Aktywny wypoczynek w gminie Chełm

Wśród najciekawszych zabytków z pewnością trzeba wymienić: kamienną wieżę w Stołpiu z XII w. (usytuowana na niewielkim grodzisku uznawana jest za jeden z najciekawszych zabytków Lubelszczyzny) oraz Zespół pałacowo-parkowy w Srebrzyszczu. To budowla z XVII w, najprawdopodobniej zaprojektowana przez jednego z najpopularniejszych wówczas architektów – Paweł Fontana.

Ciekawym i bardzo urokliwym miejscem na piesze i rowerowe wycieczki jest Janów i Podgórze. Obie miejscowości znajdują się w paśmie pagórów chełmskich. Teren ten docenili wielokrotnie uczestnicy Maratonów Kresowych.

W Podgórzu – zwanym niegdyś Spas - znajdziecie także zabytkowy Kościół parafialny pw. Chrystusa Pana Zbawiciela, wymieniany w źródłach historycznych od 1440 r. Prezbiterium kościoła pochodzi z XIII w. i stanowiło pierwotnie odrębną świątynię. Po unii brzeskiej powstała parafia unicka, zarządzana od 1640 r. przez chełmskich bazylianów. Po kasacie unii w 1875 r. świątynia została gruntownie przebudowana. Obok świątyni znajduje się murowana dzwonnica wybudowana w latach 1909-1913 w stylu bizantyjsko-ruskim.

Pośród zabytków sakralnych warto odwiedzić Kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych w Nowych Depułtyczach, należący do najciekawszych obiektów architektury drewnianej na terenie gminy. Świątynia powstała jako cerkiew greckokatolicka pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (później św. Mikołaja). W 1875 r. została przejęta przez wyznawców prawosławia (w 1905 r. obok wybudowano murowaną cerkiew prawosławną, zburzoną w 1938 r.). Funkcję świątyni katolickiej pełni od 1916 r.

Na terenie Gminy Chełm czeka również mnóstwo ciekawostek dla miłośników flory i fauny.

Rezerwat Bagno Serebryskie, które jest to obiektem torfowiskowym o pow. 376,62 ha. Położony jest pomiędzy wsiami: Gotówka Niemiecka, Koza Gotówka, Nowiny i Leśniczówka. Na torfowisku wyznaczono ścieżkę dydaktyczną, która zlokalizowana jest w północno-zachodniej części rezerwatu. Rezerwat Stawska Góra, o pow. 4 ha, położony na bocznej wierzchowinie (określanej mianem Czubatki) kulminacji kredowego wzniesienia, zaliczanego do Pagórów Chełmskich. Szczytowa część wzniesienia, dochodząca do wysokości 238,7 m n.p.m., nosi nazwę Łysa Góra.

Rezerwat Torfowisko Sobowice, zajmuje powierzchnię 95 ha. Ochroną objęto część torfowiska. Usytuowany jest w obniżeniu pomiędzy dwoma pagórami.

Zalew Żółtańce, położony jest po prawej stronie rzeki Uherki na gruntach wsi: Żółtańce, Weremowice  i częściowo Pokrówki. Posiada on rekreacyjne zagospodarowanie części wschodniej – plaża, kąpielisko strzeżone, pomosty, miejsca parkingowe, boiska, plac zabaw, siłownia, wake park.

Zalew Stańków, łowisko, głębokości do 4 m, dno jest muliste. Jest regularnie zarybiany karpiami, płociami, karasiami, jaziem, linem, koniem i szczupakiem, nielicznie amurem.

Zalew Staw pow. 15 ha, cieszący się dużym zainteresowaniem wędkarzy. Dno jest płaskie lekko opadające ku środkowi łowiska, głębokość to około 2,5-3 m, brzegi nie są wysokie i jest łatwy dostęp do tafli wody. Od strony kąpieliska jest duży parking. Przy brzegu postawiono dwa mola, liczne ławki, również z zadaszeniem, plac zabaw.

Miłośnicy przejażdżek na dwóch kółkach, mogą skorzystać z kilku przygotowanych szlaków tematycznych:

Szlak Rowerowy „Gmina Chełm – wpisane w krajobraz, wpisane w historię”, niebieski, 75 km, szlak wiedzie przez najciekawsze miejsca gminy związane z historią, przyrodą oraz szeroko pojętą rekreacją i wypoczynkiem.

Ścieżka Rowerowa „Południowe Barwy Krajobrazu Gminy Chełm”. Przebiega wzdłuż rzeki Uherki poprzez miejscowości: Pokrówka, Żółtańce i Żółtańce - Kolonia, ma charakter widokowo - rekreacyjny, dł. ponad 3 km.

Ścieżka Rowerowa „Pagóry Janowskie” dł. ok. 8 km; początek od granicy Chełma, następnie wzdłuż drogi krajowej Nr 12 aż do Zajazdu „Trzy Dęby” (wybrukowana kostką); następnie przechodzi w szlak rowerowy biegnący przez malowniczy las do Janowa, potem drogą pod lasem do Podgórza, dalej ścieżka biegnie do Stołpia pod XII-wieczną wieżę.

Trasa Rowerowa „Południowe Panoramy Chełma” dł. 30,8 km; żółta. Przebieg: Chełm - Strupin Duży - Depułtycze Królewskie -Nowe Depułtycze - Zagroda - Uher - Weremowice - Żółtańce -Zawadówka - Chełm. Ścieżka prowadzi przez malownicze tereny Pagórów Chełmskich.

Trasa Rowerowa „Uroki Sobowickie” dł. 18 km; czerwona. Przebieg: Las Borek Nadleśnictwo Chełm - Rezerwat przyrody Wolwinów Pokrówka - Żółtańce - rezerwat przyrody „Torfowisko Sobowice” - Rudka - Zawadówka - Chełm.

Szlak Chełmskich Torfowisk Węglanowych dł. około 52 km; niebieskim. Prowadzi z Dorohuska do Chełma. Na szlaku znajdują się unikalne chełmskie torfowiska węglanowe obejmujące rezerwaty: „Roskosz”, „Brzeźno” – Ośrodek Dydaktyczno - Muzealny Lubelskich Parków Krajobrazowych – Oddział Terenowy w Chełmie i „Bagna Serebryskie”, należące do Chełmskiego Parku Krajobrazowego, z bardzo cenną florą i fauną.

Ścieżka Przyrodnicza „Stańków” dł. ok. 6 km lub 2 km, w południowo-wschodniej części Chełmskiego Parku Krajobrazowego, umożliwia poznanie ekosystemów: wodnego i leśnego oraz zasad prowadzenia gospodarki leśnej. Trasa ścieżki zaczyna się przy zbiorniku Stańków, biegnie obok zabytkowych leśniczówek i chałup oraz dawnej wyłuszczarni nasion poprzez lasy Nadleśnictwa Chełm do miejscowości Nowiny. Tutaj zaczyna się kolejna ścieżka przyrodnicza „Bagno Serebryskie”.