Stopa cukrzycowa. Ruszyły zapisy na darmowe badania. Bez skierowania

Cukrzyca może przez lata uszkadzać nerwy i naczynia krwionośne, nie dając wyraźnych sygnałów ostrzegawczych. Chory nie czuje otarcia, skaleczenia ani ucisku buta. Kiedy zauważa ranę, problem bywa już poważny. W skrajnych przypadkach stopa cukrzycowa może doprowadzić nawet do amputacji.

Dlatego tak ważne jest wczesne wykrycie zagrożenia. Od 13 do 20 listopada 2026 roku – podaje Medonet – w placówkach w całej Polsce prowadzone będą bezpłatne badania przesiewowe stóp. Zapisy już się rozpoczęły i potrwają do 20 listopada. Nie trzeba mieć skierowania.

Kto może skorzystać z bezpłatnego badania?

Akcja skierowana jest do osób, które mają rozpoznaną cukrzycę i są z jej powodu leczone. Warunek jest istotny: badania przeznaczono dla pacjentów, którzy nie mają obecnie rany stopy cukrzycowej wymagającej leczenia.

Osoby z istniejącym owrzodzeniem potrzebują specjalistycznej opieki, a nie badania profilaktycznego. Nie powinny czekać na termin akcji przesiewowej.

Badanie trwa około 10 minut, jest bezpłatne i nie wymaga specjalnego przygotowania. Jego celem jest wykrycie niepokojących zmian, zanim dojdzie do powstania trudno gojących się ran.

Dwa proste testy mogą ujawnić zagrożenie

Podczas wizyty wykonywane są dwa podstawowe badania.

Pierwsze polega na sprawdzeniu czucia w stopach za pomocą cienkiego, elastycznego włókna, nazywanego monofilamentem. Pozwala ono ocenić, czy pacjent odczuwa dotyk i ucisk, a więc bodźce, które normalnie ostrzegają przed urazem.

Drugim elementem jest sprawdzenie tętna na stopach. Dzięki temu można wstępnie ocenić ich ukrwienie.

Oba testy są szybkie i nieinwazyjne. Nie zastępują pełnej diagnostyki, ale pomagają wskazać pacjentów wymagających dalszych badań lub szczególnej profilaktyki.

Największe niebezpieczeństwo? Chory nie czuje bólu

Jednym z najgroźniejszych powikłań cukrzycy jest neuropatia, czyli uszkodzenie nerwów. W jej wyniku stopniowo zanika czucie ochronne.

To wyjątkowo podstępny mechanizm. Człowiek może chodzić przez wiele godzin w niewygodnych butach, nie zauważając, że skóra jest uciskana lub uszkadzana. Niewielkie otarcie może przekształcić się w ranę, a następnie w przewlekłe owrzodzenie.

Sytuację dodatkowo pogarsza niedostateczne ukrwienie kończyn. Uszkodzone tkanki trudniej się goją, rośnie też ryzyko zakażenia.

Brak bólu nie oznacza więc, że stopy są zdrowe. Właśnie dlatego regularne kontrole są tak ważne nawet u pacjentów, którzy nie odczuwają żadnych dolegliwości.

Nawet 250 tysięcy pacjentów z raną stopy cukrzycowej

Skala problemu jest ogromna. Według organizatorów akcji w Polsce z raną stopy cukrzycowej zmaga się od 200 do 250 tys. pacjentów.

Takie powikłanie może oznaczać wielomiesięczne leczenie, nawracające zakażenia, ograniczenie samodzielności, a w najcięższych przypadkach konieczność amputacji.

Tymczasem odpowiednio wcześnie wykryte zaburzenia czucia lub krążenia pozwalają podjąć działania zapobiegawcze. Należą do nich regularna kontrola stóp, odpowiedni dobór obuwia i szybkie reagowanie na wszelkie uszkodzenia skóry.

Zapisy już trwają. Gdzie zgłosić się na badanie?

Rejestracja rozpoczęła się 2 listopada i potrwa do 20 listopada 2026 roku. Same badania będą wykonywane od 13 do 20 listopada.

Za zapisy odpowiadają placówki uczestniczące w akcji. Mapa punktów, w których można wykonać badanie, została udostępniona przez Polskie Towarzystwo Leczenia Ran.

Każda placówka samodzielnie ustala sposób rejestracji, terminy przyjęć i liczbę dostępnych miejsc. Dlatego najlepiej wcześniej skontaktować się z wybranym punktem i ustalić szczegóły wizyty.

Nie trzeba skierowania ani specjalnych przygotowań.