Czarnek zamiast Banaszka. Dlaczego PiS postawił na polityka z Lublina?

Zdaniem politologa i medioznawcy, dr. Wojciecha Magusia obecne wskazanie Czarnka należy przede wszystkim traktować jako element strategii politycznej na długo przed wyborami parlamentarnymi.

Jak podkreśla ekspert, do wyborów pozostało jeszcze kilkanaście miesięcy, dlatego ogłoszenie kandydata jest raczej działaniem wizerunkowym niż ostateczną decyzją personalną.

– Mamy obecnie okres prekampanii, w którym partie polityczne starają się profilować swój przekaz i budować pozycję przed właściwą kampanią – tłumaczy politolog.

Zwrot PiS w stronę konserwatywnego elektoratu

Zdaniem dr. Magusia w ostatnich latach Prawo i Sprawiedliwość próbowało poszerzyć swój przekaz o bardziej centrowych wyborców. Teraz jednak wyraźnie widać zmianę akcentów.

– Wskazanie polityka wyrazistego, który nie boi się mocno artykułować swoich poglądów, jest próbą odzyskania dominującej pozycji po prawej stronie sceny politycznej – ocenia.

Ekspert zwraca uwagę, że ważnym elementem tej strategii jest także rywalizacja o wyborców, którzy w ostatnich latach zaczęli odpływać w stronę innych ugrupowań prawicowych.

– Wydaje się, że jednym z głównych rywali PiS w tej chwili nie jest tylko Donald Tusk, ale także politycy z prawej strony sceny politycznej, jak choćby Grzegorz Braun – dodaje.

Dlaczego nie samorządowiec?

W kontekście wcześniejszych spekulacji pojawia się pytanie o szanse polityków samorządowych – takich jak prezydent Chełma Jakub Banaszek – na wejście do ogólnopolskiej polityki na najwyższym szczeblu.

Zdaniem politologa największą przeszkodą jest rozpoznawalność i doświadczenie w polityce centralnej.

– Politycy lokalni mogą odnosić sukcesy w swoich miastach i regionach, ale w polityce ogólnopolskiej ogromne znaczenie ma rozpoznawalność i doświadczenie w zarządzaniu instytucjami państwowymi – tłumaczy dr Maguś.

W tym kontekście Przemysław Czarnek ma wyraźną przewagę.

– Pełnił funkcję ministra, zarządzał dużym resortem i ma doświadczenie na najwyższym szczeblu administracji państwowej. To wzmacnia jego pozycję jako potencjalnego kandydata na premiera – podkreśla ekspert.

Politolog zwraca też uwagę na praktyczny problem, który pojawia się w przypadku kandydatów będących jednocześnie włodarzami miast.

– Trudno jednocześnie prowadzić intensywną kampanię ogólnopolską i zarządzać miastem na sto procent. To zawsze oznacza konieczność kompromisów, które mogą być niekorzystne zarówno dla miasta, jak i dla kampanii – zauważa.

Wiek też ma znaczenie

W naszej rozmowie pojawił się również wątek wieku polityków. W przypadku najwyższych funkcji państwowych doświadczenie i staż w polityce często odgrywają istotną rolę.

– W polityce często przyjmuje się, że młodym politykiem jest osoba poniżej 50. roku życia. Jeśli ktoś zbliża się do tej granicy, może być postrzegany jako ktoś, kto łączy doświadczenie z energią – tłumaczy dr Wojciech Maguś.

W tym kontekście – jak zauważa ekspert – młodsi samorządowcy mogą być przez część środowiska politycznego traktowani jako osoby, które dopiero budują swoją pozycję.

– W przypadku młodszych polityków często pojawia się przekonanie, że ich czas na najwyższe funkcje dopiero nadejdzie – dodaje.

Jednocześnie politolog przypomina, że w historii Polski zdarzały się sytuacje, gdy premierem zostawała bardzo młoda osoba.

– Młodszym premierem był Waldemar Pawlak (miał 33 lata w momencie objęcia funkcji premiera w 1992 roku – przyp. red.), ale była to bardzo specyficzna sytuacja polityczna. W ostatnich latach premierami zostawały raczej osoby z dużym doświadczeniem politycznym – wskazuje.

Lubelski bastion PiS-u

Nie bez znaczenia jest również kontekst regionalny. Przemysław Czarnek pochodzi z Lubelszczyzny, a wschodnia część kraju od lat należy do bastionów wyborczych Prawa i Sprawiedliwości.

– Taka kandydatura może być mobilizująca dla wyborców z regionu. Pojawia się naturalny mechanizm identyfikacji: „to jest polityk stąd” – zauważa politolog.

Jak podkreśla ekspert, wskazanie mocno ideowego polityka ma również drugą stronę.

– Taki kandydat mobilizuje nie tylko własny elektorat, ale także wyborców przeciwnych ugrupowań. Jeśli ktoś mocno artykułuje swoje poglądy, może to zmobilizować wyborców, którzy wcześniej byli zniechęceni do udziału w wyborach – tłumaczy politolog.

Kandydat taktyczny?

Dr Maguś zwraca uwagę, że wskazanie kandydata na premiera na tak wczesnym etapie kampanii nie zawsze oznacza, że to właśnie ta osoba obejmie później stanowisko.

– W polityce zdarza się, że kandydat pełni rolę tak zwanego „zająca”, czyli osoby, która ma realizować określone cele taktyczne w trakcie kampanii – tłumaczy.

Zdaniem dr Magusia obecna strategia Prawa i Sprawiedliwości może polegać na maksymalnym zagospodarowaniu konserwatywnego elektoratu, a dopiero w późniejszym etapie kampanii na próbie poszerzenia przekazu.

– Możliwe, że najpierw PiS będzie chciał odzyskać wyborców z prawej strony sceny politycznej, a dopiero później pojawi się próba złagodzenia przekazu i walka o bardziej umiarkowanych wyborców – ocenia.

Do wyborów parlamentarnych pozostało jeszcze kilkanaście miesięcy, dlatego scenariusze polityczne mogą się jeszcze wielokrotnie zmienić. Dzisiejsze nazwiska i strategie mogą być jedynie elementem większej układanki, która będzie się zmieniać wraz z kolejnymi miesiącami kampanii. Jedno jest jednak pewne – politycy z pewnością zadbają o to, by emocji w nadchodzącej walce o władzę nie zabrakło.

Materiał powstał we współpracy z Centrum Kompetencji Europejskich UMCS w Chełmie.

Czytaj także: