Polacy znów się zadłużają. Kredyty rosną najszybciej od lat

Jeszcze niedawno Polacy ostrożnie podchodzili do zaciągania nowych zobowiązań, a przedsiębiorstwa wstrzymywały część inwestycji. Teraz sytuacja się zmienia. Kredyty znów zyskują na popularności, a zadłużenie gospodarstw domowych rośnie w tempie niewidzianym od ponad dekady. 

Najnowsze dane Narodowego Banku Polskiego pokazują, że więcej pożyczają zarówno konsumenci, jak i firmy.

Polacy mają do spłacenia ponad 882 mld zł

Na koniec września 2026 roku zobowiązania gospodarstw domowych wobec banków i innych instytucji monetarnych, w tym SKOK-ów, wynosiły 882,3 mld zł. To niemal 62 mld zł więcej niż rok wcześniej, czyli wzrost o 7,5 proc. Według analizy Money.pl tak dużego rocznego wzrostu procentowego tego zadłużenia nie obserwowano od połowy 2015 roku.

Szczególnie szybko rosną zobowiązania związane z kredytami konsumpcyjnymi. Ich wartość była we wrześniu o 10,1 proc. wyższa niż przed rokiem. Takiego tempa nie notowano od początku 2010 roku.

Więcej osób finansuje kredytem większe zakupy, a część klientów decyduje się na pożyczkę, ponieważ koszt finansowania jest niższy niż jeszcze kilkanaście miesięcy temu.

Wzrosło też zadłużenie mieszkaniowe – o 7,2 proc. rok do roku.

Firmy pożyczają na inwestycje

Rosną również zobowiązania przedsiębiorstw. Pod koniec września zadłużenie firm niefinansowych wobec instytucji monetarnych osiągnęło 477,5 mld zł. Było o 9,1 proc. wyższe niż rok wcześniej. Ważnym powodem są inwestycje. Przedsiębiorstwa kupują maszyny, pojazdy, rozbudowują działalność i realizują projekty współfinansowane z funduszy unijnych, w tym z Krajowego Planu Odbudowy.

Z danych NBP wynika, że wartość kredytów inwestycyjnych przedsiębiorstw była na koniec trzeciego kwartału o 12,5 proc. wyższa niż rok wcześniej. Kredyty przeznaczone na bieżącą działalność wzrosły natomiast o 5,6 proc.

Część firm potrzebuje pieniędzy również na okres oczekiwania na refundację kosztów inwestycji. Z kredytów korzystają także podwykonawcy realizujący zamówienia dla większych przedsiębiorstw.

Mieszkania napędzają rynek kredytów

Duże znaczenie ma również sytuacja na rynku nieruchomości. Obniżki stóp procentowych z poprzednich miesięcy poprawiły warunki finansowania zakupu mieszkania.

Według Biura Informacji Kredytowej we wrześniu banki i SKOK-i udzieliły o 20,6 proc. więcej kredytów mieszkaniowych niż rok wcześniej. Ich łączna wartość wzrosła aż o 30,6 proc.

Nowsze dane BIK pokazują, że w październiku wartość zapytań o kredyty mieszkaniowe była o 14,9 proc. wyższa niż przed rokiem. Jednak liczba wnioskujących zwiększyła się tylko o 2,5 proc.

Oznacza to, że wzrost wartości wniosków nie wynika wyłącznie z większego zainteresowania kredytami. Znaczenie ma również wysokość pożyczanych kwot. W październiku przeciętny wnioskowany kredyt wynosił 524,5 tys. zł, czyli o 7,2 proc. więcej niż rok wcześniej.

Więcej kredytów nie zawsze oznacza większy optymizm

Łączne zobowiązania gospodarstw domowych, firm i pozostałych uwzględnionych w analizie instytucji zbliżyły się pod koniec września do 1,6 bln zł. Ich wartość wzrosła o 11,8 proc. rok do roku. Część tego wzrostu wynika jednak z inflacji. Gdy mieszkania, samochody czy maszyny kosztują więcej, rośnie także kwota potrzebnego finansowania. Po uwzględnieniu wzrostu cen realna wartość zobowiązań zwiększyła się w trzecim kwartale o około 8 proc. To szacunek oparty na inflacji konsumenckiej.

Banki nie obserwują też jednakowego zainteresowania wszystkimi kredytami. W ankiecie NBP za trzeci kwartał wskazały wyraźny wzrost popytu przedsiębiorstw, ale jednocześnie zaostrzenie zasad udzielania kredytów konsumpcyjnych i osłabienie popytu na mieszkaniowe w porównaniu z poprzednim kwartałem. Dla gospodarki większa aktywność kredytowa może oznaczać dodatkowe inwestycje i zakupy. Dla pojedynczego kredytobiorcy pozostaje jednak wieloletnim zobowiązaniem, którego koszt zależy między innymi od oprocentowania i warunków umowy.