Skarby Lubelszczyzny pod ochroną. Region zyskał trzy nowe rezerwaty przyrody

Nowe rezerwaty zabezpieczają jedne z najcenniejszych siedlisk Lubelszczyzny - murawy kserotermiczne, torfowiska, jezioro dystroficzne oraz malownicze lessowe wąwozy porośnięte starodrzewem. W niektórych przypadkach na objęcie tych terenów formalną ochroną przyrodnicy i naukowcy czekali nawet od lat 50. XX wieku.

Rezerwat „Kąty”. Ochrona wyjątkowych muraw kserotermicznych

Jednym z najcenniejszych nowo utworzonych rezerwatów jest „Kąty”, położony na terenie gminy Zamość. Choć zajmuje zaledwie 7,03 ha, jego wartość przyrodnicza jest wyjątkowo wysoka.

Rezerwat chroni jedne z najlepiej zachowanych muraw kserotermicznych w regionie – ciepłolubnych zbiorowisk roślinnych rozwijających się na nasłonecznionych wapiennych zboczach. Są one uznawane za jedne z najbardziej zagrożonych siedlisk w Polsce.

Na tym niewielkim obszarze stwierdzono występowanie blisko 200 taksonów roślin, w tym 34 gatunków rzadkich, chronionych lub zagrożonych wyginięciem. Rosną tu m.in. miłek wiosenny, aster gawędka oraz obuwik pospolity – jeden z najpiękniejszych i najrzadszych krajowych storczyków.

Historia ochrony tego miejsca jest wyjątkowo długa. Pierwsze postulaty utworzenia rezerwatu pojawiły się już w latach 50. ubiegłego wieku. Przez kilkadziesiąt lat realizację tych planów uniemożliwiała jednak skomplikowana struktura własności gruntów. Dopiero obecnie udało się objąć ochroną najbardziej wartościowy fragment tego terenu. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska nie wyklucza, że w przyszłości rezerwat zostanie powiększony o kolejne cenne przyrodniczo działki.

„Skrzypowy Dół”. Największy z nowych rezerwatów

Największym spośród nowo utworzonych obszarów chronionych jest rezerwat „Skrzypowy Dół”, zlokalizowany na terenie gminy Opole Lubelskie. Obejmuje powierzchnię 162,35 ha i znajduje się w zarządzie Nadleśnictwa Kraśnik.

Przedmiotem ochrony jest niezwykle malowniczy kompleks lessowych wąwozów, które należą do najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu zachodniej Lubelszczyzny. Strome zbocza porastają dobrze zachowane lasy grądowe z licznymi, okazałymi dębami i lipami osiągającymi rozmiary drzew pomnikowych.

Bogate runo leśne stanowi siedlisko wielu rzadkich gatunków roślin. Występują tu między innymi lilia złotogłów, wawrzynek wilczełyko oraz tojad mołdawski – gatunki objęte ochroną i uznawane za cenne elementy krajowej flory.

Utworzenie „Skrzypowego Dołu” wpisuje się w działania prowadzone na terenie Nadleśnictwa Kraśnik. Jest to już drugi rezerwat powołany w 2026 roku na gruntach zarządzanych przez tę jednostkę.

„Jezioro Łukietek”. Ostoja torfowisk i roślin owadożernych

Trzecim nowym rezerwatem jest „Jezioro Łukietek”, położone na terenie gminy Ludwin. Obszar o powierzchni 21,55 ha chroni unikatowy ekosystem skupiony wokół niewielkiego jeziora dystroficznego.

Tego typu zbiorniki wodne należą do najrzadszych ekosystemów w Polsce. Charakteryzują się kwaśną wodą, niewielką ilością składników odżywczych oraz specyficznymi warunkami sprzyjającymi rozwojowi wyspecjalizowanych gatunków roślin.

Na terenie rezerwatu występują cenne zbiorowiska torfowiskowe i bagienne, będące siedliskiem wielu rzadkich gatunków, w tym rosiczek – owadożernych roślin przystosowanych do życia na ubogich glebach – a także pływaczy i bagnicy torfowej. Ochroną objęto również otaczające jezioro płaty borów bagiennych, które pełnią ważną funkcję w utrzymaniu równowagi wodnej całego ekosystemu.

Wszystkie trzy zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie weszły w życie w lipcu 2026 roku. Ich ustanowienie stanowi kolejny etap realizacji działań na rzecz zachowania najcenniejszych walorów przyrodniczych województwa lubelskiego.

Jak podkreślają służby ochrony przyrody, utworzenie nowych rezerwatów było efektem wieloletnich analiz naukowych oraz ścisłej współpracy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z ekspertami, leśnikami i zarządcami terenów. Dzięki temu udało się objąć trwałą ochroną miejsca o wyjątkowej wartości przyrodniczej, krajobrazowej i naukowej.

Czytaj także:

• Gmina Białopole przystąpi do Związku Gmin Lubelszczyzny. Radni podjęli jednogłośną decyzję
• Bardzo efektowny półmetek MKL-u Chełm
• Rynek pracy w regionie krasnostawskim i włodawskim. Gdzie szukać stabilnych zarobków w 2026 roku?
• Gm. Żmudź. Barokowe arcydzieło odzyskuje dawny blask. Trwa konserwacja unikatowych polichromii w Klesztowie