Chełm. Renowacja zabytkowego ogrodzenia kościoła za ponad 3 mln zł. „To inwestycja na pokolenia” [ZDJĘCIA]

Pomysł na remont ogrodzenia narodził się ponad dwa lata temu. Jak przyznaje ks. Jacek Lewicki, parafia początkowo nie miała wielkich nadziei na uzyskanie dofinansowania – w skali kraju konkurencja była ogromna. Jednak dzięki determinacji i wsparciu wielu osób, projekt zyskał akceptację w ramach rządowego programu Polski Ład.

– Dostaliśmy dofinansowanie w wysokości 3,2 miliona złotych. Nasz wkład własny to ok. 320 tys. zł – mówi proboszcz. – Sama parafia nie byłaby w stanie udźwignąć takiego kosztu bez zewnętrznego wsparcia.

Prace obejmują m.in. rozbiórkę starego ogrodzenia, oczyszczenie i renowację stalowych przęseł, wzmocnienie fundamentów oraz kompleksowe roboty zabezpieczające skarpę, na której posadowiona jest świątynia. Wylano już 60 ton betonu pod fundamenty – wszystko po to, by ogrodzenie służyło nie przez kilka lat, ale przez kolejne pokolenia.

Praca z poszanowaniem historii i sztuki budowlanej

Jak podkreśla ks. Lewicki, całość prac przebiega pod czujnym okiem konserwatora zabytków, architekta, archeologa i wielu innych specjalistów. 

– Nie ma miejsca na prowizorkę. Prace muszą być wykonane zgodnie ze sztuką, solidnie i na dziesiątki, a nawet setki lat – zapewnia.

Ogrodzenie, które poddano renowacji, pochodzi sprzed około 100 lat – z okresu międzywojennego. Choć nie jest tak stare, jak sam kościół, to stanowi ważny element architektoniczny i historyczny zespołu parafialnego.

Ważną rolę w projekcie odgrywa współpraca z konserwatorami, na czele z wojewódzkim konserwatorem zabytków, dr. Dariuszem Kopciowskim, oraz kierownikiem chełmskiej delegatury tej instytucji Pawłem Wirą. 

- Dzięki dobrej współpracy procedury przebiegają sprawnie, a inwestycja realizowana jest bez zbędnych opóźnień - zapewnia proboszcz Lewicki.

Wycinka w imię bezpieczeństwa

Renowacja ogrodzenia wymusiła także konieczność wycinki kilku drzew, których korzenie i konary poważnie zagrażały ogrodzeniu (rozsadzały mur). Szczególną uwagę zwrócono na potężny jesion, który – jak wykazała ekspertyza dendrologiczna – był od środka rozpołowiony i w każdej chwili mógł się zawalić.

– To nie była pochopna decyzja. Mieliśmy zgodę zarówno konserwatora, jak i Urzędu Miasta Chełm. Chodziło o bezpieczeństwo, nie tylko obiektu, ale i ludzi – wyjaśnia proboszcz. – Dzieci z grup parafialnych często bawiły się w jego cieniu. Gdyby spadła gałąź, mogłoby dojść do tragedii.

Wszystkie usunięte drzewa mają indywidualne opinie dendrologiczne, a w przyszłości planowane są nowe nasadzenia w ramach rewitalizacji przykościelnego ogrodu.

Ku wspólnocie – wizja parafialnej kawiarni

Proboszcz parafii nie ukrywa, że rewitalizacja terenu ma również wymiar społeczny. Po zakończeniu prac planowana jest budowa parafialnego ogrodu, w którym – wzorem włoskich parafii – mogłoby powstać miejsce spotkań z prawdziwego zdarzenia: skromna kawiarenka, gdzie wierni mogliby wspólnie napić się kawy, porozmawiać, nawiązać relacje.

– We Włoszech po mszy świętej ludzie nie rozchodzą się od razu do domów. Spotykają się przy kawie, dzieci biegają, dorośli rozmawiają. To buduje wspólnotę – wspomina ks. Lewicki. – I tego też bym chciał dla naszej parafii. Miejsca, które będzie oazą dla starszych i młodszych. Tak po prostu – ludzkiego ciepła.

Projekt, który zdarza się raz na dekady

Proboszcz podkreśla, że możliwość realizacji tak szerokiego projektu to wyjątkowa szansa – taka, która nie zdarza się co roku. W realizację inwestycji zaangażowane były liczne osoby i instytucje: od konserwatorów i inżynierów, przez władze kościelne, po samorząd i przedstawicieli władz państwowych.

Wśród osób, którym ks. Lewicki składa publiczne podziękowania, są m.in.: ks. arcybiskup Stanisław Budzik, prezydent Chełma Jakub Banaszek, senator Józef Zając, minister Przemysław Czarnek, poseł Anna Dąbrowska-Banaszek, europoseł Beata Mazurek, rektor PANS w Chełmie Beata Fałda oraz rektor Akademii Zamojskiej Paweł Skrzydlewski.

– Ten projekt to dar. I jestem wdzięczny wszystkim, którzy pomogli go zrealizować. To nie tylko remont – to inwestycja w przyszłość naszej wspólnoty – podsumowuje proboszcz.

Z myślą o przyszłości

Zakończenie inwestycji planowane jest na listopad 2025 roku. Do tego czasu mieszkańcy Chełma będą mogli obserwować postępy prac i – jak podkreśla proboszcz – cieszyć się z tego, że „dzieje się coś dobrego”. A parafia Rozesłania Świętych Apostołów zyskuje nie tylko nowe ogrodzenie, ale i nową przestrzeń do budowania wspólnoty.