Dzieci mówią, dorośli powinni słuchać

Mimo że jest to książka naukowa, jest trochę nietypowa – to raczej niekonwencjonalny podręcznik dla rodziców o tym, jak zrozumieć to, o czym mówi nasze dziecko. 

- Tak opisana perspektywa opisu ze względu na postawione przez autorkę cele jest ze wszech miar funkcjonalna i godna akceptacji. Biorąc pod uwagę sposób prezentacji, język i styl pracy oraz przede wszystkim bogaty materiał w postaci wypowiedzi dziecięcych, na których zresztą opiera się cała publikacja, powinna spotkać się z żywym zainteresowaniem rodziców i opiekunów dzieci, nauczycieli przedszkola, pedagogów i wychowawców - pisze w swojej recenzji prof. dr hab. Józef Porayski - Pomsta. - W wypowiedziach dzieci autorka szuka odpowiedzi na pytania dotyczące tego, jak i na jakich podstawach kształtuje się wiedza dziecka o nim samym i o świecie, w którym żyje. Na drugim niejako planie obserwacji znajduje się problem języka, warstwa językowa wypowiedzi dziecięcych.

Dzieci mówią bardzo dużo. Lubią wypowiadać się na różne tematy, także te, o których z pozoru nie mają pojęcia. Odważnie interpretują kwestie m.in. świadomości własnej płci i seksualności, wiary w Boga, rywalizacji, przemijania...

- To moja trzecia książka naukowa, ale inna niż poprzednie, bo inny jest tym razem materiał badawczy. Materiał ten - wypowiedzi dzieci - gromadziłam przez ponad 20 lat mojego życia. Dlatego właśnie ta książka jest dla mnie szczególna - tłumaczy autorka. - Są tam m.in. cytaty moich dzieci – córki, dwóch synów, dwoje z nich to już dorośli ludzie, syn jest obecnie licealistą, córka ukończyła studia, najmłodszy syn, czwartoklasista, mówiąc, ciągle jeszcze dostarcza mi materiału do dalszych badań. W książce przywoływane są również wypowiedzi innych dzieci, w przewadze chełmian.

Prof. Edyta Manasterska-Więcek przekonuje, że warto przysłuchiwać się temu, co mówią nasze małe dzieci, bo jest to wyjątkowe i pomaga w zrozumieniu postrzegania przez nich świata. Warto też rejestrować lub spisywać, co mają do powiedzenia, bo to gdzieś umknie.

Książka składa się z siedmiu rozdziałów, każdy poświęcony jest innej tematyce. 

- Te wypowiedzi, które mnie najbardziej bawiły, dotyczą Boga i religii oraz tego, jak dzieci uczą się wiary. Dzieci pytają m.in., czy Bozia nosi okulary albo dlaczego chodzi boso? Asekuracyjnie pytają rodziców, dlaczego mają całować dwie deski, nazywane krzyżem? Zachowanie dzieci podczas różnych gier również jest niezwykle ciekawe. Obrażają się i wpadają w histerię, a gdy muszą zmierzyć się z porażką, udają, że walczyły o to, by być na końcu - wylicza. - Ale są i też tematy trudne oraz poważne: początek, przemijanie i koniec ludzkiego życia.

Jeden z tematów podejmowanych w tej książce to logika w myśleniu dzieci. 

- Fascynujące jest, jak dzieci manipulują prawdą na swoje potrzeby, jak mędrkują, filozofują, jakie pytania czasami zadają. To bywają całe wywody... - wyjaśnia nasza rozmówczyni. - Potencjał dzieci pod tym względem jest różny. 

Książka ukazała się we wrześniu 2019 nakładem Wydawnictwa Naukowego UMCS. W przygotowaniu jest druga część książki – "Język – dziecięce ekspresje".