Coraz więcej groszowych emerytur. Setki tysięcy Polaków poniżej minimum

W grudniu 2025 roku wypłacono 459,3 tys. emerytur, które nie przekraczały najniższego poziomu ustawowego. Rok wcześniej było ich 433,1 tys., a w 2023 roku ich liczba nie przekraczała jeszcze 400 tys. 

Dzieje się tak mimo podnoszenia minimalnej emerytury. W 2025 roku wynosiła ona 1878,91 zł, a w 2026 roku wzrosła do 1978,49 zł. Mimo podwyżek Polska wciąż znajduje się w dolnej części unijnego zestawienia pod względem wysokości minimalnych świadczeń.

Skutek zmian na rynku pracy

Jak wskazują eksperci cytowani m.in. przez Dziennik Gazetę Prawną, obecna sytuacja to efekt przemian na rynku pracy po wejściu Polski do Unii Europejskiej. W okresie dynamicznego wzrostu gospodarczego dominowały elastyczne formy zatrudnienia – umowy cywilnoprawne i jednoosobowe działalności gospodarcze – które nie zawsze zapewniały odpowiednie składki emerytalne.

Dodatkowo sytuację pogorszył kryzys gospodarczy i wysokie bezrobocie. W wielu regionach znalezienie pracy było trudne, co prowadziło do przerw w zatrudnieniu.

Aby otrzymać minimalną emeryturę, kobiety muszą wykazać co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych, a mężczyźni 25 lat. Wiele osób nie spełnia tych warunków. Problem szczególnie dotyczy kobiet, które często rezygnowały z pracy zawodowej, by opiekować się rodziną. Znaczenie miała także praca na czarno, zarówno w kraju, jak i za granicą.

Groszowe emerytury w praktyce

Skala zjawiska najlepiej widoczna jest w skrajnych przypadkach. Z danych ZUS wynika, że w 2025 r. około 200 osób pobierało emeryturę poniżej 1 zł. Najniższe świadczenie wyniosło zaledwie 2 grosze i trafiało do dwóch osób – kobiety, która przepracowała jeden dzień, oraz mężczyzny z miesięcznym stażem pracy.

Wśród osób otrzymujących emerytury poniżej minimum zdecydowanie dominują kobiety. W ubiegłym roku stanowiły one 76,3 proc. tej grupy. 

Ogromne różnice w systemie

Na drugim biegunie znajdują się rekordowo wysokie świadczenia. Najwyższa emerytura wypłacona w grudniu 2025 roku wyniosła 51,4 tys. zł i trafiła do mężczyzny, który przepracował 67 lat. 

Tak duże rozpiętości pokazują, jak silnie zróżnicowany jest dziś polski system emerytalny. Z jednej strony rośnie liczba osób otrzymujących świadczenia na poziomie kilku groszy, z drugiej – pojawiają się emerytury sięgające kilkudziesięciu tysięcy złotych miesięcznie.

Eksperci nie mają wątpliwości: bez zmian systemowych problem będzie się pogłębiał, a liczba osób z emeryturami poniżej minimum w kolejnych latach może rosnąć.