79. rocznica likwidacji obozu jenieckiego (Stalagu 319) w Chełmie

Organizatorem rocznicowych uroczystości był dr Andrzej Henryk Rybak ze Stowarzyszenia Rocznik Chełmski – autor książki pt. „Stalag 319. Międzynarodowy obóz jeniecki w Chełmie w latach 1941–1944”.

Dla oddania hołdu ofiarom złożono wiązanki w czterech miejscach pamięci związanych z dawnym funkcjonowaniem obozu. Kwiaty złożyli poseł na Sejm RP Anna Dąbrowska – Banaszek, wraz z dyrektorem swojego biura Rafałem Bukowskim, senator Józef Zając z delegacją z chełmskiego PASu, Konsul Honorowy Ukrainy w Chełmie Elżbieta Bajkiewicz – Kaliszczuk, zastępczyni Prezydenta Miasta Chełm Dorota Cieślik, przewodniczący Rady Miasta Chełm Longin Bożeński, przedstawiciele samorządu uczniowskiego Zespołu Szkół Technicznych, oraz Ireneusz Wojtaszak i Mariusz Śliwa.

Wieńce zostały złożone w miejscach upamiętniających ofiary Stalagu 319: na cmentarzu jeńców wojennych z podobozów Stalag 319A i 319C przy Alei Przyjaźni, pod pomnikiem ku czci jeńców wojennych ze Stalagu 319 przy Szkole Podstawowej nr 8 oraz cmentarzu jeńców wojennych ze Stalagu 319 B w lesie Borek w Chełmie i Pomniku „Patelni” – polowego krematorium, w którym palono dziesiątki tysięcy zwłok.

Nekropolia przy al. Przyjaźni kryje prochy 60 tys. pomordowanych i zmarłych jeńców, różnych narodowości, w tym głównie wziętych do niewoli żołnierzy Armii Czerwonej, ale także żołnierzy francuskich, angielskich, belgijskich, włoskich oraz polskich partyzantów, którzy byli więzieni przez hitlerowców w pobliskim Stalagu 319 A. Znajduje się tam 75 zbiorowych mogił jeńców wojennych. 

Stalag 319 Chełm utworzony został latem 1941 r. dla żołnierzy Armii Czerwonej. Składał się on z trzech podobozów: Stalag 319 A w rejonie ulic Rampa Brzeska i Okszowska, 319 B w rejonie ulic Wojsławicka, Partyzantów, Lwowska oraz 319 C przy ul. Rampa Brzeska. Przeszło przez niego ponad 200 tys. jeńców, a zmarło w nim ok. 98 tys. Jego historia na terenie Lubelszczyzny zakończyła się w kwietniu 1944 r., kiedy został przeniesiony do Skierniewic.

Co ciekawe, cmentarz jeniecki przy al. Przyjaźni znajduje się pod opieką uczniów i nauczycieli Zespołu Szkół Technicznych w Chełmie, którzy uczestniczyli w uroczystościach wraz z Pocztem Sztandarowym. Zaangażowanie to wynika z przystąpienia do ogólnopolskiego programu „Nasza wspólna przeszłość – uczniowie adoptują zabytki” organizowanego przez Centrum Edukacji Obywatelskiej w Warszawie. Zaleceniem Ministra Edukacji Narodowej jest również, uwrażliwienie młodych ludzi na potrzebę pielęgnowania pamięci o bohaterach naszej wolności.

Czytaj także:

• Chełm. Mieszkańcy Wolwinowa chcą do gminy. Nie mają już siły...
• Po alkoholu szarpał matkę i wyganiał z domu. 86-latka powiedziała dość
• Chełm: Kończy się budowa dziewiątego bloku TBS-u. W planach jest już następny!
• Gm. Ruda-Huta. „Wyrosły”, niczym grzyby po deszczu...
• Chełm: Jeszcze w tym roku rozpoczną się prace nad nowoczesnym biurowcem klasy A.