Nie tylko okulary – jak wspierać wzrok dziecka?

Soczewki kontaktowe dla dzieci – kiedy się zdecydować?

Podobnie jak dorośli, także dzieci mogą korzystać z soczewek kontaktowych, jeśli mają zaburzenia widzenia wynikające z wad refrakcji. Czy takie rozwiązanie jest bezpieczne dla oczu dziecka? Jeśli w ich doborze bierze udział optometrysta bądź okulista, to jak najbardziej. Za optymalny wiek dziecka, które może nosić soczewki, uznaje się 8-12 rok życia. Wtedy to wiele dzieci bez problemu opanowuje czynności samodzielnego zakładania i zdejmowania soczewek oraz ich pielęgnacji. 

W wyjątkowych sytuacjach soczewki mogą być jednak stosowane nawet po 6 miesiącu życia. Z uwagi na proces kształtowania się narządów wzroku i widzenia przez dziecko (https://eyemed.pl/baza-wiedzy/jak-widzi-male-dziecko/) wcześniej ciężko jest zdiagnozować wady refrakcji (o ile nie są faktycznie poważne). Soczewki u niemowląt stosuje się wyłącznie w szczególnych sytuacjach medycznych:

• przy wrodzonej zaćmie – po operacyjnym usunięciu soczewki, gdy trzeba szybko zapewnić ostrość widzenia,
• przy wadach refrakcji bardzo wysokiego stopnia (np. duża różnica wady między oczami – anizometropia),
• w sytuacjach, gdy okulary nie spełniają swojej funkcji lub są niemożliwe do stosowania.

Oczywiście o możliwości noszenia soczewek kontaktowych przez dziecko zawsze powinien zadecydować specjalista. W oparciu o badanie wzroku przeprowadzone przez okulistę lub optometrystę dopasowywane są odpowiednie soczewki pozwalające na skorygowanie rozmaitych wad wzroku. W przypadku krótkowzroczności i dalekowzroczności stosowane są soczewki sferyczne, a astygmatyzm można korygować z wykorzystaniem soczewek torycznych. W przypadku oczu wrażliwych najczęściej wybierane są soczewki jednodniowe, przeznaczone do użytku jednorazowego. Są też najwygodniejsze – po zdjęciu należy wyrzucić i założyć nowe, a to oznacza, że nie ma konieczności ich czyszczenia z osadów białkowych i przechowywania w specjalnym pojemniczku. Z kolei wariantem bardziej ekonomicznym są soczewki przeznaczone do noszenia przez miesiąc (30 dni). One właśnie wymagają trzymania się określonej procedury mycia i przechowywania.

Soczewki pozwalają uniknąć konieczności noszenia okularów. Niektóre dzieci nie chcą tego robić, gdyż uznają to za krępujące lub niewygodne – uniemożliwia swobodną zabawę czy uprawianie sportu. Ponadto soczewki kontaktowe umożliwiają dokładne widzenie boczne, a w przypadku noszenia okularów widzenie peryferyjne jest ograniczone.

O czym należy pamiętać?

Aby dziecko mogło w bezpieczny sposób nosić soczewki bez ryzyka podrażnienia oczu czy infekcji oka, konieczne jest przestrzeganie kilku podstawowych zasad, nie różniących się od tych, które obowiązują także dorosłych. Najtrudniejsze jest oczywiście opanowanie przez dziecko sztuki zakładania i zdejmowania soczewek i początkowo niezbędna jest pomoc rodzica.

Oto, o czym musi pamiętać dziecko stosujące soczewki kontaktowe:

• przed czyszczeniem lub wkładaniem soczewek należy umyć ręce i dokładnie je osuszyć,
• należy oczyszczać  soczewki kontaktowe zgodnie z zaleceniami i stosować wyłącznie produkty i rozwiązania zalecane przez optometrystę lub okulistę
• czyszczenie nie jest wymagane, jeśli dziecko korzysta z soczewek jednodniowych, ale trzeba pamiętać, że są one także jednorazowe i nawet zdjęte na kilka minut powinny być wymienione na nowe,
• nie należy wystawiać soczewek kontaktowych na działanie wody i zaleca się je zdejmować nie tylko na czas pływania w basenie, ale również prysznica,
• nie należy spać w soczewkach, chyba że są one przeznaczone do stosowania w ten sposób, ale stosowanie soczewek kontaktowych całodobowych należy uzgodnić z optometrystą,
• nie wolno nosić cudzych soczewek,
• jeśli po założeniu soczewek występuje swędzenie, podrażnienie czy zaczerwienienie oka, należy je zdjąć i skontaktować się z lekarzem specjalistą.

Inne metody korekcji wzroku

Oprócz soczewek kontaktowych i szkieł korekcyjnych najpopularniejszą metodą korekcji wad refrakcji jest korekta laserowa wzroku. Chociaż to metoda bezpieczna, pozwalająca na dobre widzenie i to na stałe, oraz o rosnącej popularności, to w przypadku dzieci nie może być stosowana – przeznaczona jest dla osób ze stabilną wadą wzroku. Oczy dzieci się rozwijają, a wada ciągle może się zmieniać. Za zalecaną granicę laserowej korekcji wzroku przyjęło się 21 rok życia. Jedynym wyjątkiem jest przyjęcie do służb mundurowych – wtedy można wykonać zabieg osobie w wieku 18 lat. Nigdy nie przeprowadza się laserowej korekcji wzrok młodszym pacjentom. Dokładne predyspozycje i możliwości zawsze muszą być sprawdzone na wizycie kwalifikacyjnej do operacji, po szczegółowym wywiadzie i badaniu pacjenta.