Region. Susza jest czy jej nie ma? Co sądzą na ten temat specjaliści?

Okazuje się, że od kilku lat w ocenie strat spowodowanych występowaniem suszy poszczególne samorządy nie biorą już udziału. O ile w przypadku zaobserwowania innych klęsk: nawalnego deszczu, gradobicia, przymrozków czy innych nieprzewidzianych zjawisk atmosferycznych w ocenie strat biorą udział specjalne gminne komisje, o tyle te powstałe w wyniku suszy ocenia obecnie odpowiednia aplikacja. Przy jej pomocy rolnicy mogą samodzielnie rejestrować swoje gospodarstwa i składać w formie on-line odpowiednie wnioski. 

Miarodajnymi danymi, na których program bazuje i w oparciu o które nalicza stosowne rekompensaty, dysponuje natomiast Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach. Wprowadził w ramach prowadzonych przez siebie badań specjalny System Monitoringu Suszy Rolniczej, który bardzo dokładnie określa, w których regionach i w jakich rodzajach upraw susza wystąpiła. Dane, które spływają do systemu, uwzględniają nie tylko rodzaj danej uprawy, ale również klasę gleby, na których dane rośliny są uprawiane. 

I tak wyróżnione zostały cztery klasy gleby oraz następujące rodzaje upraw: zboża ozime, zboża jare, kukurydza na ziarno, kukurydza na kiszonkę, rzepak i rzepik, ziemniaki, buraki cukrowe, chmiel, tytoń, warzywa gruntowe, krzewy owocowe, drzewa owocowe, truskawki oraz rośliny strączkowe.

Ostatni raport, jaki został wprowadzony do systemu, obejmuje okres od 21 maja do 20 lipca. Jakie wnioski można wynieść z jego lektury?  Co wiemy na temat tegorocznych upraw prowadzonych na terenie gmin naszego powiatu? Otóż o ile zagrożenie suszą występowało praktycznie we wszystkich rodzajach zbóż (jarych, ozimych, kukurydzy, rzepaku i rzepiku) w okresie poprzedzającym tj. 11 maja-10 lipca, o tyle w ostatnim raporcie takiego zagrożenia już nie odnotowano. Wpływ na występowanie zjawiska suszy miał oczywiście nie tylko rodzaj uprawy, ale również, o czym wspomniano, klasa gleby. Okazuje się, że największa susza wystąpiła na obszarach, gdzie występowały gleby klasy I. Suszy nie zaobserwowano natomiast tam, gdzie uprawy położone są na glebach klasy IV. Prawidłowość ta dotyczy wszystkich gmin powiatu chełmskiego.

To, że nie stwierdzono zagrożenia suszą w bieżącym, najnowszym raporcie, nie oznacza oczywiście, że minione miesiące nie wpłynęły na jakość plonów. Instytut opublikował właśnie na swojej stronie pełny komentarz do raportu za okres od 1 maja do 30 czerwca. Co z niego wynika?

- Deficyt wody dla roślin uprawnych nadal występował w całym kraju. Największe niedobory wody notowano na terenie Ziemi Lubuskiej od –160 do –179 mm. Duży deficyt wody notowano na Pojezierzu Wielkopolskim, Słowińskim, Pomorskim, na Polesiu Lubelskim, Kujawach oraz na Nizinie Wielkopolskiej od -130 do -159 mm. Na dużym obszarze Polski wschodniej, południowej i południowo-wschodniej niedobory wody były mniejsze od 0 do -119 mm. W wyniku występujących warunków wilgotnościowych w trzecim okresie raportowania, stwierdzamy wystąpienie suszy rolniczej na terytorium Polski. Przewiduje się obniżenie plonów przynajmniej o 20 proc. w skali gminy w stosunku do plonów uzyskanych w średnich wieloletnich warunkach pogodowych – stwierdza w komentarzu dyrektor ośrodka, Prof. dr hab. Wiesław Oleszek.

W innym miejscu dodaje:

- Susza występowała w pięciu uprawach: zbożach jarych, zbożach ozimych, truskawkach krzewach owocowych, rzepaku i rzepiku.