Zero na nowe drogi, miliony na oświatę. Trudny budżet gminy Wyryki

Plan finansowy zakłada dochody na poziomie niespełna 17 milionów złotych oraz wydatki rzędu 17,1 miliona złotych. Deficyt w wysokości 170 tysięcy złotych ma zostać pokryty z kredytów i pożyczek. 

Największe kontrowersje wzbudziła jednak struktura wydatków. Głos w dyskusji zabrał jeden z radnych, który w gorzkich słowach podsumował proinwestycyjny potencjał uchwały, wskazując na dramatyczny spadek nakładów na rozwój w porównaniu do lat ubiegłych.

– Mogę tutaj podsumować jednym słowem: ambitnie. Budżet na 2026 rok to jedynie 3,2 proc. na ten moment na inwestycje. W poprzednich latach było to powyżej 50 procent. Na budowę dróg w 2026 roku mamy okrągłe zero. Gdyby nie naprawy ze środków sołeckich, to naprawdę nie wydalibyśmy złotówki na drogi – punktował radny, zwracając uwagę na kończące się środki z projektów zewnętrznych.

Wójt Bernard Błaszczuk bronił przedłożonego projektu, argumentując, że w niepewnych czasach kluczowa jest ostrożność. Włodarz podkreślał, że gmina nie może planować wydatków na wyrost, a wszelkie większe inwestycje będą realizowane tylko wtedy, gdy uda się pozyskać na nie zewnętrzne dofinansowanie, na przykład z programów transgranicznych czy związanych z obronnością.

– Budżet jest przede wszystkim stabilny. Nie możemy planować czegoś na wyrost. Nie możemy tutaj myśleć o czymś, czego może nie być. Uważam, że wszystkie inwestycje, które możemy zrealizować, są tylko i wyłącznie ze środków zewnętrznych, bo nie stać nas na to, żeby ze środków bieżących te inwestycje realizować – tłumaczył Bernard Błaszczuk.

Prawie połowa wydatków idzie na oświatę

Prawdziwą "kulą u nogi" gminnego budżetu okazuje się oświata. Wydatki na ten cel zaplanowano na poziomie ponad 7,6 miliona złotych, co stanowi ogromne obciążenie dla samorządu. W dyskusji poruszono problem dopłat do przedszkolaków, którzy uczęszczają do placówek poza gminą Wyryki. Radni zwracali uwagę na paradoks: gmina płaci za edukację swoich dzieci w sąsiednich samorządach, a lokalne szkoły borykają się z niżem demograficznym i wysokimi kosztami utrzymania dużych budynków.

– Tutaj jeszcze rekordowo do przedszkolaków z naszej gminy dopłacamy 300 tysięcy i te dzieci nie dość, że znajdują się w placówkach poza gminą Wyryki, to jeszcze pewnie nie wrócą już do naszych szkół. To jest błędne koło – zauważył jeden z radnych.

Do dyskusji włączyła się skarbnik Małgorzata Chudaś, wyjaśniając, że koszty generują nie tylko pensje nauczycieli, ale także utrzymanie ogromnych obiektów. Szkoły w gminie Wyryki ogrzewają powierzchnie rzędu 2000 metrów kwadratowych, w tym hale sportowe i biblioteki, co przy obecnych cenach energii jest gigantycznym wyzwaniem. Wójt Błaszczuk dodał, że sytuacja demograficzna jest trudna, a rodzice często sami wybierają placówki w mieście, na co gmina nie ma wpływu.

Wójt zauważył, że może jedynie wskazać kierunki działania i pewne możliwości. Zdaje sobie sprawę, że jest problem z finansowaniem szkół i co się z tym wiąże zbyt małą liczbą uczęszczających do nich dzieci. 

- Ale czy pan radny chciałby chodzić do trzyosobowej klasy? – pytał retorycznie Błaszczuk.

200 tysięcy rezerwy na inwestycje

Nowością w tegorocznym budżecie jest utworzenie specjalnej rezerwy celowej na inwestycje w wysokości 200 tysięcy złotych. Jak wyjaśniła skarbnik, jest to mechanizm zalecany przez Regionalną Izbę Obrachunkową, który daje wójtowi większą elastyczność. Dzięki temu, w przypadku pojawienia się nagłych potrzeb inwestycyjnych lub konieczności dołożenia wkładu własnego do przetargu, włodarz będzie mógł przesunąć środki zarządzeniem, bez konieczności zwoływania nadzwyczajnej sesji rady.

Mimo krytycznych głosów dotyczących stagnacji inwestycyjnej Rada Gminy Wyryki ostatecznie przyjęła budżet. Za uchwałą opowiedziało się 13 radnych, przy jednym głosie sprzeciwu.

Czytaj także: