Po decyzji sądu Chełm nadal chce budować muzeum. Ale finansowanie pozostaje niewiadomą

Zapadło prawomocne rozstrzygnięcie w sporze dotyczącym odebrania dotacji na budowę Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Chełmie. Sąd Apelacyjny w Lublinie uznał, że droga sądowa w tej sprawie jest niedopuszczalna. Oznacza to, że zażalenie zostało oddalone, a postanowienie jest prawomocne.

Informację tę potwierdziła portalowi RadioZET.pl sędzia Magdalena Kuczyńska, rzeczniczka prasowa Sądu Apelacyjnego w Lublinie ds. cywilnych.

– Zażalenie zostało oddalone. Uzasadnienie tej decyzji nie zostało sporządzone, dzieje się to na wniosek strony postępowania. Można tylko się domyślać, że tutejszy sąd podzielił argumenty zawarte w decyzji sądu pierwszej instancji – przekazała sędzia Magdalena Kuczyńska.

To istotne rozróżnienie: prawomocne rozstrzygnięcie nie oznacza merytorycznej oceny tego, czy odebranie dotacji było zasadne. Sąd uznał, że sprawa nie może być rozpoznawana w tym trybie przez sąd powszechny.

Po tej decyzji zwróciliśmy się do Urzędu Miasta Chełm z pytaniami o dalsze losy inwestycji, utraconą dotację, możliwe działania prawne, harmonogram oraz źródła finansowania przedsięwzięcia.

Miasto: cel strategiczny się nie zmienia

Z odpowiedzi magistratu wynika, że miasto nie rezygnuje z planów utworzenia tej instytucji w Chełmie.

„Decyzja Sądu Apelacyjnego nie zmienia strategicznego celu, jakim jest powstanie tej ważnej instytucji w Chełmie. Miasto poddaje tę decyzję wnikliwej analizie formalno-prawnej pod kątem ochrony interesów samorządu” – przekazał nam Kacper Jasyk z Urzędu Miasta Chełm.

Ratusz nie przesądza jednak, czy po prawomocnym rozstrzygnięciu sądu podejmie jeszcze jakiekolwiek działania prawne lub administracyjne. Na ten moment takich decyzji nie ma.

„Na obecnym etapie nie zapadły decyzje o podejmowaniu kroków na drodze administracyjnej. Skupiamy się na działaniach organizacyjnych i współpracy z resortem obrony narodowej. Sytuacja prawna jest jednak stale monitorowana i poddawana analizom pod kątem ochrony interesów samorządu” – informuje magistrat.

Harmonogram będzie dostosowywany

Jednym z kluczowych pytań po prawomocnym rozstrzygnięciu sądu było to, czy utrata dotychczasowego źródła finansowania wpłynie na harmonogram inwestycji. Miasto odpowiada, że przedsięwzięcie ma charakter wieloletni i etapowy.

„Harmonogram prac jest na bieżąco aktualizowany i dostosowywany do wypracowywanego obecnie nowego modelu organizacyjnego oraz źródeł finansowania” – przekazali nam urzędnicy.

Oznacza to, że choć ratusz podtrzymuje wolę realizacji inwestycji, jej dalszy przebieg będzie zależał od ustaleń dotyczących organizacji projektu i pieniędzy.

Nowe źródła finansowania bez konkretów

Miasto Chełm deklaruje, że szuka innych możliwości finansowania przedsięwzięcia. W grę mają wchodzić zarówno środki zewnętrzne, jak i współpraca z instytucjami państwowymi. Na pytanie o konkretne źródła finansowania ratusz odpowiada jednak ostrożnie.

„Obecnie trwają szczegółowe analizy dostępnych mechanizmów finansowania zewnętrznego. O konkretnych źródłach poinformujemy po zakończeniu procesów decyzyjnych" –  czytamy w odpowiedzi.

Nie wiadomo też jeszcze, jaka część kosztów miałaby przypaść na samorząd, a jaka na instytucje państwowe.

Zgodnie z listem intencyjnym podpisanym z Ministerstwem Obrony Narodowej projekt ma zostać podzielony organizacyjnie. Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej ma funkcjonować jako filia Muzeum Wojska Polskiego, natomiast Miasto Chełm ma odpowiadać za Centrum Prawdy i Pojednania.

„Szczegóły finansowe wypracowują zespoły robocze” – przekazał magistrat.

Pierwszy jest etap projektowania

Urząd Miasta Chełm podtrzymuje wcześniejsze deklaracje, że inwestycja jest w fazie realizacyjnej. W praktyce chodzi obecnie przede wszystkim o pierwszy etap, obejmujący przebudowę budynku przy ul. Hrubieszowskiej 102.

„Pierwszy etap jest realizowany zgodnie z planem. Podpisana umowa z wykonawcą jest w trakcie realizacji, obecnie na etapie prac projektowych” – przekazał Urząd Miasta Chełm.

Wcześniej ratusz informował nas, że wykonawcą tego etapu jest Asseco Construction. Równolegle przygotowywana jest dokumentacja projektowa dla pozostałego terenu inwestycji. Umowę w tej sprawie podpisano 7 listopada 2025 roku, a prace projektowe mają potrwać osiem miesięcy.

Miasto zapewnia, że pierwszy etap jest kontynuowany, ale nie podało w odpowiedzi szczegółowej kwoty zabezpieczonej na ten zakres ani źródła finansowania.

Koszt inwestycji nadal nieznany

Jedną z najważniejszych niewiadomych pozostaje obecny koszt całego przedsięwzięcia. W przeszłości mówiono o inwestycji wartej setki milionów złotych. Po utracie dotychczasowego źródła finansowania konieczna będzie aktualizacja montażu finansowego.

Miasto nie podaje obecnie konkretnej kwoty.

„Ostateczny koszt i montaż finansowy zostaną określone po sfinalizowaniu rozmów z partnerami instytucjonalnymi” – informuje ratusz.

Na pytanie, kiedy mieszkańcy poznają aktualny harmonogram i źródła finansowania inwestycji, urząd odpowiada, że informacje zostaną przekazane po zakończeniu obecnych uzgodnień międzyresortowych i organizacyjnych.

Na dziś sprawa pozostaje więc otwarta. Miasto deklaruje wolę realizacji inwestycji, pierwszy etap ma być kontynuowany, ale najważniejsze decyzje dotyczące finansowania, kosztów i harmonogramu wciąż nie zostały publicznie przedstawione.

Czytaj także: