Alkohol wyłącza z pracy. Rośnie liczba L4 z kodem C

Z danych ZUS wynika, że w 2025 roku wystawiono blisko 10 tys. zaświadczeń lekarskich z tzw. kodem C. Oznacza on czasową niezdolność do pracy z powodu nadużycia alkoholu. To o 5,1 proc. więcej niż rok wcześniej.

Najwięcej w województwie mazowieckim, najmniej w lubuskim

Najwięcej takich przypadków odnotowano w województwach:

• mazowieckim – 1,3 tys.,
• śląskim – 1,1 tys.,
• wielkopolskim – 1,1 tys.

Najmniej w:

• lubuskim – 252,
• opolskim – 307,
• podlaskim – 319.

W sumie pracownicy opuścili z tego powodu aż 99,7 tys. dni pracy. To praktycznie tyle samo co rok wcześniej, ale – jak wskazują analizy – zmienia się struktura tych absencji.

Krótkie zwolnienia dominują

Ponad 35 proc. wszystkich zwolnień obejmowało okres od 1 do 5 dni. Kolejne duże grupy to:

• 6-10 dni – 26,9 proc.,
• 11-20 dni – 27,4 proc.

Dłuższe absencje, powyżej 21 dni, stanowiły już zdecydowaną mniejszość.

– Struktura ta pokazuje, że najczęściej mamy do czynienia z krótkotrwałymi konsekwencjami nadużycia alkoholu, takimi jak zatrucia, zaburzenia snu czy urazy – wyjaśnia dr Katarzyna Sejbuk-Rozbicka z Uczelni Łazarskiego. – Jednak w części przypadków pojawiają się poważniejsze problemy zdrowotne wymagające dłuższego leczenia.

Najczęściej problem dotyczy osób w sile wieku

Największy odsetek zwolnień dotyczy osób między 35 a 49 rokiem życia – to niemal połowa wszystkich przypadków. Najliczniejsze grupy to:

• 40-44 lata – 18,2 proc.,
• 45-49 lat – 15,7 proc.,
• 35-39 lat – 15,1 proc.

– To naturalne, bo jest to rdzeń rynku pracy. Jednocześnie właśnie w tym wieku ryzyko nadużywania alkoholu bywa podwyższone, a skutki zdrowotne zaczynają być bardziej widoczne – tłumaczy Michał Pajdak, ekspert platformy ePsycholodzy.pl.

Mężczyźni dominują w statystykach

Zdecydowaną większość zwolnień – 77,5 proc. – wystawiono mężczyznom. Kobiety stanowiły 22,5 proc. przypadków.

Eksperci podkreślają jednak, że choć kobiety rzadziej trafiają na L4 z kodem C, to konsekwencje zdrowotne mogą być u nich poważniejsze.

– Kobiety gorzej tolerują alkohol, a problem często pozostaje dłużej ukryty. To może prowadzić do późniejszego zgłaszania się po pomoc i poważniejszych skutków – zaznacza psycholog Michał Murgrabia.

Problem dla firm, nie dla gospodarki

Choć liczby robią wrażenie, w skali makroekonomicznej problem pozostaje ograniczony. Jak wylicza Michał Pajdak, blisko 100 tys. dni absencji odpowiada około 400 etatom rocznie.

– Przy założeniu średniego kosztu dnia pracy na poziomie 350 zł daje to około 35 mln zł rocznie. W gospodarce wartej ponad 3 biliony zł to niewielka kwota – wskazuje ekspert.

Inaczej wygląda to jednak z perspektywy pojedynczych firm.

– Nawet krótkotrwała nieobecność pracownika może zaburzyć organizację pracy, szczególnie w małych przedsiębiorstwach – podkreśla dr Sejbuk-Rozbicka.

Większa świadomość czy realny wzrost?

Eksperci zwracają uwagę, że wzrost liczby zwolnień nie musi oznaczać gwałtownego wzrostu uzależnień.

– Może to być także efekt większej świadomości i szczerości pacjentów oraz częstszego rozpoznawania problemu przez lekarzy – zauważa Michał Murgrabia.

Jednocześnie podkreśla, że każde takie zwolnienie oznacza sytuację, w której alkohol realnie wpływa na zdolność do pracy.