Chełm sprzed 700 lat ma dziś twarz. Niezwykłe rekonstrukcje w podziemiach bazyliki [ZDJĘCIA]

Prace prowadzone były z inicjatywy proboszcza parafii, ks. kanonika Andrzeja Sternika, a sfinansowano je ze środków miasta Chełm oraz parafii. Za badania archeologiczne i aranżację odpowiadał dr Stanisław Gołub.

Jednym z kluczowych elementów było uporządkowanie przestrzeni krypt. W krypcie nr 2 oraz korytarzu prowadzącym do kolejnych pomieszczeń wykonano posadzkę z historycznej cegły, odtwarzając tzw. wątek wendyjski. Dzięki temu wyraźniej wyeksponowano relikty XIII-wiecznej cerkwi.

Poniżej zdjęcia z rekonstrukcji twarzy:

Pochówek książęcy i wojownik z bliznami

Największe emocje budzi odkrycie i rekonstrukcja wyjątkowego pochówku w tzw. sarkofagu łodziowatym – jedynego takiego znaleziska w Polsce. Spoczywają w nim szczątki młodego mężczyzny w wieku około 25–30 lat. Badacze wskazują, że z dużym prawdopodobieństwem może to być jeden z synów króla Daniela Romanowicza – Roman lub Szwarno.

Obok odnaleziono drugi pochówek – mężczyzny w wieku 45–50 lat, prawdopodobnie elitarnego wojownika. Na jego kościach zachowały się ślady licznych obrażeń, m.in. w obrębie głowy i oka, co świadczy o udziale w walkach.

Najstarsza „znana twarz” chełmianki

Szczególne znaczenie ma także rekonstrukcja twarzy młodej kobiety, mającej około 20 lat. Jej grób znajduje się w pomieszczeniu pod północną zakrystią bazyliki. To jedyny jak dotąd odkryty XIII-wieczny pochówek kobiecy w tym miejscu.

Co więcej, jest to najstarsza znana z wyglądu mieszkanka Chełma. Dzięki nowoczesnym technologiom jej twarz została odtworzona, przybliżając współczesnym mieszkańcom wygląd osoby żyjącej tu ponad 700 lat temu.

Nauka spotyka technologię

Rekonstrukcje były możliwe dzięki bardzo dobremu stanowi zachowania czaszek. Na ich podstawie wykonano cyfrowe modele 3D z wykorzystaniem fotogrametrii. Następnie, przy użyciu specjalistycznego oprogramowania, w tym Blendera oraz metody Manchester, odtworzono tkanki miękkie twarzy.

Proces ten opierał się na naukowych markerach grubości tkanek oraz modelowaniu mięśni twarzy. Eksperci podkreślają jednak, że rekonstrukcje mają charakter przybliżony – nie obejmują cech takich jak kolor oczu czy włosów, które nie pozostawiają śladów w układzie kostnym.

Dwie wersje jednej historii

Przy zrekonstruowanych pochówkach umieszczono specjalne tablice prezentujące dwa typy rekonstrukcji: naukowe oraz historyczno-artystyczne. Te drugie wzbogacono o elementy takie jak fryzury, zarost czy nakrycia głowy, co pozwala lepiej wyobrazić sobie dawnych mieszkańców Chełma.

Autorami rekonstrukcji naukowych są dr Beata Borowska oraz mgr Karina Woźniak z Uniwersytetu Łódzkiego. W przygotowaniu wersji artystycznych uczestniczył także Rafał Ratajczak.

To dopiero początek

Równolegle prowadzone były także prace w dwukondygnacyjnych piwnicach dawnego klasztoru Bazylianów. Jak zapowiadają służby konserwatorskie, szczegóły tej części inwestycji zostaną zaprezentowane wkrótce.

Czytaj także: