Projekt powstał w związku z obchodzonym w 2026 roku Rokiem Jerzego Giedroycia. Punktem wyjścia stał się Giedroyć jako młody redaktor i organizator środowiska intelektualnego, jeszcze zanim powstała paryska „Kultura”.
Szczególną wartością przedsięwzięcia było wykorzystanie autentycznych materiałów prasowych z zasobów Biblioteki, m.in. „Buntu Młodych” oraz kwartalnika „Wschód/Orient”. Historyczna prasa stała się nie tylko źródłem wiedzy o epoce, ale także narzędziem współczesnej edukacji medialnej.
Młodzież podczas warsztatów „Czytanie prasy jak detektyw” poznawała postać Giedroycia, analizowała układ numeru, nagłówki i sposób wyboru tematów. Uczestnicy uczyli się odróżniać fakt od opinii, rozpoznawać argumentację i zwracać uwagę na to, jak sposób przedstawienia informacji wpływa na odbiorcę.
Kolejnym etapem była „Redakcja 2026”, w ramach której młodzi uczestnicy sami wcielili się w role redaktorów i przygotowali współczesny e-zin.
Do projektu włączyli się również seniorzy Uniwersytetu Trzeciego Wieku, tworzący Radę Czytelniczą „Wschód/Orient”. Pracowali na tekstach źródłowych, analizowali ich język i kontekst oraz przygotowywali własne komentarze. Ich refleksje stały się częścią międzypokoleniowej narracji wystawy.
Projekt zakończyło wydarzenie „Noc Redakcji”, podczas którego odbyło się czytanie performatywne „Redakcja w nocy”, premiera e-zina oraz otwarcie wystawy.
Giedroyć przed „Kulturą”
Ważnym trwałym rezultatem projektu jest ośmioplanszowa wystawa-ścieżka edukacyjna „Giedroyć przed «Kulturą» – Prasa lat 30. jako warsztat redaktora”.
Ekspozycja pokazuje m.in. anatomię numeru „Buntu Młodych”, zasady selekcji tematów, znaczenie nagłówka i języka, różnicę między faktem, opinią i argumentem oraz rolę polemiki w kulturze debaty. Osobna część poświęcona jest kwartalnikowi „Wschód/Orient”, a kolejne plansze prowadzą odbiorcę od „Buntu Młodych” i „Polityki” do późniejszego warsztatu Giedroycia w Maisons-Laffitte.
To nie jest tradycyjna wystawa biograficzna. Jej bohaterem jest przede wszystkim warsztat redaktora i odpowiedzialność za słowo.
Choć od publikacji „Buntu Młodych” minęło niemal sto lat, pytania pozostają aktualne: kto wybiera informacje, gdzie kończy się fakt, a zaczyna opinia, jak język wpływa na odbiorcę i jak prowadzić spór oparty na argumentach?
Zapraszamy mieszkańców Chełma, uczniów, nauczycieli, seniorów oraz wszystkich zainteresowanych historią mediów do odwiedzenia ścieżki edukacyjnej w Chełmskiej Bibliotece Publicznej przy ul. Partyzantów 40. Można ją również oglądać online na stronie www.chbpchelm.pl.
Projekt „Szkoła Redaktorów. Giedroyć i prasa lat 30. w edukacji medialnej” został zrealizowany przez Chełmską Bibliotekę Publiczną w ramach programu „Patriotyzm Jutra. Wielkie Rocznice. Edycja 2026” Muzeum Historii Polski w Warszawie.




Napisz komentarz
Komentarze