Archeolodzy na budowie S17 odkryli skarby sprzed tysięcy lat

Stanowisko archeologiczne w miejscowości Kniazie zostało odkryte wiele lat temu podczas badań powierzchniowych realizowanych w ramach ogólnokrajowego programu „Archeologiczne Zdjęcie Polski”. Teraz, w związku z budową drogi ekspresowej S17 Piaski–Hrebenne, której projektowana trasa przecina obszar tego stanowiska, badacze pod kierownictwem Michała Bonka z firmy APB Thor przebadali ponad 2 hektary terenu. Efekt? 787 obiektów archeologicznych i tysiące zabytków.

Osada starsza, niż można sobie wyobrazić

Najstarsze odkrycia archeologów pochodzą z IV tysiąclecia p.n.e. Są to fragmenty naczyń i obiekty gospodarcze kultury pucharów lejkowatych. Z epoki brązu natrafiono m.in. na ceramikę związaną z kulturą mierzanowicką i trzciniecką oraz niewielki grot strzały odlany z brązu.

Badacze zarejestrowali również obiekty mieszkalne z okresu rzymskiego (I–III w. n.e.), które powiązano z kulturą przeworską. Najliczniejsze znaleziska dotyczą jednak wczesnego średniowiecza (VII-XIII w.) – są to ziemianki i półziemianki z paleniskami, kilkadziesiąt jam gospodarczych oraz bogaty zbiór naczyń glinianych. Wśród cenniejszych artefaktów znalazły się m.in. brązowy enkolpion i ozdobna aplikacja.

Od staropolszczyzny po I wojnę światową

W kolejnych warstwach natrafiono na przedmioty z okresu od XIII do XV wieku – np. pierścień z brązu czy ołowiany odważnik do wagi. Z czasów staropolskich (XVI–XVIII w.) pochodzą natomiast drobne ozdoby i przedmioty codziennego użytku: kluczyk do szkatułki czy przybór kosmetyczny.

Na stanowisku znaleziono również ślady najnowszej historii – m.in. 1 krajcar z 1812 roku i piwniczki z przełomu XIX i XX wieku, które prawdopodobnie znajdowały się pod drewnianymi domami. Najmłodszym obiektem jest austriacki okop z czasów I wojny światowej wraz z pozostałościami zasieków z drutu kolczastego.

– Zaprezentowane znaleziska ewidentnie wskazują na długotrwałe i ciągłe osadnictwo na tym stanowisku. Jego początek można określić na środkowy okres epoki neolitu, z mniejszą intensywnością w epoce brązu i początkach epoki żelaza, ale z wyraźnie wzrastającą jego intensywnością od okresu rzymskiego przez bardzo wczesne średniowiecze, klasyczny okres wczesnego średniowiecza i średniowiecza oraz kontynuacją w okresie staropolskim, aż po okres nowożytny – podsumowuje Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Lublinie.

Obecnie odkryty materiał zabytkowy jest opracowywany i analizowany. Ostateczne wyniki badań mogą jeszcze zostać doprecyzowane, ale jedno jest pewne – budowa S17 pozwoliła odkryć niezwykle wartościowe stanowisko archeologiczne, które przez wieki kryła ziemia pod Lubyczy Królewską.

Czytaj też: