Chełm. Sensacyjne odkrycie na cmentarzu żydowskim! Takie znalezisko tylko u nas!

Średniowieczną macewę (żydowską stelę nagrobną) znaleziono już jakiś czas temu, ale trzeba było znalezisko odszyfrować.  Nadal trudno jest określić dokładną datę jej pochodzenia.

- Macewa ma bardzo mało tekstu, zachowała się jedynie jej dolna część. Badałem cechy pisma, ponieważ zajmuję się paleografią hebrajską. Mogłem też zbadać treść. Występują w niej bardzo archaiczne formuły końcowe, które przestały funkcjonować w XVI wieku. Z daty zachowały się jedynie dwa ostatnie znaki, rzędu dziesiątek i jednostek. Nie ma znaku setek, a data żydowska w skróconym zapisie składa się właśnie z setek, dziesiątek i jednostek. Dlatego też to datowanie jest zawieszone między wiekiem XV a XVI - przekazał prof. Andrzej Trzciński, kierownik Zakładu Kultury i Historii Żydów UMCS. 

Zachowany fragment macewy wykonany jest z szarogłazu, czyli szarego piaskowca gruboziarnistego. Ma wysokość 98 cm, grubość 39-43 cm i szerokość do 53 cm. Waży około pół tony. Jego waga wskazuje na to, że pochodzi właśnie z cmentarza żydowskiego w Chełmie, ponieważ trudno byłoby ją przenieść. 

Od dawna zastanawiano się, czy przed cmentarzem żydowskim przy ul. Kolejowej istniał kiedyś inny cmentarz. 

- Odnalezienie macewy, właściwie 1/3 bądź połowy, pozwala przypuszczać, że to jest pierwotny cmentarz, dlatego że takiego kamienia nikt by nie przewoził gdzieś indziej. Głównie ze względu na jego wagę - dodaje Trzciński.

Średniowieczna macewa znaleziona na cmentarzu żydowskim w naszym mieście jest ważnym zabytkiem epigraficznym i historycznym. Aktualnie jest jedną z najstarszych odnalezionych na polskich ziemiach. Macewa poświadcza, że cmentarz żydowski istnieje i zlokalizowany jest w tym miejscu od co najmniej początku XVI wieku.