„Chełm kontra Domostawa”? Miasto odpowiada na zarzuty: „To nie konkurencja”

Ostry wpis, dotyczący planowanej inwestycji w Chełmie, wywołał falę reakcji w mediach społecznościowych i podzielił internautów. Jego autorem jest Zbigniew Walczak, prezes Społecznego Komitetu Budowy Pomnika „Rzeź Wołyńska” w Domostawie.

Już na początku swojego wpisu autor sygnalizuje kierunek rozważań:

„Zestawienie tych dwóch miejscowości w opozycji do siebie, na pierwszy rzut oka może budzić zdziwienie.”

Dalej jednak jasno wskazuje, że w jego ocenie oba miejsca nie są równorzędnymi formami upamiętnienia:

„W obu tych miejscowościach upamiętnia się ofiary ukraińskiego ludobójstwa, z tym, że w Chełmie z błogosławieństwem dwu głównych formacji na przemian rządzących w Polsce.”

Wpis szybko zaczął krążyć również w lokalnej przestrzeni internetowej Chełma, wywołując szeroką dyskusję.

Duża inwestycja państwowa w Chełmie

Sprawa dotyczy inwestycji, o której mówi się w Chełmie od kilku lat. Chodzi o budowę Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Projekt został zapowiedziany w 2020 roku przez ówczesne władze państwowe, m.in. przez wicepremiera Jacka Sasina. Już wtedy podkreślano jego rangę i znaczenie dla polityki historycznej państwa, a szacunkowy koszt inwestycji miał sięgać setek milionów złotych.

Inwestycja ta ma swoją długą i burzliwą historię, jednak nowy etap w realizacji przedsięwzięcia nastąpił w 2026 roku. W marcu podpisano list intencyjny pomiędzy Ministerstwem Obrony Narodowej a władzami Chełma. Dokument sygnował wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz, który zapowiedział, że placówka powstanie jako oddział Muzeum Wojska Polskiego. Według deklaracji ma to być instytucja o znaczeniu ogólnopolskim, łącząca funkcję muzealną, edukacyjną i symboliczną.

„Pisowska dywersja wobec Domostawy”

Najmocniejsze słowa padają w dalszej części wpisu. Autor wprost ocenia planowaną inwestycję:

„Jako prezes Społecznego Komitetu Budowy Pomnika „Rzeź Wołyńska” postrzegam inicjatywę w Chełmie jako pisowską dywersję wobec Domostawy.”

W jego opinii projekt muzeum nie jest przypadkowy:

„Moim zdaniem, to właśnie sekowany przez nich pomnik „Rzeź Wołyńska” wygenerował pomysł powstania Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej w Chełmie.”

Walczak wskazuje również na skalę zaangażowania państwa:

„Pisowska władza przeznaczyła ogromną kwotę (250 mln zł.) na realizację swojego zamierzenia.”

Spór o „godne upamiętnienie”

Autor odnosi się także do wypowiedzi polityków dotyczących muzeum, przywołując słowa:

„Kosiniak – Kamysz kłamliwie podkreślił, że inicjatywa ta „daje pierwszy raz w historii Polski szansę na prawdziwie godne upamiętnienie tych, którzy w okrutny sposób stracili życie na Wołyniu w Małopolsce Wschodniej, zostali po prostu bestialsko zamordowani."

I dodaje:

„Z wypowiedzi tej można wywnioskować, że wzniesienie pomnika „Rzeź Wołyńska” w Domostawie nie było godnym upamiętnieniem ofiar ukraińskiego ludobójstwa.”

W dalszej części wpisu podkreśla również:

„Pomnik „Rzeź Wołyńska” był dla władz PiS nie do przełknięcia.”

Emocje w komentarzach

Pod wpisem szybko pojawiły się liczne komentarze. Część internautów udziela poparcia dla autora, sugerując, że niektórzy próbują odciągnąć uwagę od Domostawy. 

 "Pomnik już tam stoi i przypomina o tragedii kilku pokoleń Polaków.”

Inni wskazują na szerszy problem polityki pamięci:

„To nie jest przypadek. To jest system wartości w praktyce – gdzie pamięć o ofiarach jest negocjowalna.”

Nie brakuje także głosów krytycznych wobec samego wpisu:

„Może troszkę skromności i mniej zaciekłej polityki to i sympatyków Panu przybędzie.”

Miasto Chełm odpowiada: to nie konkurencja

Zwróciliśmy się do Urzędu Miasta Chełm z pytaniami o aktualny status inwestycji, rolę miasta, Ministerstwa Obrony Narodowej i Muzeum Wojska Polskiego, a także o to, czy jak magistrat odnosi się do zarzutów, że przedsięwzięcie ma charakter polityczny lub konkurencyjny wobec innych form upamiętnienia.

Z odpowiedzi przekazanej przez Kacpra Jasyka z Urzędu Miasta Chełm wynika, że inwestycja znajduje się obecnie w zaawansowanej fazie realizacyjnej.

Pierwszy etap obejmuje przebudowę budynku przy ul. Hrubieszowskiej 102. Jak informuje miasto, wyłoniono już wykonawcę, którym jest Asseco Construction. Umowa została podpisana, a obecnie prowadzone są prace projektowe.

Drugi etap dotyczy dokumentacji projektowej pozostałej części terenu. Umowę w tej sprawie podpisano 7 listopada 2025 roku, a prace projektowe mają potrwać osiem miesięcy.

Miasto wyjaśnia również podział ról między samorządem a instytucjami państwowymi. Projekt realizowany jest we współpracy Miasta Chełm z Ministerstwem Obrony Narodowej. Zgodnie z ustaleniami filia Muzeum Wojska Polskiego, czyli Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej, będzie prowadzona przez MON. Z kolei Centrum Prawdy i Pojednania pozostanie w gestii Miasta Chełm.

Urząd podkreśla, że muzeum ma mieć charakter „wyłącznie upamiętniający i edukacyjny”, a jego celem jest godne uczczenie ofiar oraz zachowanie pamięci o tragicznych wydarzeniach historycznych.

„Inicjatywa nie jest formą konkurencji wobec innych miejsc pamięci, lecz stanowi ich merytoryczne uzupełnienie. Miasto stawia na stworzenie przestrzeni sprzyjającej refleksji oraz spokojnemu dialogowi, pozostawiając projekt wolnym od bieżących sporów politycznych” – przekazał Urząd Miasta Chełm.

Jednocześnie miasto zaznacza, że szczegółowy zakres działań merytorycznych oraz harmonogram zostaną opracowane przez zespoły robocze powołane przez obie strony projektu.

Czytaj także: