Region. Serce pracuje, a ciśnienie rośnie. Jak chronić się przed nadciśnieniem?

Ciśnienie tętnicze to siła, z jaką krew naciska na ściany naczyń krwionośnych. Jego wartość zmienia się w cyklu pracy serca:

• ciśnienie skurczowe – to najwyższa wartość ciśnienia, występująca w momencie skurczu serca, gdy krew zostaje wypompowana do tętnic
• ciśnienie rozkurczowe – najniższa wartość ciśnienia, odnotowywana w fazie rozkurczu serca, gdy serce napełnia się krwią

Aktualne normy ciśnienia krwi

Według Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (PTNT) i Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego (PTK), ciśnienie tętnicze:

• optymalne – poniżej 120/70 mmHg
• podwyższone: 120–139/70–89 mmHg.

Prawidłowe ciśnienie tętnicze jest kluczowe dla zdrowia. Zapewnia odpowiedni przepływ krwi, natlenienie narządów oraz dostarcza składników odżywczych. Chwilowe zmiany ciśnienia tętniczego są normalne np. wzrost ciśnienia w sytuacji stresu, w trakcie wysiłku fizycznego i obniżenie ciśnienia w trakcie snu i odpoczynku.

Z kolei nadciśnienie tętnicze to choroba, która charakteryzuje się trwałym, podwyższonym ciśnieniem tętniczym krwi, którego wartość wynosi 140/90 mm Hg lub więcej. Lekarz rozpoznaje nadciśnienie tętnicze na podstawie pomiarów ciśnienia krwi, wykonywanych najczęściej w kilkudniowych lub kilkutygodniowych odstępach. 

Objawy nadciśnienia

Oznaki nadciśnienia, bywają niespecyficzne i mogą kojarzyć się z innymi chorobami. Dlatego trzeba mierzyć ciśnienie regularnie i poradzić się lekarza gdy zauważymy u siebie:

• bóle, zawroty głowy (bóle te są często zlokalizowane na karku i występują bardzo wcześnie rano)
• problemy ze snem, czasem bezsenność
• uczucie zmęczenia, w tym łatwe męczenie się przy wysiłku
• zaczerwienienie szyi i klatki piersiowej
• nadmierną potliwość.

U osób z nieleczonym nadciśnieniem tętniczym układ krążenia jest stale narażony na wysokie ciśnienie płynącej krwi. Może to prowadzić do negatywnych zmian w organizmie. Dotyczy to szczególnie serca, mózgu i nerek. To z kolei może powodować m.in. chorobę wieńcową, udar mózgu, zawał serca, niewydolność nerek czy uszkodzenie wzroku.

Co zwiększa ryzyko nadciśnienia

Ryzyko nadciśnienia wzrasta z wiekiem, ale choroba występuje też u młodych dorosłych, a nawet dzieci i nastolatków.

Czynniki, które mogą wpływać na podwyższone wartości ciśnienia tętniczego, np.:

• otyłość
• starszy wiek
• stres
• mała aktywność fizyczna
• czynniki genetyczne (dziedziczne) – bliscy krewni chorowali na nadciśnienie. 

Dieta w leczeniu i zapobieganiu nadciśnienia

Podstawą zapobiegania nadciśnieniu tętniczemu i jego rozwojowi jest przestrzeganie zasad zdrowego trybu życia, czyli codzienny ruch, utrzymanie prawidłowej masy ciała i zbilansowana dieta. 

Jednym z najbardziej zalecanych modeli żywienia jest dieta DASH (ang. Dietary Approaches to Stop Hypertension), czyli dieta w leczeniu i zapobieganiu nadciśnienia. Na założeniach takiej diety oparte są wszystkie bezpłatne plany żywieniowe na portalu DietyNFZ.

Ten model żywienia obniża ciśnienie tętnicze krwi i zmniejsza ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych. Jest to dieta bogata w produkty o znacznej zawartości witamin, składników mineralnych i błonnika, ogranicza natomiast produkty, zawierające nasycone kwasy tłuszczowe, izomery trans i sól.

Pomiary w Lubelskim NFZ

W Sali Obsługi Klientów Lubelskiego Oddziału NFZ jest stanowisko ds. profilaktyki i promocji zdrowia. 

- Przy ulicy Nadstawnej 2-4 w Lublinie można: sprawdzić ciśnienie tętnicze krwi, zmierzyć swój wzrost i wagę, wykonać analizę składu ciała, czyli sprawdzić poziom tkanki tłuszczowej i mięśniowej oraz zawartość wody w organizmie. Nasz doradca pokaże też jak założyć konto na bezpłatnym portalu Diety NFZ i pomoże dobrać odpowiedni plan żywieniowy – podkreśla Małgorzata Bartoszek, rzecznik prasowy Lubelskiego OW NFZ.

Narodowy Fundusz Zdrowia przygotował także Poradnik Pacjenta: Nadciśnienie – choroba, której nie czujesz, z którego można dowiedzieć się: Jakie są pierwsze objawy? Czy rzeczywiście tylko seniorzy muszą się obawiać? I czy da się je kontrolować bez leków? Obalamy mity, pokazujemy fakty i podpowiadamy, jak nie dać się „cichym” powikłaniom.  Poradnik Pacjenta to praktyczny przewodnik po systemie ochrony zdrowia z perspektywy pacjenta. Pisany prosto i konkretnie. Wszystkie poradniki dostępne są na stronie https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/poradnik-pacjenta/

Czytaj także: