Gm. Chełm. Ze znoszonymi ubraniami tylko do lokalnego PSZOK-u

Trudno nie zgodzić się z tym spostrzeżeniem. Być może jest to ta grupa mieszkańców, którzy wyprodukują w ciągu roku najmniejszą ilość tekstylnych odpadów, ale nie ulega wątpliwości, że także i oni powinni otrzymać możliwość sprawnego przekazania ich tam, gdzie należy. Nasz rozmówca podkreśla, że osoby zmotoryzowane, posiadające odpowiednio pojemny samochód czy przyczepkę, poradzą sobie bez problemu. Nie wszyscy jednak dysponują tymi samymi możliwościami.

- Pracuję akurat w branży budowlanej, więc mam, jako wykonawca różnych mniejszych i większych zleceń, odpowiednie auto i przyczepkę. Zapakuję więc wszystko do przestrzeni bagażowej i wywiozę. Tych ubrań i różnego rodzaju prześcieradeł, poszewek czy starych zasłon, uzbierało się przez te wszystkie lata, całkiem dużo. To nie są jednak dwa czy trzy worki przetartych spodni. Planuję duży remont rodzinnego domu i muszę to wszystko uprzątnąć. Dobrze, że działa chociaż ten lokalny punkt – zauważa nasz Czytelnik.

O funkcjonowanie gminnego systemu gospodarowania tekstylnymi odpadami postanowiliśmy więc zapytać u źródła. Urzędnicy potwierdzili, że w tej chwili podstawowe obowiązki samorządów w tym zakresie sprowadzają się do udostępnienia mieszkańcom możliwości oddawania ubrań w lokalnych Punktach Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych.

- Samorządy nie mają żadnego nakazu, aby organizować dodatkowe formy gromadzenia tych odpadów, a więc np. kontenery czy też zbierać „od drzwi do drzwi”. Warto przy tym zaznaczyć, że wszystkie koszty, jakie wiążą się z zagospodarowaniem odpadów, przerzucono na gminy, a więc mieszkańców. Te rosnące lawinowo koszty należy racjonalizować – podkreślono w skierowanej do nas wiadomości.

Samorządowcy zauważają, że wokół zagadnienia selektywnego gromadzenia tekstyliów narosło również sporo różnego rodzaju nieporozumień.

- Mieszkańcy ulegają często iluzji, że nowy obowiązek oznacza automatycznie łatwy recykling i wygodne formy odbioru tych odpadów od mieszkańców. Nic bardziej mylnego. W rzeczywistości gminy borykają się z nowym obowiązkiem i jednocześnie rosnącymi kosztami zbiórki i zagospodarowania odpadów. Warto to spostrzeżenie zestawić z danymi. Tylko w 2023 roku w Polsce zebrano ok. 667 ton odzieży i tekstyliów, natomiast w pierwszym półroczu 2025 roku już ponad 3066 ton, co oznacza wzrost o ponad 367 proc. w ciągu dwóch lat. Równolegle rosną koszty zagospodarowania – średni koszt przetworzenia jednej tony wzrósł z ok. 749 zł w 2023 r. do ponad 1 100 zł w 2025 r. Jednocześnie rzeczywisty recykling obejmuje jedynie niewielką część całej tej ilości – około 13 proc., a większość odpadów trafia do spalania lub innych form unieszkodliwiania – zauważają gminni urzędnicy.

W tej chwili gmina Chełm umożliwia mieszkańcom gromadzenie odzieży i tekstyliów na dwa sposoby. Te rzeczy, które nadają się jeszcze do użytku, można wrzucać do wyodrębnionego w punkcie pojemnika. Przez pewien czas dostępne były również specjalne pojemniki, do których mieszkańcy, w różnych lokalizacjach, mogli dostarczać artykuły dla organizacji charytatywnych.

Szybko okazało się jednak, że ten eksperyment się nie powiódł.

- Niestety – te kontenery były wykorzystywane w niewłaściwy sposób. Trafiała do nich elektronika albo rzeczy, które nie nadawały się do tego, aby je komuś przekazać. Poszczególne instytucje zrezygnowały więc z ich utrzymywania na naszym terenie. Elektronikę można wrzucać do pojemników, które umieszczone są w naszej gminie w kilkunastu lokalizacjach. Są odpowiednio oznaczone – sygnalizuje gmina. 

Z jakimi ilościami tekstylnych odpadów mierzy się obecnie gmina? Z przekazanych nam danych wynika, że 2024 roku na terenie gminy Chełm odebrano 900 kg odzieży, natomiast od 1 stycznia tego roku do chwili obecnej aż ok. 37 ton tych odpadów. Koszt ich zagospodarowania to z kolei ok. 36 tys. zł.

Co więc mogą zrobić starsi lub niezmotoryzowani mieszkańcy? Wydaje się, że jedynym rozwiązaniem jest rozmowa z sąsiadem i pytanie, czy nie zechciałby, jadąc do PSZOK, zabrać jednego czy dwóch dodatkowych worków. Może to dobry sposób na odbudowanie lokalnych więzi?

Czyta także:

• Gm. Chełm. Budują odporność i inwestują w bezpieczeństwo. Obrona cywilna będzie mogła odpowiednio zareagować
• Gm. Chełm. Ci młodzi poważnie myślą o swojej przyszłości i karierze
• Gm. Chełm. Do podium zabrakło niewiele. Julian Suprun po raz kolejny godnie reprezentował swoją szkołę
• Gm. Chełm. Są kreatywni niczym Stanisław Lem. Ci uczniowie będą wykuwali nowoczesne rolnictwo