Słońce zniknie w 85 procentach. Spektakl nad Polską

Wieczorem 12 sierpnia warto spojrzeć w kierunku zachodniego horyzontu. Nad Polską będzie można obserwować głębokie częściowe zaćmienie Słońca – najbardziej efektowne zjawisko tego typu widoczne w naszym kraju od 1999 roku.

Księżyc przesunie się między Ziemią a Słońcem i przysłoni znaczną część jego tarczy. W zależności od miejsca obserwacji zakrycie wyniesie od około 60 proc. na południowym wschodzie do blisko 85 proc. w zachodniej części kraju. W Warszawie zasłonięte zostanie około 82 proc. powierzchni Słońca.

Największe zaćmienie od 27 lat

W Polsce nie zapadnie całkowita ciemność, ponieważ nasz kraj znajdzie się poza pasem zaćmienia całkowitego. Mimo to widowisko może być niezwykle efektowne. Słońce będzie bardzo nisko nad horyzontem, a jego tarcza przybierze kształt coraz węższego sierpa.

Ostatnie porównywalne zaćmienie można było obserwować w Polsce 11 sierpnia 1999 roku. Wówczas jednak w wielu regionach kraju widok przesłaniały chmury. Tym razem wszystko również będzie zależało od pogody, a prognozy na kilkanaście dni przed wydarzeniem należy traktować jedynie orientacyjnie.

Najlepszy widok na zachodzie kraju

Zaćmienie rozpocznie się w Polsce około godz. 19.10-19.20. Maksymalna faza przypadnie, zależnie od regionu, mniej więcej między godz. 19.55 a 20.10. Największa część słonecznej tarczy zostanie zakryta na zachodzie i północnym zachodzie kraju.

We Wrocławiu zakrycie wyniesie około 85 proc., a w Poznaniu i Szczecinie około 84 proc. W Gdańsku oraz Warszawie Księżyc zasłoni około 82 proc. Słońca. Słabszy, choć nadal bardzo wyraźny efekt będzie widoczny na południowym wschodzie – na przykład w Krakowie zakrycie wyniesie około 64 proc.

Słońce zajdzie w trakcie zaćmienia

Największym utrudnieniem będzie bardzo niskie położenie Słońca. W znacznej części kraju zajdzie ono jeszcze przed formalnym zakończeniem zjawiska. Na wschodzie okno obserwacyjne będzie wyraźnie krótsze niż na zachodzie.

Najlepiej wybrać miejsce z całkowicie odsłoniętym widokiem w kierunku zachodnim – polanę, wzniesienie, otwarte pole albo brzeg jeziora. Budynki, drzewa czy nawet niewielkie pagórki mogą zasłonić Słońce znajdujące się zaledwie kilka stopni nad horyzontem.

Nisko położona, częściowo zasłonięta tarcza może przybrać pomarańczową lub czerwoną barwę. Jeżeli warunki atmosferyczne dopiszą, będzie to jedno z najbardziej fotogenicznych zjawisk astronomicznych tego roku.

Całkowite zaćmienie ominie Polskę

W skali świata zaćmienie 12 sierpnia będzie zaćmieniem całkowitym. Pas całkowitości przebiegnie m.in. przez północną Rosję, Grenlandię, Islandię, Ocean Atlantycki, Hiszpanię i niewielki fragment Portugalii.

W miejscach znajdujących się w centrum pasa Księżyc na niespełna dwie minuty całkowicie zasłoni jasną tarczę Słońca. Polska znajdzie się w półcieniu Księżyca, dlatego zobaczymy wyłącznie fazę częściową.

Tylko przez specjalne okulary

Zaćmienia nie wolno obserwować gołym okiem ani przez zwykłe okulary przeciwsłoneczne. Nie chronią one przed promieniowaniem słonecznym i mogą doprowadzić do trwałego uszkodzenia wzroku.

Do bezpośredniej obserwacji potrzebne są okulary zaćmieniowe lub filtry słoneczne spełniające normę ISO 12312-2. Nie wolno także patrzeć na Słońce przez aparat, lornetkę czy teleskop bez filtra zamontowanego z przodu urządzenia.

Bezpiecznym rozwiązaniem jest również obserwacja pośrednia, na przykład przez prosty projektor otworkowy, który wyświetla obraz Słońca na kartce lub innej jasnej powierzchni.