Chełm otwiera drogę do zmian w uchwale krajobrazowej. Po dwóch latach od „walki z banerozą” czas na korektę

Impulsem była petycja przedsiębiorców z okolic ul. Lubelskiej i pl. Łuczkowskiego, domagających się uchylenia lub szerokiej nowelizacji przepisów regulujących m.in. szyldy, tablice i reklamy w przestrzeni miejskiej. Choć petycja nie została przez radę uwzględniona, Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta Chełm wskazał potrzebę skorygowania części zapisów – tak, by dało się je pogodzić z celami uchwały (porządek estetyczny, spójność zasad) i jednocześnie ułatwić legalne oznakowanie działalności gospodarczej.

Nie oznacza to jednak, że przepisy uchwały krajobrazowej już się zmieniają. Rada Miasta Chełm podjęła dopiero decyzję o przystąpieniu do sporządzenia projektu jej nowelizacji. To formalny krok, który daje urzędnikom prawo rozpoczęcia prac nad zmianami. W praktyce oznacza to, że Wydział Architektury i Budownictwa ma teraz zebrać i przeanalizować wszystkie dotychczasowe wnioski, a następnie – przy współpracy z przedsiębiorcami i ekspertami z Fundacji Think Tank Miasto – przygotować wstępne propozycje poprawek. Cały proces zostanie uzupełniony o konsultacje społeczne, w trakcie których mieszkańcy i przedsiębiorcy będą mogli zgłaszać swoje uwagi. Dopiero na ich podstawie powstanie gotowy projekt nowelizacji, który wróci pod obrady rady.

Głosy „za” i „przeciw”

Podczas obrad Komisji Porządku Publicznego i Mienia Komunalnego Rady Miasta Chełm podnoszono dwa główne wątki. Część radnych akcentowała, że uchwała z 2022 r. uporządkowała przestrzeń miejską i nie należy jej „wywracać”, zwłaszcza że wielu przedsiębiorców już poniosło koszty dostosowania się do niej. 

– Sama ta uchwała jest niemałym osiągnięciem naszego samorządu, ponieważ dzięki niej pozbyliśmy się z miasta tej bezrozumnej "banerozy". Inne samorządy są wręcz zdziwione, że udało nam się to tak sprawnie przeprowadzić – mówił radny Longin Bożeński (KR PiS).

Podobne stanowisko zaprezentowała podczas sesji przewodnicząca Klubu Radnych Prawa i Sprawiedliwości Dorota Rybaczuk, która zwracała uwagę na aspekt sprawiedliwości wobec osób, które już podporządkowały się obowiązującym przepisom. 

– Rozmawiałam dziś z jednym z przedsiębiorców, który powiedział: „Dostosowałem się do uchwały, zdjąłem banery, jeszcze nie zawiesiłem nowych – po prostu dostosowałem się do prawa”. Dlatego uważam, że teraz jest już za późno na zmiany. Chodzi o sprawiedliwe traktowanie wszystkich mieszkańców i przedsiębiorców według tych samych zasad – mówiła radna, zapowiadając głos klubu przeciwko uchwale.

Z drugiej strony magistrat argumentował, że ponad dwuletnia praktyka ujawniła miejsca wymagające doprecyzowań, by zapewnić równe traktowanie i realną możliwość legalnego informowania o prowadzonej działalności.

W głosowaniu komisji padł remis – za opowiedzieli się Mariusz Kowalczuk (KR Chełmianie) i Marek Sikora (KR KO), natomiast Longin Bożeński i Marek Tomaszewski (obaj z Klubu Radnych Prawa i Sprawiedliwości) byli przeciwni. W efekcie komisja nie wydała opinii ani pozytywnej, ani negatywnej.

Podczas sesji stanowiska były już bardziej jednoznaczne. Za przystąpieniem do zmian głosowało 16 radnych:(5 KR Koalicji Obywatelskiej) Marek Sikora, Łukasz Krzywicki, Sebastian Bielecki, Piotr Jabłoński, Tomasz Ochera; (5 KR Chełmianie) Wojciech Wójcik, Kamil Błaszczuk, Tomasz Kociubiński, Mariusz Kowalczuk, Piotr Krawczuk vel Walczuk; (4 KR Polska 2050) Tomasz Otkała, Katarzyna Rot, Marcin Lipczuk, Stanisław Mościcki; jedna radna PiS Grażyna Wietrzyk-Neckier oraz radna niezależna Katarzyna Janicka. Przeciw byli natomiast radni klubu PiS – Longin Bożeński, Mirosław Czech, Adam Kister, Dorota Rybaczuk, Tomasz Szczepanek i Marek Tomaszewski (z wyjątkiem Grażyny Wietrzyk-Neckier, która wyłamała się z klubowej dyscypliny).

W efekcie uchwała o przystąpieniu do prac nad zmianą uchwały krajobrazowej została przyjęta większością głosów.

Konsultacje – kiedy i jak?

Lada moment rozpoczną się konsultacje w sprawie nowelizacji "uchwały krajobrazowej". Do 4 grudnia mieszkańcy i przedsiębiorcy będą mogli przekazywać swoje opinie oraz pomysły dotyczące ewentualnych zmian. Proces ten – prowadzony we współpracy z Fundacją Think Tank Miasto – ma charakter przedprojektowy, co oznacza, że urzędnicy chcą najpierw wsłuchać się w głosy zainteresowanych, zanim powstanie projekt nowych przepisów.

Pierwsze otwarte spotkanie konsultacyjne odbędzie się 12 listopada o godz. 16:00 w Urzędzie Miasta Chełm i będzie poświęcone zebraniu uwag i sugestii. Kolejne, zaplanowane na 10 grudnia o tej samej porze, ma już podsumować cały proces konsultacyjny i przedstawić jego efekty. Magistrat zapowiada, że informacje o przebiegu prac i dokumenty robocze będą publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej oraz w miejskich kanałach informacyjnych. O terminach spotkań mają być też każdorazowo informowani radni za pośrednictwem Biura Rady.

Twarde liczby: jak działa uchwała dziś

Z danych przekazanych redakcji przez Urząd Miasta wynika, że obowiązująca uchwała krajobrazowa faktycznie jest egzekwowana. W 2025 roku ukarano 13 podmiotów – głównie przedsiębiorców, spółki i komitety wyborcze – na łączną kwotę niemal 21 tys. zł. Od momentu wejścia w życie uchwały liczba wydanych decyzji o karach sięgnęła 91, a ich łączna wartość przekroczyła 103 tys. zł. Najniższa z nałożonych kar wyniosła 146,37 zł, najwyższa – 15 265,32 zł, przy średniej około 1 135 zł.

Co dalej?

Po zakończeniu konsultacji urząd przygotuje projekt nowelizacji. Trafi on do radnych wraz z raportem z konsultacji. Dopiero wtedy zapadną decyzje co do konkretnych zmian – od ewentualnych korekt gabarytów i lokalizacji szyldów, po doprecyzowanie wyjątków i trybu dostosowawczego.

Czytaj także: