Chełm. Odkrycie, jakiego jeszcze nie było! Co skrywała podłoga klasztoru Bazylianów w Chełmie?

Kierownik chełmskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Paweł Wira przypomina, że badania obiektu przy Lubelskie 2 w Chełmie rozpoczęły się w ubiegłym roku. Stare mury skrywają najprawdopodobniej jeszcze wiele tajemnic, ponieważ na zaskakujące, historyczne tropy badacze trafiają niemal na każdym kroku prowadzonych przez siebie prac. Tym razem przemówiła stara podłoga, a w zasadzie artefakty, które udało się wydobyć spod wiekowego drewna.

- Badacze natrafili na kilkaset fragmentów bardzo rzadkich, heraldycznych kafli płytowych. Elementy dawnych urządzeń grzewczych były szkliwione na zielono i brązowo. Ciekawe jest jednak to, że wykonano je na specjalne zamówienie: miały określoną symbolikę, herb biskupi i tytulaturę. Aktualnie trwają prace związane z opisaniem wszystkich odnalezionych przedmiotów – wyjaśnia kierownik Wira.

Chełmskie kafle zostały wykonane nieznanej manufakturze, na indywidualne zamówienie, a ich kształt i wielkość były dostosowane do pieca. 

- Na płycie licowej kafli widoczny jest centralnie umieszczony herb chełmskiego biskupa unickiego Józefa Lewickiego. Na tarczy herbowej widoczny jest herb rodowy biskupa – „Rogala”. Widoczne na kaflu inicjały oznaczają: „I” – Josephus (Józef), „L” – Lewicki, „CH” – Chelmensis (Chełmski), „B” – Bełzensis (Bełzki), „A” – Abbas (Archimandryta), „Z” – Zidyczynensis (Żydyczyński). Z bardzo dużym prawdopodobieństwem kafle te można datować na lata 1711-1730 – mówi o pierwszych ustaleniach Wira.

Kim był Józef Lewicki? W latach 1700-1710 pełnił funkcję superiora bazyliańskiego monasteru w Chełmie. W 1711 r. został unickim biskupem chełmskim, którą to godność piastował aż do śmierci w roku 1730. 

- Swój obecny kształt klasztor zawdzięcza właśnie biskupowi Lewickiemu, który w czasie swojej działalności przeprowadził tutaj cały szereg prac remontowych. Obiekt widoczny jest zresztą na sztychu Teodora Rakowieckiego, który został umieszczony w dziele pt. „Koronacya cudownego obrazu...”. Kilka egzemplarzy zrekonstruowanych kafli można oglądać na ekspozycji w kryptach pod bazyliką pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Chełmie – precyzuje kierownik placówki. 

Czytaj także:

• Chełm. Napięcia wokół organizacji pracy przedszkoli
• Gm. Chełm. Strażacka młodzież pokazała klasę [GALERIA ZDJĘĆ]
• Chełm. „Przypadek Żołnierkiewicza” – światło, punkty i pamięć w Galerii 72 [GALERIA ZDJĘĆ]
• Chełm. Dwóch nastolatków rannych po wywrotce na hulajnodze. Trafili do szpitali