmianie? Różnie. To tylko niektóre z komentarzy pod postem prezydenta.