Opiętek jesionowiec coraz bliżej Polski. Służby fitosanitarne apelują o czujność

Służby fitosanitarne apelują do mieszkańców, leśników oraz zarządców terenów zieleni o zwracanie uwagi na charakterystyczne objawy żerowania owada i niezwłoczne zgłaszanie podejrzanych przypadków.

Z Azji do Europy

Opiętek jesionowiec to chrząszcz należący do rodziny bogatkowatych (Buprestidae). Jego naturalny zasięg obejmuje dalekowschodnią część Azji, m.in. Chiny, Japonię, Koreę i azjatycką część Rosji.

Gatunek trafił także do Ameryki Północnej, gdzie występuje w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Jedną z prawdopodobnych dróg jego przeniesienia był transport drewnianych materiałów opakowaniowych.

W ostatnich latach owad rozszerzał swój zasięg również w kierunku zachodnim. W 2019 roku jego obecność stwierdzono we wschodniej Ukrainie, w rejonie Ługańska. Kolejne wykrycia na Słowacji i Węgrzech sprawiły, że zagrożenie dla europejskich drzewostanów jesionowych stało się bardziej bezpośrednie.

Jak wygląda opiętek jesionowiec?

Rozpoznanie szkodnika może być trudne, ponieważ w Polsce występują już inne gatunki z rodzaju Agrilus. Dorosły opiętek jesionowiec ma charakterystyczne cechy: metaliczne, niebieskozielone ubarwienie; wąskie i wydłużone ciało; długość od około 8,5 do 14 mm i stosunkowo szeroką i spłaszczoną głowę.

Gatunek można pomylić z występującym w Polsce opiętkiem jesionowym (Agrilus convexicollis). Ten rodzimy gatunek jest jednak mniejszy - osiąga około 3,5-5,5 mm długości - i ma brązowozielone ubarwienie.

Larwy opiętka są beznogie, mają białokremowe ciało i mogą osiągać długość 26-32 mm. Charakterystyczna jest ich budowa, z silnie rozwiniętym przedtułowiem i brązową głową częściowo zagłębioną w przedtułowiu.

W praktyce większe znaczenie niż sam wygląd larwy mogą mieć ślady jej żerowania pod korą.

Największe zagrożenie dla jesionów

Podstawowymi roślinami żywicielskimi opiętka jesionowca są drzewa z rodzaju jesion (Fraxinus spp.). W zależności od regionu świata owad atakuje różne gatunki jesionów.

W Europie potencjalnie narażony jest m.in. jesion wyniosły, a także niektóre uprawiane gatunki pochodzące z innych części świata. Wśród innych roślin, na których może żerować opiętek, wymienia się m.in. orzech mandżurski, skrzydłorzech japoński oraz niektóre gatunki wiązów.

Najpoważniejsze szkody powodują nie dorosłe chrząszcze, lecz ich larwy. Po wylęgu drążą one pod korą charakterystyczne, kręte chodniki w kambium i bielu. Żerowanie uszkadza tkanki odpowiedzialne za transport wody i substancji odżywczych.

W konsekwencji porażone drzewa mogą stopniowo tracić liście, zamierać im pojedyncze konary, a przy silnym zaatakowaniu może dojść do zamierania całej korony i drzewa.

Dokończenie tekstu na kolejnej stronie.