Region. Marzec miesiącem świadomości raka jelita grubego

Od 2008 roku, marzec jest miesiącem świadomości raka jelita grubego. Ten rodzaj nowotworu rozwija się długo, nawet przez kilka lat i może nie dawać żadnych objawów. Niestety jest jednym z najczęściej występujących nowotworów w Polsce i na świecie, zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet. 

Szansą dla pacjentów jest profilaktyka, czyli zdrowy styl życia i regularne badania, które pozwalają wykryć i usunąć zmiany, mogące w przyszłości spowodować chorobę nowotworową. Takim badaniem jest kolonoskopia, którą można bezpłatnie zrobić w programie profilaktyki raka jelita grubego finansowanym przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Długo nie daje objawów

- W województwie lubelskim w związku z nowotworem raka jelita grubego aktualnie leczy się ponad 8 tysięcy osób, prawie 4 i pół tysiąca mężczyzn i ponad 3 i pół tysiąca kobiet. Według danych przytoczonych na portalu onkologia.gov.pl, liczba zachorowań w naszym kraju niestety systematycznie rośnie. W ciągu ostatnich 20 lat w Polsce co roku stwierdza się średnio około 16,8 tysięcy nowych zachorowań – podkreśla Magdalena Musiatowicz z Zespołu Komunikacji Społecznej i Promocji Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ. 

Większość zachorowań obserwuje się po 50 roku życia, a ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem. 

Profilaktyka bez bólu i bez skierowania

Rak jelita grubego rozwija się w ostatnim odcinku przewodu pokarmowego z polipów, które tworzą się w jelicie. Polipy są łagodnymi zmianami, które łatwo usunąć. To pozwala zapobiec rozwojowi choroby – pod warunkiem odpowiednio wczesnego wykrycia.

W Polsce istnieje finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia program profilaktyki raka jelita grubego. W programie można zrobić profilaktyczną kolonoskopię.

Program przeznaczony jest dla osób w wieku: 50-65 lat oraz 40-49 lat – jeśli w najbliższej rodzinie wystąpił przypadek nowotworu jelita grubego. Do udziału w programie nie jest potrzebne skierowanie. Pacjent wybiera dogodną dla siebie placówkę, która realizuje program przesiewowy. 

Do kolonoskopii trzeba się przygotować! Pacjent, który zapisuje się na badanie, dostanie dokładne informacje jak to zrobić. Badanie kolonoskopii trwa ono od 15 do 40 minut. W zależności od wskazań medycznych, może odbyć się w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym. Jeżeli podczas tego badania zostaną wykryte polipy do 15 milimetrów zostaną one od razu usunięte. 

- W województwie lubelskim w 11 miastach jest w sumie jest 16 pracowni, w których można zrobić badanie w ramach programu profilaktyki raka jelita grubego. Lista tych placówek jest dostępna na stronie Lubelskiego NFZ. W 2025 profilaktyczną kolonoskopię w programie zrobiło 4 350 pacjentów. W ¼ przypadków (1110), podczas badania usunięto polipy. Oznacza to, że dzięki temu, Ci pacjenci mogą w przyszłości uniknąć poważnych komplikacji zdrowotnych – dodaje Magda Musiatowicz.

Codzienne wybory mają znaczenie

Naukowcy zidentyfikowali wiele czynników, które mogą przyczyniać się do powstania raka jelita grubego. Niektóre z tych czynników można kontrolować. Regularne badania to podstawa, ale dobre nawyki na co dzień także pozwalają znacznie zmniejszyć ryzyko zachorowania: prawidłowa masa ciała – odpowiednie BMI (proporcja wagi do wzrostu), regularna aktywność fizyczna – to pobudza ruchy robaczkowe jelit, zapobiega zaparciom i poprawia pracę układu pokarmowego, odpowiednia dieta – darmowe plany żywieniowe dostosowane do potrzeb i upodobań można znaleźć na portalu portalu DietyNFZ.

Czytaj także: