Powiat chełmski. Taka jest kondycja finansowa naszych samorządów. Opublikowano ogólnopolski ranking za 2025 rok

Jak oceniano samorządy?

Ranking oparto na siedmiu kluczowych wskaźnikach, które pozwalają porównać jednostki samorządowe niezależnie od ich wielkości i potencjału. Pod uwagę brano: udział dochodów własnych w dochodach ogółem, relację nadwyżki operacyjnej do dochodów ogółem, udział wydatków inwestycyjnych w wydatkach ogółem, udział wydatków na wynagrodzenia w wydatkach bieżących (im wyższy wskaźnik, tym mniejsza elastyczność budżetu), udział środków europejskich w wydatkach ogółem, relację zadłużenia do dochodów ogółem oraz udział wpływów z PIT w dochodach bieżących.

Autorzy rankingu podkreślają, że rok 2025 przyniósł wyraźną poprawę sytuacji finansowej samorządów, głównie dzięki reformie systemu finansowania, która zwiększyła bazę dochodów własnych. Czy ocenę tę podzielają także nasi włodarze? 

Powiat chełmski wysoko wśród powiatów

Powiat chełmski zajął 86. miejsce wśród 314 powiatów ziemskich w Polsce. Choć oznacza to spadek z 34. pozycji zajmowanej rok wcześniej, samorząd powiatowy nadal znajduje się w krajowej czołówce.

- Dobry wynik w rankingu finansowym potwierdza skuteczność naszej wieloletniej polityki. Powiat chełmski zakończył 2025 rok z rekordową nadwyżką operacyjną wynoszącą około 33,8 mln zł, co jest najwyższym wynikiem w historii naszego samorządu. Choć nasza pozycja zmieniła się z 34. na 86. miejsce, nadal utrzymujemy się w ścisłej krajowej czołówce. W województwie lubelskim wyprzedzają nas jedynie powiaty zamojski i lubelski. Stabilność finansowa, potwierdzona indeksem na poziomie 3,18, pozwala nam bezpiecznie planować inwestycje drogowe i projekty scaleniowe oraz skutecznie pozyskiwać środki krajowe i unijne - podkreślają starosta Piotr Deniszczuk i wicestarosta Jerzy Kwiatkowski.

Gminy miejsko-wiejskie: Rejowiec przed Siedliszczem

W kategorii gmin miejsko-wiejskich, obejmującej 718 jednostek, najwyżej sklasyfikowano gminę Rejowiec, która zajęła 134. miejsce. Gmina Siedliszcze uplasowała się na 214. pozycji.

- Nasza strategia rzetelnego analizowania każdej złotówki, realizowana od ponad 20 lat, przynosi efekty. Rok 2025 rozpoczęliśmy z nadwyżką operacyjną przekraczającą 5,8 mln zł, a dochody wykonaliśmy powyżej planu. Zamiast konsumować te środki, konsekwentnie inwestujemy – co roku przeznaczamy ponad 2 mln zł środków własnych na drogi, wykorzystując również możliwość odzyskiwania podatku VAT. To ogromna praca naszej skarbnik Renaty Słomczyńskiej – mówi burmistrz Rejowca Tadeusz Górski.

Z kolei burmistrz Siedliszcza Hieronim Zonik zwraca uwagę na ograniczenia rankingów opartych wyłącznie na wskaźnikach finansowych.

- Z dystansem podchodzę do 214. miejsca, ponieważ rankingi oparte na suchych danych nie uwzględniają lokalnej specyfiki. Gminy rolnicze, takie jak Siedliszcze, mają znacznie trudniejsze warunki funkcjonowania niż samorządy posiadające duże zakłady przemysłowe czy przejścia graniczne. Potrzebujemy także uproszczenia procedur związanych z pozyskiwaniem dotacji - podkreśla.

Gminy wiejskie. Najlepiej wypadł Dorohusk

W kategorii gmin wiejskich sklasyfikowano 1459 jednostek. Najwyżej spośród gmin powiatu chełmskiego znalazł się Dorohusk, zajmując 299. miejsce.

- Ranking jest jednym z najbardziej miarodajnych narzędzi oceny kondycji finansowej samorządów. Osiągnięta pozycja jest efektem konsekwentnej polityki finansowej, inwestycji w infrastrukturę oraz skutecznego pozyskiwania środków zewnętrznych. To także potwierdzenie, że gmina buduje solidne fundamenty dalszego rozwoju - ocenia wójt Wojciech Sawa.

Na 354. miejscu sklasyfikowano gminę Chełm.

- Awans na 354. miejsce w kraju, przy indeksie 3,22, traktuję jako zobowiązanie. Mimo trudnych warunków utrzymujemy stabilność finansową, choć wyzwania są ogromne – od rosnących kosztów bieżących i oświaty po nowe obowiązki związane z cyberbezpieczeństwem i ochroną ludności. Potrzebujemy jednak systemowych rozwiązań dotyczących finansowania zadań przekazywanych samorządom - komentuje wójt Wiesław Kociuba.

Kolejne miejsca zajęły gminy: Leśniowice (369. miejsce), Ruda-Huta (528. miejsce), Wierzbica (1127. miejsce), Kamień (1167. miejsce), Żmudź (1171. miejsce), Dubienka – (1239. miejsce), Białopole (1286. miejsce), Sawin (1308. miejsce), Rejowiec Fabryczny (gmina wiejska - 1311. miejsce), Wojsławice (1338. miejsce). 

- Jesteśmy gminą typowo rolniczą, bez dużych zakładów przemysłowych i znaczących wpływów podatkowych. Nie korzystamy z atutów, jakie mają gminy położone w bezpośrednim sąsiedztwie dużych miast, gdzie liczba mieszkańców stale rośnie, a wraz z nią dochody z podatku PIT. Trudno nam konkurować z takimi samorządami pod względem potencjału dochodowego. Dlatego wysoka pozycja w rankingu jest dla mnie szczególnie cenna, ponieważ pokazuje, że nawet przy ograniczonych dochodach własnych można skutecznie zarządzać finansami publicznymi. Wysokie miejsce w rankingu jest przede wszystkim efektem skutecznego pozyskiwania środków zewnętrznych. To właśnie fundusze europejskie i krajowe są głównym napędem rozwoju naszej gminy - uważa wójt gminy Leśniowice Joanna Jabłońska.

Ruda-Huta stawia na inwestycje, Kamień bez nowych kredytów

- Zajęcie czwartego miejsca wśród gmin wiejskich powiatu chełmskiego to powód do satysfakcji, szczególnie że osiągnęliśmy ten wynik przy najniższych dochodach własnych na mieszkańca w regionie - podkreśla wójt Jarosław Walczuk. - Nasze zadłużenie wyniosło jedynie 1,07 proc. dochodów budżetu. Przy budżecie na poziomie około 35 mln zł przeznaczyliśmy na inwestycje aż 12,5 mln zł 

Na dobrą kondycję finansową gminy wskazuje wójt Dariusz Stocki:

- Od 2019 roku nie zaciągnęliśmy żadnych nowych kredytów, mimo realizacji licznych inwestycji i systematycznej spłaty wcześniejszych zobowiązań. Rok 2025 zakończyliśmy ze znaczną nadwyżką budżetową, co potwierdza racjonalne gospodarowanie środkami - zaznacza Stocki.

Gmina Rejowiec Fabryczny: wpływ miało przesunięcie rozliczeń

Wójt gminy Rejowiec Fabryczny Zdzisław Krupa zwraca uwagę, że niższa pozycja w rankingu wynika m.in. z przesunięcia rozliczenia części dotacji z programu Polski Ład na rok 2026.

- Naszym największym obciążeniem pozostaje oświata. Mimo to sytuacja finansowa poprawia się dzięki wzrostowi dochodów z podatku od nieruchomości oraz CIT generowanego przez przedsiębiorstwa działające w strefie ekonomicznej w Pawłowie. Konsekwentnie spłacamy także wcześniejsze zobowiązania - mówi.

Rejowiec Fabryczny na końcu stawki gmin miejskich

Ocenie poddano również miasta. W kategorii gmin miejskich Rejowiec Fabryczny zajął 235. miejsce spośród 236 sklasyfikowanych jednostek.

- Ranking nie oddaje w pełni wysiłku włożonego w naprawę finansów miasta. Obecna pozycja jest konsekwencją decyzji podejmowanych przez wiele lat, które doprowadziły do wysokiego zadłużenia. Dziś konsekwentnie spłacamy zobowiązania, odbudowujemy wynik operacyjny i uszczelniamy wydatki. Choć działania te są mniej widowiskowe niż nowe inwestycje, są kluczowe dla stabilnego rozwoju miasta - podkreśla burmistrz Gabriel Adamiec.

Czytaj także:

• Powiat chełmski. Sypnęli zaoszczędzoną kasą na drogi. Inwestycje w Sielcu i Lipówkach dzięki rządowemu wsparciu
• Inwestycje drogowe w powiecie chełmskim. Wyłoniono projektanta dla kluczowych zadań
• Rejowiec Fabryczny. Inwestycje, cyfryzacja i oszczędności. Burmistrz przedstawił raport
• Strażackie zmagania zakończone. Znamy zwycięzców zawodów w Dorohusku i Rudzie-Hucie