Siła zderzenia obydwu samochodów była potężna – obydwa samochody zostały odrzucone na sporą odległość. Ze znaczącymi uszkodzeniami wpadły do przydrożnych rowów.

Służby ratunkowe niemal natychmiast pojawiły się na miejscu tragedii. Sytuacja była niezwykle poważna – kierowca BMW został uwięziony w zmiażdżonej konstrukcji BMW. Strażacy musieli wycinać elementy karoserii tego samochodu za pomocą specjalistycznego sprzętu hydraulicznego, aby uwolnić rannego 21-latka.

CZYTAJ TEŻ: Śmigłowiec LPR w Pawłowie i tragedia w chełmskim Borku

Zespoły Ratownictwa Medycznego udzieliły pierwszej pomocy poszkodowanym na miejscu, a następnie przetransportowały jego, jak i 69-letnią kobietę do szpitala. Ze wstępnych ustaleń wynika, że kobieta kierująca suzuki nie miała poważniejszych obrażeń, poza drobnymi otarciami i powierzchownymi ranami. Natomiast 21-latek z BWM odniósł poważniejsze obrażenia, dlatego policja zakwalifikowała to wydarzenie jako wypadek drogowy.

Do późnego wieczora na miejscu wypadku pracowali policjanci, zabezpieczając ślady i ustalając dokładne okoliczności zdarzenia. Droga wojewódzka nr 835 na odcinku Lublin – Biłgoraj przez kilka godzin była całkowicie zablokowana. Mundurowi kierowali kierowców na objazdy.

Do zdarzenia doszło we wtorek 28 lipca, około godziny 4.30 w Jatutowie na drodze krajowej numer 17.

Policjanci zamojskiego ruchu drogowego wstępnie ustalili, że kierujący audi jechał w stronę Tomaszowa Lubelskiego.

– W Jatutowie, na prostym odcinku drogi zjechał na przeciwległy pas ruchu i czołowo zderzył się z jadącym z naprzeciwka pojazdem ciężarowym marki Mercedes – opisuje podkomisarz Dorota Krukowska-Bubiło, rzecznik prasowy KMO Zamość.

Kierującego osobówką 33-latka z powiatu zamojskiego załoga karetki pogotowia przewiozła do szpitala. Po badaniach okazało się, że poza niegroźnymi potłuczeniami nie odniósł poważniejszych obrażeń.  

Ciężarówką kierował 47-letni mieszkaniec powiatu tomaszowskiego. On nie potrzebował pomocy medycznej.

Policjanci sprawdzili stan trzeźwości kierujących. Badanie potwierdziło, że kierujący ciężarówką był trzeźwy, natomiast 33-latek w organizmie miał ponad 2 promile alkoholu.

Na miejscu policjanci wykonali czynności procesowe. Wówczas ruch na drodze K17 w Jatutowie był utrudniony i odbywał się wahadłowo.

– 33-latek odpowie za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości, za co grozi kara pozbawienia wolności do lat 3, utrata prawa jazdy oraz wysoka kara finansowa. Nie uniknie też odpowiedzialności za spowodowanie kolizji drogowej – informuje podkom. Krukowska-Bubiło.

CZYTAJ TEŻ: 

Ceny na stacja paliw zależą od sytuacji na rynku ropy

Po zakończeniu programu CPN (Ceny Paliw Niżej) i powrocie wyższych stawek podatkowych ceny paliw na stacjach wyraźnie wzrosły. Rząd przekonuje jednak, że nie zamierza biernie przyglądać się sytuacji. Podczas poniedziałkowej (27 lipca) konferencji prasowej w Głuchołazach premier poinformował, że rozmawia z ministrem finansów na temat możliwych działań osłonowych dla kierowców. 

Podkreślił, że decyzja w tej kwestii będzie uzależniona od rozwoju sytuacji na światowym rynku ropy. Jeśli napięcia geopolityczne, zwłaszcza na Bliskim Wschodzie, ponownie doprowadzą do wzrostu cen surowca, rząd ma zaproponować wprowadzenie regulowanych cen paliw na okres największych wakacyjnych powrotów.

Według zapowiedzi rozwiązanie miałoby obowiązywać przez dwa ostatnie tygodnie wakacji. Celem jest ograniczenie kosztów podróży dla milionów Polaków wracających z urlopów. 

Premier zaznaczył jednak, że jeśli ceny ropy pozostaną stabilne, nie będzie potrzeby uruchamiania nadzwyczajnych mechanizmów. 

Decyzja prezydenta pozbawiła rząd źródła finansowania

Donald Tusk odniósł się również do losów ustawy wprowadzającej podatek od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych. Projekt został skierowany przez prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego, co – w ocenie premiera – pozbawiło rząd planowanego źródła finansowania wsparcia dla kierowców.

– Zaproponowaliśmy – i to nie pierwszy raz – żeby od tych nadzwyczajnych zysków koncernów państwo pobrało podatek i przeznaczyło te środki na odpowiednie cele. Naprawdę nie rozumiem, dlaczego prezydent to zablokował – powiedział szef rządu. 

Rząd zakładał, że nowa danina przyniesie około 4 mld zł, z czego zdecydowana większość miała wpłynąć jeszcze w 2026 r. Środki te miały zostać przeznaczone na działania łagodzące skutki wysokich cen paliw. 

– Złośliwi powiedzą, że był CPN, a teraz mamy CKN – Ceny Karola Nawrockiego. Niestety tak to wygląda – skomentował premier. 

Na razie rząd uzależnia interwencję od sytuacji na światowych rynkach i zmian cen ropy. O tym, czy kierowcy rzeczywiście zatankują taniej pod koniec wakacji, przesądzą więc najbliższe tygodnie.

Czytaj też:

Do sprawy wracamy po odpowiedzi, którą otrzymaliśmy z Urzędu Miasta Chełm w trybie dostępu do informacji publicznej. Chodzi o rozliczenie pieniędzy zebranych podczas wydarzenia charytatywnego „Gramy dla Marysi”, zorganizowanego 14 listopada 2025 roku w Szkole Podstawowej nr 8 im. Bolesława Zygmunta Wirskiego w Chełmie.

W poprzednim artykule informowaliśmy, że według Stowarzyszenia „Załoga Ósemki” pieniądze zebrane do puszek miały zostać przeliczone przez komisję, przekazane dyrektorce szkoły i umieszczone w szafie pancernej w sekretariacie. Stowarzyszenie twierdziło, że nie otrzymało dokumentu potwierdzającego, kiedy, komu i w jaki sposób przekazano środki.

Pisaliśmy o tym tutaj:

Teraz są już oficjalne ustalenia miasta.

Miasto przeprowadziło kontrolę

Z odpowiedzi Urzędu Miasta Chełm wynika, że 29 czerwca 2026 roku do urzędu wpłynął wniosek Stowarzyszenia „Załoga Ósemki” o przeprowadzenie kontroli finansowo-organizacyjnej.

„W przedmiotowym piśmie Stowarzyszenie 'Załoga Ósemki' poinformowało, że złożyło do Prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa” - czytamy w odpowiedzi przekazanej przez sekretarz miasta Renatę Ciepłowicz.

Miasto zapewnia, że działania zostały podjęte od razu.

„Ze strony Prezydenta Miasta Chełm działania w tej sprawie podjęte zostały niezwłocznie i w tym samym dniu 29 czerwca 2026 r. odbyło się spotkanie z Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 8 w Chełmie, Panią Beatą Tomaszczuk, z którego sporządzono protokół”.

Wyjaśnienia dyrektorki szkoły wpłynęły do urzędu 8 lipca.

„Złożone przez Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 8 w Chełmie wyjaśnienia wraz z załączoną dokumentacją zostały przyjęte jako kompletne w zakresie umożliwiającym ich dalszą analizę oraz prowadzenie czynności wyjaśniających” - informuje sekretarz miasta.

Z kolei 10 lipca Departament Oświaty skierował sprawę do Biura Kontroli Urzędu Miasta Chełm. Kontrola doraźna została przeprowadzona w siedzibie szkoły 14 i 15 lipca. Protokół podpisano 17 lipca.

Miały trafić na konto fundacji 19 listopada. Leżały w szafie do czerwca

Najważniejsze ustalenie kontroli jest jednoznaczne: 

„Środki pieniężne zebrane podczas akcji charytatywnej 'Gramy dla Marysi' (18.160,98 zł) były przechowywane w szafie metalowej przez ponad 7 miesięcy (od listopada 2025 r. do czerwca 2026 r.), pomimo że Zarządzenie nr 28/2025/2026 wyraźnie nakazywało ich przekazanie na konto fundacji w dniu 19 listopada 2025 r.” - czytamy w odpowiedzi Urzędu Miasta Chełm.

Tak samo opisano to w protokole kontroli. Kontrolerzy wskazali, że 18 listopada 2025 roku dyrektorka SP nr 8 wydała zarządzenie w sprawie powołania komisji do przeliczenia pieniędzy zebranych podczas akcji. Komisja miała trzy zadania: „dokładne przeliczenie środków”, „sporządzenie i podpisanie protokołu z przeliczenia przez wszystkich członków komisji” oraz „wpłacenie przeliczonej kwoty na konto Fundacji 'Na Ratunek'”.

W protokole zapisano również, że jako datę przelewu wskazano 19 listopada 2025 roku.

 „Wszystkich 8 członków komisji podpisało potwierdzenie zapoznania się z Zarządzeniem. Tego samego dnia komisja dokonała przeliczenia środków. Łączna kwota zebranych środków wyniosła 18 160,98 zł” - czytamy w protokole kontroli.

Pieniądze nie zostały jednak przelane. Według protokołu „środki zostały umieszczone w szafie metalowej”. Dyrektorka poinformowała też radę pedagogiczną o „wysokości zebranych środków”.

Tak zagrali dla Marysi 14 listopada ub. roku:

Nieudana próba wpłaty i powrót pieniędzy do szkoły

Kontrola opisała również, co miało wydarzyć się 19 listopada 2025 roku, czyli w dniu, w którym pieniądze miały trafić na konto fundacji. 

„W dniu 19 listopada 2025 r. przed planowanym wyjazdem wyznaczonych członków komisji do banku Dyrektor podjęła dodatkowe działania, zlecając sekretarz szkoły, głównej księgowej oraz kadrowej przeliczenie i posegregowanie gotówki wg poszczególnych nominałów” - zapisano w protokole.

Następnie - jak wynika z dokumentu - podjęto próbę wpłaty pieniędzy w banku, która zakończyła się niepowodzeniem. 

„Po powrocie do szkoły środki zostały ponownie złożone w szafie metalowej” - czytamy w protokole kontroli.

W dokumencie wskazano także, że jedna z osób skontaktowała się telefonicznie z Fundacją „Na Ratunek”.

Według protokołu fundacja miała poinformować, że „przekazanie środków może wiązać się z koniecznością odprowadzenia podatku oraz, że pieniądze powinny trafić bezpośrednio do matki uczennicy”.

Mimo to, jak wynika z kontroli, pieniądze przez kolejne miesiące nie trafiły ani na konto fundacji, ani bezpośrednio do rodziny uczennicy.

Zaświadczenie z maja niezgodne z rzeczywistością

Kolejny bardzo ważny fragment dotyczy zaświadczenia, które dyrektorka szkoły wystawiła 29 maja 2026 roku dla Stowarzyszenia „Załoga Ósemki”.

W odpowiedzi na nasz wniosek Urząd Miasta Chełm napisał wprost: „W dniu 29 maja 2026 r. Dyrektor SP nr 8 wystawiła zaświadczenie stwierdzające, że środki zostały przekazane - co było niezgodne ze stanem faktycznym”.

Protokół kontroli opisuje to jeszcze szerzej: 

„W dniu 29 maja 2026 r. Dyrektor SP nr 8 wystawiła zaświadczenie dla Stowarzyszenia Załoga Ósemki, w którym stwierdziła: 'Środki pozyskane z tej inicjatywy zostały w całości przekazane na rzecz chorej uczennicy jako finansowy wkład Stowarzyszenia'" - czytamy w protokole.

Kontrolerzy ustalili jednak, że w dniu wystawienia zaświadczenia pieniądze nadal znajdowały się w szkole.

„W dacie wystawienia zaświadczenia środki pieniężne w wysokości 18.160,98 zł lub kwoty zbliżonej, potwierdzonej późniejszym przeliczeniem maszynowym na 18.176,01 zł nadal znajdowały się w szafie metalowej, nie zostały przekazane ani na konto Fundacji "Na Ratunek", ani bezpośrednio na rzecz uczennicy ani jej rodziny. Zaświadczenie stwierdzało zatem stan niezgodny z rzeczywistością” - zapisano w protokole kontroli.

Urząd: pieniądze ostatecznie wpłynęły na konto beneficjenta

Z ustaleń kontroli wynika, że do faktycznego przekazania pieniędzy doszło dopiero 30 czerwca 2026 roku, czyli ponad siedem miesięcy po zbiórce i dzień po tym, jak sprawą formalnie zajęło się miasto.

Tego dnia odbyło się spotkanie dyrektorki szkoły z członkami komisji, która brała udział w przeliczaniu pieniędzy ze zbiórki. Środki zostały przetransportowane do Banku Millennium, gdzie o godz. 12:06 dokonano wpłaty gotówkowej w wysokości 18 176,01 zł. Różnica 15,03 zł wynikała - jak wskazano w dokumentach - z błędu ręcznego przeliczenia z listopada 2025 roku.

Urząd Miasta Chełm potwierdził, że pieniądze ostatecznie przekazano Fundacji „Na Ratunek” 30 czerwca 2026 roku, a kwota 18 176,01 zł wpłynęła na konto beneficjenta.

Oznacza to, że pieniądze zebrane 14 listopada 2025 roku zostały wpłacone dopiero ponad siedem miesięcy później - już po tym, jak sprawa zaczęła być wyjaśniana przez stowarzyszenie, miasto i prokuraturę.

Miasto zawiadomiło organy ścigania

Po kontroli miasto zdecydowało się na zawiadomienie organów ścigania.

„W związku z powyższymi ustaleniami Organ Prowadzący Szkołę w dniu 23 lipca 2026 r. złożył do właściwych organów ścigania zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, przekazując jednocześnie dokumentację zgromadzoną w toku prowadzonego postępowania” - poinformowała sekretarz Renata Ciepłowicz.

Urząd przekazał również, że pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Chełmie Komenda Miejska Policji w Chełmie prowadzi postępowanie sprawdzające.

Jak napisano w odpowiedzi, chodzi o sprawę: „przywłaszczenia w dniu 14 listopada 2025 r., na terenie Szkoły Podstawowej nr 8 im. Bolesława Zygmunta Wirskiego w Chełmie, woj. lubelskie powierzonego mienia w postaci środków pieniężnych, które zostały zebrane podczas charytatywnego turnieju pod hasłem 'Gramy dla Marysi'”.

Załączników nie pokazano

Redakcja wystąpiła o dokumenty w trybie dostępu do informacji publicznej. Urząd przekazał zanonimizowany protokół kontroli, ale bez załączników.

Miasto odmówiło ich udostępnienia na obecnym etapie, powołując się na dobro postępowania.

 „Mając na uwadze dobro toczącego się postępowania przygotowawczego prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Chełmie, a także konieczność zabezpieczenia jego prawidłowego przebiegu, Urząd Miasta Chełm uznaje, że udostępnienie dokumentów objętych tym postępowaniem na obecnym etapie jest niezasadne” - czytamy w odpowiedzi.

Z samego protokołu wynika jednak, że załączników było dużo. Wymieniono m.in. wyjaśnienie dyrektorki wraz z 19 załącznikami, protokoły rady pedagogicznej, zarządzenie dyrektorki o powołaniu komisji, protokół przeliczenia pieniędzy, oświadczenia pracowników szkoły, pisma do banków, zaświadczenie wystawione 29 maja, protokół przekazania środków z 30 czerwca, bankowy dowód wpłaty gotówkowej, notatkę ze spotkania oraz korespondencję dyrektorki szkoły z mamą dziewczynki.

Pytania nadal pozostają

Dokumenty z kontroli wyjaśniają wiele, ale jednocześnie rodzą kolejne pytania.

Dlaczego pieniądze zebrane dla chorej uczennicy nie zostały przekazane na konto fundacji 19 listopada 2025 roku, choć wynikało to z zarządzenia dyrektorki? Dlaczego po nieudanej próbie wpłaty nikt nie doprowadził sprawy do końca przez ponad siedem miesięcy? Dlaczego 29 maja wystawiono zaświadczenie, że pieniądze zostały przekazane, skoro nadal znajdowały się w szkolnej szafie? Kto faktycznie odpowiadał za zabezpieczenie tej gotówki? I czy ktokolwiek poniesie konsekwencje? Niestety, dyrekcja szkoły nadal nie odpowiedziała na nasze pytania.

Do sprawy wrócimy. Sprawdzamy również kolejne wątki dotyczące przekazywania pieniędzy na cele pomocowe związane ze szkołą.

Czytaj także:

Na najmłodszych czekać będą dwa dmuchańce, strefa zabawy dużymi klockami oraz spotkanie z sympatycznym misiem i robotem. Przez sześć godzin animatorka będzie prowadziła gry, konkursy i zabawy ruchowe. W programie znajdą się również zajęcia plastyczne i manualne, zabawy integracyjne oraz puszczanie dużych baniek mydlanych.

Nie zabraknie także piknikowych przekąsek. Dla uczestników przygotowane zostaną porcje grillowanej kiełbasy, popcorn oraz wata cukrowa.

Najbardziej widowiskowy punkt programu rozpocznie się o godz. 19:00. Wtedy uczestnicy wezmą udział w Festiwalu Kolorów. Wspólne wyrzucanie kolorowych proszków w powietrze ma być barwnym finałem całego wydarzenia.

„Chełmiś i kolory miasta” odbędzie się przy Chełmskiej Bibliotece Publicznej im. Marii Pauliny Orsetti. Wydarzenie jest realizowane w ramach Budżetu Obywatelskiego Miasta Chełm

Czytaj także:

Przepisy dewizowe są jednoznaczne – każdy podróżny wjeżdżający na terytorium Unii Europejskiej lub z niej wyjeżdżający ma bezwzględny obowiązek zgłosić organom celnym przewóz środków pieniężnych, jeśli ich wartość wynosi co najmniej 10 tysięcy euro (lub równowartość tej kwoty w innej walucie). Wymóg ten obowiązuje wszystkich, niezależnie od tego, jakim środkiem transportu się poruszają.

Zasady te nie zostały wprowadzone bez powodu. Tego typu deklaracje pomagają wykrywać nielegalne przepływy środków oraz przeciwdziałać przestępczości finansowej, w tym praniu pieniędzy czy finansowaniu terroryzmu. Niedopełnienie obowiązku zgłoszenia lub podanie w deklaracji nieprawdziwych danych najczęściej kończy się dotkliwym mandatem albo odpowiedzialnością karną skarbową.

Znaczny spadek, ale kwoty wciąż robią wrażenie

Jak pokazują najnowsze statystyki, zjawisko nielegalnego przewozu walut nie znika, choć jego skala uległa wyraźnemu zmniejszeniu w porównaniu z początkiem roku. W pierwszym kwartale 2026 roku zakwestionowano legalność przewozu środków o równowartości prawie 4,5 mln zł.

Jak wyjaśnia Michał Deruś, rzecznik prasowy Izby Administracji Skarbowej w Lublinie:

– W II kwartale 2026 roku funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej wykryli na przejściach granicznych w województwie lubelskim próby nielegalnego wwozu do Unii Europejskiej gotówki o równowartości blisko 2,4 mln zł.

Wśród ujawnionych u podróżnych środków znalazły się różne waluty, w tym: blisko 340 tysięcy euro, prawie 170 tysięcy dolarów oraz ponad 120 tysięcy złotych.

Kosztowna niewiedza i nosy na wagę złota

Podróżni, starając się uniknąć kontroli, wykazują się sporą kreatywnością, choć tradycyjnie gotówka najczęściej ukrywana jest po prostu w podręcznych bagażach lub w fabrycznych schowkach pojazdów. Wpadki często tłumaczone są nieznajomością prawa, co jednak nie chroni przed surowymi konsekwencjami finansowymi.

W związku z popełnionymi wykroczeniami skarbowymi, w minionym kwartale podróżni zostali ukarani mandatami na łączną kwotę ponad 216 tysięcy złotych. Najpoważniejszy przypadek dotyczył mężczyzny, który przy wjeździe do Polski nie zadeklarował równowartości ponad 240 tysięcy złotych. Próba ta kosztowała go bardzo dużo – zapłacił mandat karny w wysokości aż 24 tysięcy złotych. W udaremnianiu podobnych prób funkcjonariuszy KAS nieustannie wspierają ich czworonożni partnerzy, czyli psy służbowe specjalnie przeszkolone do bezbłędnego wykrywania ukrytej waluty.

Czytaj też:

Najważniejszą decyzją było przyjęcie uchwały o zaciągnięciu długoterminowego kredytu w wysokości 1 493 020,70 zł. Środki zostaną przeznaczone na pokrycie planowanego deficytu budżetu gminy na 2026 rok w wysokości ponad 1,39 mln zł oraz spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań w kwocie blisko 98 tys. zł.

Spłata kredytu została rozłożona na lata 2027–2036, natomiast odsetki gmina będzie regulować jeszcze w 2026 roku. Zabezpieczeniem zobowiązania będzie weksel in blanco, a spłata nastąpi z dochodów własnych gminy. W większości lat roczne raty kapitałowe wyniosą 144 tys. zł.

Zmiany w budżecie

Równocześnie radni przyjęli zmiany w budżecie gminy na 2026 rok. Po korektach dochody wynoszą 28,56 mln zł, natomiast wydatki 31,30 mln zł.

Z oszczędności na zakupie paliwa przesunięto 2 tys. zł, które pozwolą sfinansować podwyższone stawki ekwiwalentu dla strażaków ochotników uczestniczących w akcjach ratowniczych i szkoleniach.

Do budżetu wprowadzono również blisko 48 tys. zł dotacji od Wojewody Lubelskiego na wypłatę dodatków motywacyjnych dla pracowników pomocy społecznej.

Radni zdecydowali również o przeznaczeniu 12,3 tys. zł, pochodzących z oszczędności we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, na przebudowę drogi na działce nr 108 w Dubience.

Dokonano również zmian w zadaniu dotyczącym budowy drogi dojazdowej do gruntów rolnych przy działce nr 1570, dostosowując jego nazwę do aktualnego zakresu inwestycji.

Budżet został zwiększony także o 42 tys. zł z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na realizację programu „Czyste Powietrze” oraz środki na realizację rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu”.

Inwestycje: od dróg po turystykę i historię

Przyjęte dokumenty finansowe przewidują realizację szeregu przedsięwzięć infrastrukturalnych, społecznych i turystycznych. Jednym z największych projektów pozostaje rozwój produktu turystycznego „Szlak morsa”, realizowanego w ramach partnerstwa „Malowniczy Wschód”. W wieloletnim planie finansowym na ten cel zabezpieczono ponad 2,4 mln zł. 

Wśród planowanych inwestycji znalazła się również budowa pomnika generała Tadeusza Kościuszki oraz bohaterów bitwy pod Dubienką. Monument ma powstać na podstawie niezrealizowanego wcześniej projektu autorstwa wybitnego rzeźbiarza prof. Mariana Koniecznego. 

Samorząd planuje także termomodernizację budynku Urzędu Gminy Dubienka o wartości ponad 550 tys. zł, zakup mikrobusa przystosowanego do przewozu osób z niepełnosprawnościami oraz zakup traktora ogrodniczego na potrzeby utrzymania gminnej infrastruktury.

Wszystkie przyjęte decyzje zostały uwzględnione w Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy Dubienka. Dokument określa sposób finansowania inwestycji oraz spłaty nowego kredytu w kolejnych latach.

Samorząd liczy, że dzięki przyjętym rozwiązaniom uda się jednocześnie utrzymać stabilność finansów gminy i kontynuować inwestycje poprawiające jakość infrastruktury, rozwijające turystykę oraz wspierające mieszkańców.

Czytaj także:

• To wykazali w oświadczeniach radni z gminy Dubienka. Wyższe diety, zmiany w dochodach i spłacane zobowiązania
• Most nad oceanem. Brazylijczyk szuka śladów swojej rodziny w okolicach Chełma i Zamościa
• Absolutorium i oszczędności. Dubienka stawia na finansową rozwagę
• Gm. Dubienka. Ratownicy OSP z nowymi uprawnieniami, ale bez podwyżek. Radni postawili na finansową dyscyplinę

Pierwsza godzina parkowania jest bezpłatna, jednak kierowca musi wprowadzić numer rejestracyjny pojazdu w parkometrze albo zarejestrować postój w aplikacji APCOA FLOW. Nie ma obowiązku wkładania wydrukowanego biletu za przednią szybę samochodu.

Oznacza to, że samo zaparkowanie na mniej niż godzinę nie wystarczy. Brak rejestracji pojazdu może skutkować naliczeniem opłaty dodatkowej w wysokości 150 zł.

Za każdą kolejną godzinę postoju trzeba zapłacić 5 zł. Na parkingu ustawiono już parkometry i tablice informujące o nowych zasadach.

Kierowcy, którzy od lat korzystali z tego miejsca i przyzwyczaili się do wcześniejszych reguł, powinni zwracać szczególną uwagę na oznakowanie. Warto również uprzedzić znajomych i bliskich, ponieważ parking nie jest już miejscem, na którym można pozostawić samochód bez wcześniejszej rejestracji postoju.

Czytaj także:

Bez zmian pozostaje rozszerzony katalog osób uprawnionych do otrzymywania ekwiwalentu. Świadczenie przysługuje nie tylko strażakom ratownikom OSP, ale również kandydatom na strażaków ratowników uczestniczącym w szkoleniach.

Podwyżki nie zostały przyjęte od razu. Pod koniec czerwca 2026 roku Komisja Finansowo-Gospodarcza Rady Gminy negatywnie zaopiniowała projekt zakładający identyczne stawki - 32 zł za udział w akcjach oraz 11 zł za szkolenia. Powodem był brak zabezpieczonych środków w budżecie gminy na 2026 rok oraz konieczność zachowania dyscypliny finansów publicznych.

Dodatkowym utrudnieniem podczas czerwcowej sesji były problemy z systemem „E-rada”, w którym znajdowały się nieaktualne wersje projektów uchwał. W efekcie radni procedowali na podstawie dokumentów papierowych.

Ostatecznie samorządowi udało się znaleźć rozwiązanie finansowe, dzięki któremu oczekiwane przez druhów podwyżki mogły zostać przyjęte.

Nowa uchwała uchyla wcześniejsze przepisy regulujące wysokość ekwiwalentu, przyjęte 25 czerwca 2026 roku. Wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego.

Czytaj także:

• To wykazali w oświadczeniach radni z gminy Dubienka. Wyższe diety, zmiany w dochodach i spłacane zobowiązania
• Most nad oceanem. Brazylijczyk szuka śladów swojej rodziny w okolicach Chełma i Zamościa
• Absolutorium i oszczędności. Dubienka stawia na finansową rozwagę
• Gm. Dubienka. Ratownicy OSP z nowymi uprawnieniami, ale bez podwyżek. Radni postawili na finansową dyscyplinę

Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Klesztowie, w gminie Żmudź, należy do najcenniejszych zabytków sakralnych wschodniej Lubelszczyzny. Jego historia odzwierciedla skomplikowane dzieje pogranicza kulturowego i religijnego tego regionu.

Świątynię wzniesiono przed 1772 rokiem jako cerkiew unicką z fundacji Łukasza Węgleńskiego - dziedzica Klesztowa i podkomorzego chełmskiego - oraz jego małżonki, najprawdopodobniej Teresy lub Józefy z Rulikowskich.

Na przestrzeni kolejnych dziesięcioleci budowla kilkakrotnie zmieniała swoje przeznaczenie. W 1865 roku, po likwidacji Kościoła unickiego przez władze carskie, została przekształcona w cerkiew prawosławną. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w 1920 roku, świątynia została przekazana Kościołowi rzymskokatolickiemu i od tego czasu pełni funkcję kościoła parafialnego.

Największym skarbem świątyni są późnobarokowe polichromie wykonane przez Gabriela Sławińskiego - artystę uznawanego za jednego z najwybitniejszych malarzy działających na ziemi chełmskiej w drugiej połowie XVIII wieku.

Prace nad dekoracją malarską zakończyły się w październiku 1772 roku. Zaledwie rok później, 13 listopada 1773 roku, świątynię konsekrował unicki biskup chełmski Maksymilian Ryłło.

Bogaty program ikonograficzny oraz wysoki poziom wykonania sprawiają, że polichromie w Klesztowie należą do najcenniejszych przykładów późnobarokowego malarstwa ściennego, zachowanych na Lubelszczyźnie.

Żmudna praca konserwatorów

Renowację zabytkowego wystroju rozpoczęła się w 2024 roku z inicjatywy proboszcza parafii, ks. Tomasza Fideckiego. Prace prowadzi specjalistyczna firma Kompleksowa Konserwacja Zabytków M. Filip, A. Filip z Rzeszowa. Ze względu na ogromny zakres robót oraz ograniczone możliwości finansowe niewielkiej parafii cały proces został podzielony na kilka etapów.

O przebiegu tegorocznych prac mówi Paweł Wira, kierownik Delegatury w Chełmie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie.

- Zakończyliśmy kolejny, niezwykle ważny etap konserwacji jednego z najcenniejszych zespołów malarstwa ściennego w naszym regionie. To kontynuacja prac rozpoczętych w ubiegłym roku, kiedy udało się przeprowadzić pełną konserwację polichromii znajdujących się w nawie dawnej cerkwi oraz odnowić sklepienie prezbiterium. Dzięki temu zabezpieczyliśmy znaczną część wystroju przed dalszą degradacją i przywróciliśmy mu czytelność - wyjaśnia kierownik Wira.

Jak dodaje, tegoroczny etap koncentrował się przede wszystkim na ścianach prezbiterium.

- Była to przede wszystkim konserwacja techniczna, czyli prace, których często nie widać na pierwszy rzut oka, ale to właśnie one decydują o przyszłości zabytku. Konserwatorzy usunęli liczne wtórne przemalowania i dawne retusze wykonane podczas wcześniejszych napraw. Choć miały one poprawiać wygląd malowideł, w rzeczywistości zniekształcały pierwotną kompozycję stworzoną przez Gabriela Sławińskiego. Dzięki ich usunięciu coraz wyraźniej odsłania się oryginalna kolorystyka i detale warsztatu artysty - dodaje.

Zakres wykonanych robót był bardzo szeroki.

- Prace obejmowały także dezynfekcję powierzchni malowideł, dokładne oczyszczenie ich lica z wieloletnich zabrudzeń oraz uzupełnienie ubytków zaprawy i warstw malarskich. Każda z tych czynności wymaga ogromnej precyzji, ponieważ konserwatorzy pracują dosłownie centymetr po centymetrze, wykorzystując specjalistyczne materiały i technologie pozwalające zachować autentyczną substancję zabytku - zaznacza specjalista.

Zwraca również uwagę na fakt, że tak rozległa konserwacja nie byłaby możliwa bez zewnętrznego wsparcia finansowego.

- Tegoroczny etap został sfinansowany dzięki środkom przekazanym przez Wojewodę Lubelskiego, pozostającym w dyspozycji Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Natomiast pierwszy etap prac udało się przeprowadzić dzięki dofinansowaniu z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Dla niewielkich parafii takie programy są często jedyną szansą na ratowanie najcenniejszych obiektów dziedzictwa kulturowego - podsumowuje ekspert.

To jeszcze nie koniec prac

Choć wykonane roboty znacząco poprawiły stan zachowania polichromii, konserwacja całego zespołu malarskiego wciąż trwa.

W kolejnych etapach planowane jest dokończenie prac przy ścianach prezbiterium. Będzie to już konserwacja estetyczna, obejmująca między innymi scalanie kolorystyczne, retusze oraz przywracanie spójności kompozycji malarskich.

Specjalistycznej opieki wymagają również dekoracje zachowane w lewej zakrystii oraz w kruchcie świątyni.

Czytaj także:

• Gm. Żmudź. W Dryszczowie planowana jest budowa biogazowni rolniczej
• Gm. Ruda-Huta. Strategia oszczędności przynosi owoce
• Irak i Gracja triumfatorami VIII Przeglądu Hodowlanego Koni Ras Zimnokrwistych w Żalinie [ZDJĘCIA]
• Gm. Ruda-Huta. Pierwszy zysk w historii spółki i wyzwania czasu suszy. Prezes Zakładu Usług Komunalnych podsumował rok
• Gm. Ruda-Huta. 12,5 miliona na inwestycje i tylko 382 tysiące długu. Gmina podsumowała rekordowy rok

- Dla naszych zawodników była to kolejna cenna lekcja, z której trzeba wyciągnąć wnioski, a następne przyniosło nam zgrupowanie, gdzie wspólnie z zawodnikami z Estonii, Armenii, Stanów Zjednoczonych, Finlandii i Kataru Hubert i Szymon pracowali nad aspektami siłowymi i wytrzymałościowymi - mówi trener Cementu Gryfa Chełm Krzysztof Gajek. - Obecnie obaj nasi zapaśnicy przygotowują się do zmagań na Litwie, gdzie powalczą o medale w międzynarodowej obsadzie. Po turnieju zostaną tam natomiast, aby wziąć udział  w następnym obozie szkoleniowym, który będzie kolejnym etapem przygotowań do Mistrzostw Świata, a te czekają ich w październiku.

W piątek, 24 lipca, tuż po godzinie 17:10 służby ratunkowe otrzymały pilne zgłoszenie z jednego z zakładów produkcyjnych w Pawłowie. Dotyczyło ono poważnego wypadku przy pracy. Maszyna wciągnęła dłoń 49-letniemu pracownikowi.

Sytuacja była poważna. Jak informuje Stacja Ratownictwa Medycznego w Chełmie, poza poważnym urazem dłoni, w biceps poszkodowanego wbiło się ciało obce – najprawdopodobniej śruba pochodząca z uszkodzonego urządzenia. Zespół Ratownictwa Medycznego natychmiast założył rannemu niezbędne opatrunki i podał silne leki przeciwbólowe. Z uwagi na charakter obrażeń, podjęto decyzję o zadysponowaniu na miejsce śmigłowca Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.

Strażacy z Państwowej Straży Pożarnej w Chełmie oraz druhowie z OSP KSRG Kanie zabezpieczyli miejsce lądowania helikoptera, a następnie ratownicy przetransportowali pacjenta do szpitala. 

Okoliczności i przyczyny tego nieszczęśliwego wypadku będą teraz szczegółowo wyjaśniane przez służby.

Makabryczne znalezisko w lesie

Do dramatycznych wydarzeń doszło też w niedzielę (26 lipca) w Borku w Chełmie. Przygodny świadek, przechodząc przez kompleks leśny, dokonał wstrząsającego odkrycia – zauważył wiszącego na drzewie mężczyznę.

Na miejsce natychmiast wezwano służby. Odnaleziony to około 60-letni mężczyzna. Niestety, po przybyciu pod wskazany adres ratownicy medyczni stwierdzili u niego pewne oznaki śmierci. W związku z tym Zespół Ratownictwa Medycznego musiał odstąpić od medycznych czynności ratunkowych. Dalsze postępowanie w tej sprawie prowadzą śledczy, którzy mają za zadanie ustalić dokładne okoliczności i przyczyny tej tragedii.

Czytaj też:

Pierwsze z niebezpiecznych zdarzeń miało miejsce w piątek, 24 lipca, na terenie gminy Siennica Różana. 18-letnia kobieta uległa wypadkowi podczas jazdy na hulajnodze. Skutki upadku okazały się bardzo poważne – poszkodowana doznała urazu głowy oraz obrażeń jednej strony ciała. Przybyli na miejsce ratownicy medyczni musieli zastosować specjalistyczne unieruchomienie. Po zabezpieczeniu pacjentki, młoda kobieta została niezwłocznie przewieziona do szpitala w celu przeprowadzenia dalszej, szczegółowej diagnostyki.

Włodawa: Interwencja ratowników po urazie kolana

Kolejny wypadek z udziałem hulajnogi wydarzył się w sobotę, 25 lipca, we Włodawie. Tym razem poszkodowanym był 14-letni chłopiec. Nastolatek przewrócił się w trakcie jazdy, doznając silnego i bolesnego urazu kolana. Zespół Ratownictwa Medycznego opatrzył chłopca na miejscu zdarzenia. Obrażenia wymagały jednak dokładniejszej konsultacji lekarskiej, dlatego załoga karetki podjęła decyzję o przewiezieniu 14-latka na szpitalny oddział ratunkowy.

Chełm: Wypadek rowerowy z utratą przytomności

Tego samego dnia dramatyczne chwile rozegrały się również w Chełmie. Służby ratunkowe otrzymały pilne wezwanie do 14-latka, który spadł z roweru. Gdy ratownicy dotarli pod wskazany adres, zastali poszkodowanego leżącego tuż przy swoim jednośladzie. Z relacji z miejsca zdarzenia wynika, że w wyniku upadku nastolatek stracił przytomność. U chłopca zaobserwowano uraz, który wymagał natychmiastowego udzielenia fachowej pomocy medycznej i hospitalizacji. Karetką pogotowia ze Stacji Ratownictwa Medycznego w Chełmie został zabrany do szpitala.

Czytaj też:

Według śledczych działania podejmowane przy zarządzaniu funduszem miały szkodzić Skarbowi Państwa, a także organizacjom, które spełniały warunki otrzymania wsparcia, ale mogły zostać pozbawione dostępu do pieniędzy.

Długa lista zarzutów dla byłego ministra sprawiedliwości

Prokuratura przygotowała przeciwko Ziobrze łącznie 26 zarzutów dotyczących działań podejmowanych w latach 2017-2023, gdy kierował Ministerstwem Sprawiedliwości i pełnił funkcję prokuratora generalnego.

Śledczy podejrzewają go m.in. o: kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą, przekraczanie uprawnień, niedopełnianie obowiązków, wpływanie na konkursy finansowane z Funduszu Sprawiedliwości, tolerowanie przyznawania pieniędzy podmiotom niespełniającym formalnych wymagań oraz ukrywanie dokumentów.

Według prokuratury działania te miały służyć osiąganiu korzyści politycznych i majątkowych. Są to jednak zarzuty, które nie zostały dotąd rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem.

Wniosek ekstradycyjny obejmuje 19 z 26 zarzucanych czynów. Siedmiu pozostałych nie uwzględniono, ponieważ Sąd Okręgowy w Warszawie uznał, że zebrane w ich sprawie dowody nie wskazują na wystarczająco duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa. Nadal pozostają one częścią polskiego śledztwa.

Sejm uchylił immunitet, sąd zgodził się na areszt

7 listopada 2025 roku Sejm zgodził się na pociągnięcie Zbigniewa Ziobry do odpowiedzialności karnej, jego zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie. Tego samego dnia prokurator wydał postanowienie o przedstawieniu mu 26 zarzutów.

Nie doszło jednak do zatrzymania ani przesłuchania polityka, ponieważ opuścił Polskę.

5 lutego 2026 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa zdecydował o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania. Uznał, że istnieje duże prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanych czynów, a także ryzyko ucieczki, ukrywania się lub wpływania na przebieg postępowania.

Obrońcy Ziobry zaskarżyli tę decyzję. 3 lipca 2026 roku Sąd Okręgowy w Warszawie nie uwzględnił jednak ich zażaleń. Decyzja o areszcie stała się tym samym prawomocna.

Według prokuratury sądy obu instancji uznały zachowanie polityka za ucieczkę i ukrywanie się przed polskim wymiarem sprawiedliwości.

Obrona wskazywała również na stan zdrowia byłego ministra. Sąd nie uznał jednak, że jest to wystarczający powód do odstąpienia od aresztu. Jak przekazała prokuratura, biegli nie mogli bezpośrednio zbadać Ziobry, a do akt nie trafiła pełna i aktualna dokumentacja jego leczenia za granicą.

Ziobro: poddaję się ocenie władz USA

Zbigniew Ziobro odpowiedział na informację o wniosku ekstradycyjnym we wpisie opublikowanym na Facebooku. Oświadczył: „Z pełnym spokojem poddaję tę sprawę ocenie władz Stanów Zjednoczonych”.

Ziobro przekonuje, że strona amerykańska powinna zbadać nie tylko same zarzuty, ale także polityczne okoliczności prowadzonego przeciwko niemu postępowania. Jego zdaniem polski wymiar sprawiedliwości jest wykorzystywany do walki z przeciwnikami obecnego rządu.

Donald Tusk: Czekamy na pozytywne sygnały z Waszyngtonu

Wczoraj (27 lipca) dziennikarze zapytali Donalda Tuska, kiedy realnie może dojść do ekstradycji byłego ministra sprawiedliwości. 

– Biorąc pod uwagę fakt, że Zbigniew Ziobro prawdopodobnie ukrywa się w Stanach Zjednoczonych, to mógłbym powiedzieć, że to jest pytanie do innego Donalda – odpowiedział cytowany przez TVN24 szef rządu.

I dodał:

– Będziemy zgodnie z prawem szukali wszystkich dostępnych sposobów, aby ci politycy, na których ciążą tak poważne oskarżenia, stanęli prędzej czy później przed polskim sądem. Kiedy mamy do czynienia z uciekinierami, wymaga to dobrej współpracy z rządami danych krajów (…). 

Podkreślił:

– Po zmianie władzy na Węgrzech mamy świetną współpracę z rządem węgierskim, jeśli chodzi o te kwestie. Czekamy na pozytywne sygnały z Waszyngtonu. Czy one nadejdą? Nie wiem. 

Decyzja należy teraz do władz amerykańskich

Do wniosku ekstradycyjnego dołączono między innymi prawomocną decyzję o tymczasowym aresztowaniu, postanowienie o przedstawieniu zarzutów, list gończy oraz materiały, które według prokuratury uzasadniają prowadzenie postępowania.

Wniosek będzie oceniany przez właściwe instytucje Stanów Zjednoczonych zgodnie z umową ekstradycyjną łączącą oba państwa.

Jeżeli USA zgodzą się na wydanie Ziobry, będzie on mógł być w Polsce ścigany za 19 czynów wskazanych we wniosku. Postawienie mu kolejnych zarzutów wymagałoby uzyskania dodatkowej zgody władz amerykańskich.

W wielu regionach temperatura przekroczy 30 stopni Celsjusza, a na przełomie lipca i sierpnia możliwe są nawet wartości zbliżone do 40 stopni.

Upały obejmą południową i centralną Polskę

Jeszcze na początku tego tygodnia mieszkańcy większości kraju odczują umiarkowane temperatury. Synoptycy przewidują jednak, że od środy – jak podaje RMF24 – zacznie się szybkie ocieplenie, a od czwartku upały obejmą przede wszystkim południową i centralną Polskę. Tam termometry mają regularnie wskazywać ponad 30 st. C, a lokalnie nawet od 36 do 38 st. C. 

Nieco łagodniejsza pogoda utrzyma się na północy i wschodzie kraju. Także tam pod koniec tygodnia temperatura może jednak wzrosnąć do około 30 stopni. Nad samym morzem będzie wyraźnie chłodniej – prognozy wskazują około 20 st. C. 

Kulminacja wysokich temperatur na początku sierpnia

Według najnowszych prognoz najbardziej gorący okres przypadnie na pierwsze dni sierpnia. Modele meteorologiczne sugerują, że między 3 a 5 sierpnia temperatura w niektórych regionach Polski może osiągnąć nawet 40 st. C. 

Tym razem fala upałów ma objąć również północ kraju, która zwykle pozostaje nieco chłodniejsza podczas letnich epizodów gorąca. 

Synoptycy zwracają uwagę, że po wilgotnym lipcu nadchodzące dni będą w większości słoneczne i suche. Jeśli pojawią się opady, będą miały charakter lokalny i przelotny. Oznacza to, że wysokim temperaturom będzie towarzyszyć niewielka ilość deszczu.

Jak bezpiecznie przetrwać upały?

Podczas ekstremalnych temperatur – przypomina serwis – warto ograniczyć przebywanie na słońcu, szczególnie między godziną 11 a 17. Lekarze i służby zalecają regularne nawadnianie organizmu, noszenie lekkiej, przewiewnej odzieży oraz nakrycia głowy. Warto także zadbać o chłodzenie mieszkań i unikanie intensywnego wysiłku fizycznego w najgorętszych godzinach dnia. 

Szczególną ostrożność powinny zachować osoby starsze, małe dzieci oraz przewlekle chorzy. To właśnie oni są najbardziej narażeni na odwodnienie, udar cieplny i inne powikłania związane z długotrwałym przebywaniem w wysokiej temperaturze.

Czytaj:

Podczas zmagań w Chełmie, jak zawsze, nie zabrakło wysokich wyników, a popisali się nimi: Grzegorz Bądaruk (dwukrotnie 180 pkt i dwukrotnie finisz 116 pkt), Marcin Oleszczuk (dwukrotnie 180 pkt), Przemysław Gugułka (180 pkt), Michał Rulka (180 pkt), Łukasz Duczmal (171 pkt), Piotr Jasiuk (171 pkt i finisz 108 pkt), Sylwester Semeniuk (finisz 112 pkt i finisz 102 pkt), Grzegorz Cieślak (finisz 104 pkt i bull finisz), Łukasz Rubaszka (finisz 111 pkt), Mateusz Figiel (finisz 100 pkt) i Damian Zalewski (finisz 116 pkt).

- To nie koniec dobrych wieści, ponieważ w Zamościu trzeci turniej z rzędu wygrał reprezentujący nas Jarosław Nowosad - dodaje Łukasz Duczmal. - Świetna forma naszych zawodników cieszy, zwłaszcza przed zbliżającymi się deblowymi mistrzostwami w Puławach i Pucharze Polski w Zamościu.

Dzięki pozyskanym środkom wyremontowany zostanie odcinek drogi o długości około 650 metrów. Zakres prac obejmuje wykonanie dwóch warstw kruszywa, co poprawi stan techniczny nawierzchni, zwiększy komfort podróżowania oraz wpłynie na bezpieczeństwo wszystkich użytkowników.

Jak podkreślają przedstawiciele samorządu, remont w Wołkowianach jest częścią konsekwentnie realizowanej strategii modernizacji infrastruktury drogowej na terenie gminy.

Czytaj także: 

• Gm. Żmudź. W Dryszczowie planowana jest budowa biogazowni rolniczej
• Gm. Ruda-Huta. Strategia oszczędności przynosi owoce
• Irak i Gracja triumfatorami VIII Przeglądu Hodowlanego Koni Ras Zimnokrwistych w Żalinie [ZDJĘCIA]
• Gm. Ruda-Huta. Pierwszy zysk w historii spółki i wyzwania czasu suszy. Prezes Zakładu Usług Komunalnych podsumował rok

Monika Sawa, zastępca burmistrza, która uczestniczyła w spotkaniu także jako członkini organizującego je 𝐊𝐫𝐚𝐬𝐧𝐨𝐬𝐭𝐚𝐰𝐬𝐤𝐢𝐞go 𝐒𝐭𝐨𝐰𝐚𝐫𝐳𝐲𝐬𝐳𝐞𝐧𝐢a 𝐎𝐜𝐡𝐫𝐨𝐧𝐲 𝐙𝐝𝐫𝐨𝐰𝐢𝐚 𝐏𝐬𝐲𝐜𝐡𝐢𝐜𝐳𝐧𝐞𝐠𝐨 𝐢 𝐏𝐨𝐦𝐨𝐜𝐲 𝐒𝐩𝐨ł𝐞𝐜𝐳𝐧𝐞𝐣, skierowała słowa wdzięczności do zarządu oraz wszystkich osób zaangażowanych w działalność organizacji. Podkreśliła ich ogromną aktywność i skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, dzięki którym możliwa jest realizacja kolejnych wartościowych projektów dedykowanych mieszkańcom miasta.

Na uczestników czekał szereg darmowych atrakcji, które wywołały uśmiech na twarzach najmłodszych. Dzieci mogły szaleć na dmuchańcu, puszczać ogromne bańki mydlane, brać udział w zabawach ruchowych na matach i w zajęciach plastycznych. Ogromnym zainteresowaniem cieszyły się również stanowiska oferujące zaplatanie kolorowych warkoczyków, malowanie twarzy oraz zmywalne tatuaże.

Szczególną atrakcją – pozwalającą z bliska poznać pracę służb mundurowych – okazał się policyjny radiowóz. Najmłodsi uczestnicy pikniku mieli niepowtarzalną okazję usiąść za jego kierownicą, obejrzeć specjalistyczne wyposażenie, a także uruchomić sygnały świetlne i dźwiękowe. Funkcjonariusze chętnie opowiadali o swojej codziennej służbie i dbali o to, by spotkanie z policją miało wymiar edukacyjny.

Po aktywnej zabawie goście mogli zregenerować siły dzięki przygotowanemu na miejscu kącikowi gastronomicznemu. Organizatorzy zadbali o gorące potrawy z grilla, różnorodne słodkości, świeże owoce, orzeźwiającą lemoniadę, a także uwielbiane przez dzieci popcorn i watę cukrową. 

Czytaj też:

Niebezpieczna jazda i kontrola drogowa

Funkcjonariusze zatrzymali wskazany pojazd do kontroli. Za kierownicą siedział 51-letni mężczyzna. Jak ustalili policjanci, kierujący nie tylko poruszał się ciągnikiem bez świateł, ale także wykonywał niebezpieczne manewry, stwarzając zagrożenie dla innych użytkowników drogi.

Przeprowadzone badanie wykazało, że mężczyzna miał w organizmie niemal 3 promile alkoholu. Policjanci uniemożliwili mu dalszą jazdę. Teraz 51-latek odpowie przed sądem za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości.

Policja apeluje o rozsądek

Służby przypominają, że alkohol znacząco obniża koncentrację, wydłuża czas reakcji i zaburza ocenę sytuacji na drodze. Każda decyzja o prowadzeniu pojazdu po spożyciu alkoholu może prowadzić do tragedii i stanowi realne zagrożenie dla życia oraz zdrowia zarówno kierującego, jak i innych uczestników ruchu.

Policja zwraca również uwagę na bezpieczeństwo podczas intensywnych prac polowych. Ciągniki i maszyny rolnicze wyjeżdżające na drogi publiczne powinny być sprawne technicznie, właściwie oświetlone i oznakowane. Najważniejsze jest jednak to, by były prowadzone wyłącznie przez trzeźwych kierujących.

- Dziękujemy świadkom za właściwą reakcję i przekazanie informacji policji. Odpowiedzialna postawa mieszkańców pomaga skutecznie eliminować z dróg osoby, które swoim zachowaniem stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa innych - mówi podkomisarz Anna Chuszcza, rzeczniczka prasowa Komendy Policji Powiatowej w Krasnymstawie.

Czytaj też:

Formalne zakończenie sprawy ma nastąpić we wtorek, 28 lipca, podczas posiedzenia Komitetu Politycznego. Według Kaczyńskiego władze partii mają jedynie przyjąć do wiadomości decyzję parlamentarzystów.

Inaczej sytuację przedstawiają ludzie Mateusza Morawieckiego. Podkreślają, że nie składali rezygnacji i nadal uważają się za członków PiS. Ich zdaniem są wypychani z partii za odmowę podporządkowania się ultimatum jej kierownictwa.

Morawiecki ma za sobą silną grupę

Były premier nie ogłosił dotąd powstania nowej partii ani osobnego klubu parlamentarnego. Poinformował jednak, że ze stowarzyszeniem Rozwój Plus związanych jest 40 posłów, jeden senator i trzech europosłów.

Morawiecki przekonuje, że jego środowisko do końca zabiegało o utrzymanie jedności PiS. Proponował strategię „dwóch płuc”, w której partia miałaby zachować konserwatywny elektorat, a jednocześnie mocniej otworzyć się na przedsiębiorców, ludzi młodych i umiarkowanych wyborców centroprawicy.

Co wydarzy się teraz?

Najważniejsze będzie wtorkowe posiedzenie władz PiS. Dopiero wtedy okaże się, kto formalnie straci członkostwo w partii i jak liczna będzie grupa odchodzących parlamentarzystów.

Nie wiadomo również, czy Morawiecki zdecyduje się na utworzenie własnego klubu lub nowego ugrupowania. Jedno jest pewne: spór, który przez miesiące rozgrywał się za zamkniętymi drzwiami, przerodził się w otwartą walkę o przywództwo i przyszły kierunek polskiej prawicy.

Polska scena polityczna będzie wyglądała inaczej

Michał Szułdrzyńskie, redaktor naczelny „Rzeczpospolitej”, tak skomentował te wydarzenia w swoim komentarzy w piątkowym newsletterze „To był dzień”:

- Choć wydawało się to absurdalne, bo obie strony ryzykują, że mogą sporo stracić, jednak doszło do rozłamu w PiS. (…) Właśnie otworzył się sezon przetasowań. Może się bowiem okazać, że PiS po odejściu Morawieckiego spadnie poniżej 20 proc., a za jakiś czas zostanie przegonione przez Konfederację Brauna i Mentzena. (…) Wydaje się, że stabilny układ, w którym rozgrywającym na prawicy był Kaczyński, a prócz niego byli mniejsi partnerzy, właśnie przechodzi do historii. Być może za rok polska scena polityczna będzie wyglądała inaczej. I do wyborów prawica będzie iść w konfiguracjach, których jeszcze nie możemy przewidzieć. (…) W nowej sytuacji znajdzie się PSL. Władysław Kosiniak-Kamysz nigdy nie był bliżej do tego, by zostać premierem. Jeszcze niedawno wydawało się, że będzie on skazany na sojusz z Donaldem Tuskiem i wejście na listy KO. Dynamika, którą uruchamia rozłam w PiS, daje Kosiniakowi-Kamyszowi i PSL-owi zupełnie nowe szanse – łącznie z potencjalną koalicją z Morawieckim. 

Demograficzny trend pozostaje niekorzystny – rodzi się zbyt mało dzieci, a liczba zgonów wciąż przewyższa liczbę urodzeń. 

Większa liczba małżeństw nie przekłada się na liczbę narodzin 

Według GUS tempo spadku liczby ludności nie słabnie. W ciągu zaledwie 6 miesięcy populacja Polski zmniejszyła się o około 90 tys. osób, a w ujęciu rocznym ubytek wyniósł 159 tys. Oznacza to, że kraj liczy już mniej niż 37,3 mln mieszkańców. 

Za pogłębiającym się kryzysem demograficznym stoi przede wszystkim utrzymujący się ujemny przyrost naturalny. Choć liczba zawieranych małżeństw wzrosła w porównaniu z ubiegłym rokiem, nie przełożyło się to na większą liczbę narodzin. Jednocześnie zgonów nadal jest więcej niż urodzeń, co powoduje dalszy spadek liczby mieszkańców. 

Nie jest to jednak zjawisko nowe. Oficjalne dane GUS pokazują, że liczba ludności Polski maleje niemal nieprzerwanie od ponad dekady. 

Utrzymują się niska dzietność i starzenie się społeczeństwa

Na koniec 2025 r. kraj liczył 37,332 mln mieszkańców – o około 157 tys. mniej niż rok wcześniej. W całym 2025 r. odnotowano około 238 tys. urodzeń i około 406 tys. zgonów, co oznaczało bardzo wysoki ubytek naturalny. 

Eksperci od lat wskazują, że przyczyną pogarszającej się sytuacji jest – podkreśla serwis – utrzymująca się bardzo niska dzietność oraz starzenie się społeczeństwa. Coraz mniej liczna grupa osób w wieku rozrodczym sprawia, że nawet poprawa wskaźnika dzietności nie przyniosłaby szybkiego odwrócenia trendu.

Demograficzne zmiany będą miały coraz większy wpływ na gospodarkę i rynek pracy. Mniejsza liczba osób w wieku produkcyjnym oznacza większe problemy ze znalezieniem pracowników, rosnącą presję na system emerytalny i ochronę zdrowia oraz konieczność dostosowania usług publicznych do starzejącego się społeczeństwa.

GUS eksperymentalnie

Przypomnijmy jeszcze, że równolegle GUS prowadzi także eksperymentalne badania pokazujące liczbę osób faktycznie przebywających w Polsce. 

Według tych analiz pod koniec 2025 r. w kraju przebywało około 38,8 mln osób, w tym około 2,3 mln cudzoziemców. Dane te nie zastępują jednak oficjalnych statystyk ludności i służą innym celom analitycznym. 

- Najważniejsza kwestia to fakt, że wszyscy jesteśmy zdrowi, a nasza gra wygląda coraz lepiej, więc pozostaje nam tylko walczyć o punkty i trzymać się celu, jakim jest awans - mówi trener Ireneusz Pietrzykowski.

Pierwsze domowe spotkanie sezonu 2026/2027 Chełmianka rozegra z Sokołem Pogonią Lubaczów 8 sierpnia.

Reprezentanci województwa lubelskiego zdominowali rywalizację Mistrzostw Polski, wspólnie zdobywając aż 23 medale, z których większość to zasługa lekkoatletów AZS-u UMCS Lublin. Ponadto, przypadła im także druga lokata w klasyfikacji punktowej, którą zapewnili sobie rezultatem 1281,1.

W niedzielne popołudnie Rynek Miejski w Krasnymstawie stał się miejscem Rodzinnego Pikniku Policyjnego. Odbył się też towarzyski mecz piłki nożnej pomiędzy policjantami a przedstawicielami samorządu. Organizatorzy przygotowali propozycje zarówno dla dzieci, jak i dorosłych, łącząc edukację, profilaktykę i rekreację.

Mieszkańcy mogli z bliska poznać codzienną pracę funkcjonariuszy, obejrzeć policyjny sprzęt oraz porozmawiać o służbie i możliwościach wstąpienia do formacji. Jednym z elementów pikniku były stoiska edukacyjne i profilaktyczne przygotowane przez policjantów oraz zaproszone instytucje. Uczestnicy mogli skorzystać z materiałów informacyjnych, porozmawiać o bezpieczeństwie i przekonać się, jak wygląda policyjna służba od kulis.

Dużym zainteresowaniem cieszyła się część przeznaczona dla najmłodszych. Dzieci korzystały z dmuchańców i licznych zabaw, a dodatkową atrakcją były lody, popcorn, wata cukrowa oraz napoje przygotowane przez Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Siennicy Różanej. 

Profilaktyka zdrowotna i bezpieczeństwo

W programie nie zabrakło również działań promujących zdrowy styl życia. Swoje stoisko przygotowali przedstawiciele Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Krasnymstawie, którzy zwracali uwagę na znaczenie profilaktyki i świadomych wyborów zdrowotnych.

Uczestnicy mogli także sprawdzić, jak alkohol i środki odurzające wpływają na percepcję, korzystając z alkogogli i narkogogli. Tego rodzaju praktyczne doświadczenia były ważnym elementem edukacyjnym, pokazującym zagrożenia w sposób przystępny i przemawiający do wyobraźni.

Sportowy finał w duchu fair play

Sportowym zwieńczeniem dnia był mecz piłki nożnej rozegrany pomiędzy reprezentacją Policji a drużyną Starostwa Powiatowego w Krasnymstawie. Spotkanie odbyło się w atmosferze fair play, a choć wynik miał znaczenie drugorzędne, na boisku nie brakowało zaangażowania, dynamicznych akcji i pozytywnych emocji.

W barwach Policji zagrali: I zastępca komendanta powiatowego policji w Krasnymstawie młodszy inspektor Mariusz Panas, Tomasz Cyc, Krzysztof Księżuk, Mateusz Sawa, Jakub Frącek, Jakub Machul, Łukasz Antończak, Marcin Niścior, Michał Gałka, Błażej Kita i Piotr Sasim. Reprezentację Starostwa Powiatowego tworzyli: Krzysztof Bodio, Oskar Depa, Tomasz Duda, Bartosz Babiarz, Amadeusz Psiuk, Krystian Sawa, Jakub Salitra, Tomasz Sulikowski, Grzegorz Berbeć, Artur Sierpiński, Łukasz Gieleta, Hubert Burdan, Paweł Szadura i Piotr Rondoś.

- Mecz był doskonałą okazją do integracji przedstawicieli różnych środowisk, budowania wzajemnych relacji oraz pokazania, że współpraca pomiędzy Policją i samorządami wykracza poza codzienne obowiązki służbowe. Wspólna rywalizacja sportowa stała się symbolem partnerstwa i zaangażowania na rzecz lokalnej społeczności. Serdecznie dziękujemy wszystkim mieszkańcom za tak liczne uczestnictwo w Policyjnym Pikniku Rodzinnym oraz wspólne świętowanie - mówi podkomisarz Anna Chuszcza, rzeczniczka prasowa Komendy Powiatowej Policji w Krasnymstawie.

Czytaj też:

Przeciwnicy inwestycji wskazują, że brak odrębnej ustawy odorowej oraz ogólnopolskiej normy zapachu pozostawia mieszkańców bez skutecznej ochrony.

- Brak jednej ustawy odorowej nie oznacza, że inwestor może ignorować uciążliwości zapachowe. Ryzyko emisji analizuje się w postępowaniu środowiskowym, a następnie właściwe organy administracyjne mogą nakładać obowiązki w zakresie sporządzenia Planu Zarządzania Odorami, regularnego monitoringu zapachów oraz stosowania technik ograniczających emisję związków odorowych na terenie instalacji. Wynikają one z unijnych przepisów dotyczących dużych obiektów hodowlanych. Fermy podlegają również ścisłym kontrolom służb weterynaryjnych, organów ochrony środowiska oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - odpowiada Małgorzata Zaniewska, dyrektor ds. ochrony środowiska Wipasz S.A.

Włodawski sanepid wydał dla inwestycji pozytywną opinię, w której określił 23 warunki. Wśród rozwiązań ograniczających okresowe uciążliwości wskazano m.in. stosowanie suchej ściółki, systematyczne czyszczenie kurników oraz transport obornika pod przykryciem.

- Nie twierdzimy, że ferma nie wywiera żadnego wpływu na środowisko, ponieważ każda działalność w jakimś stopniu na nie oddziałuje. Możemy jednak opierać się na wynikach pomiarów prowadzonych na funkcjonujących fermach Wipaszu przez laboratorium Instytutu Podstaw Inżynierii Środowiska Polskiej Akademii Nauk z siedzibą w Zabrzu. Pomiary prowadzono w zakresie imisji pyłów PM2,5 i PM10, siarkowodoru oraz amoniaku. Wielkość imisji amoniaku i siarkowodoru, czyli podstawowych substancji odorogennych, pozostaje poniżej progu wyczuwalności już w niewielkiej odległości od źródeł ich powstawania - kontynuuje Zaniewska 

- Ponadto na wszystkich obiektach inwentarskich zainstalowane są stacje monitorujące poziom zanieczyszczeń wraz z wizualizacją aktualnych parametrów powietrza. Pozwalają one na bieżący, szacunkowy monitoring stężeń pyłu, amoniaku i siarkowodoru w pobliżu budynków inwentarskich. Monitoring prowadzi niezależna firma uczestnicząca w tworzeniu krajowej sieci monitoringu jakości powietrza na zlecenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów maksymalne stężenia amoniaku i siarkowodoru wynoszą około 1-5 proc. wartości granicznych dla poszczególnych substancji. Obiekty są monitorowane przez całą dobę, pomiary wykonuje się co 30 minut, a raporty są publicznie dostępne. Monitoring prowadzi niezależna firma należąca do sześciu największych podmiotów tego rodzaju na świecie, realizująca pomiary również w ramach państwowego monitoringu jakości powietrza - wyjaśnia Małgorzata Zaniewska.

Jak podkreśla, wyniki pomiarów pozwalają skonfrontować przewidywania z rzeczywistym funkcjonowaniem obiektów.

- Stężenia monitorowanych substancji osiągają najwyżej kilka procent dopuszczalnych poziomów w powietrzu. To dane pochodzące z ciągłych pomiarów wykonywanych przez certyfikowane laboratoria, a nie wyłącznie nasze deklaracje - zaznacza przedstawicielka Wipaszu.

Woda

Jedna z najpoważniejszych obaw dotyczyła zużycia wody. Przeciwnicy fermy wskazują, że inwestycja może potrzebować jej więcej niż całe ujęcie komunalne w Starym Brusie, co ich zdaniem stwarza ryzyko niedoborów dla mieszkańców kilku miejscowości.

- Takie porównanie zestawia dwie duże liczby, ale pomija najważniejszą informację: planowana ferma nie będzie pobierała wody z ujęcia komunalnego ani z gminnej sieci. Inwestycja ma korzystać z własnego, niezależnego ujęcia głębinowego. Z obliczeń wykonanych przez hydrogeologa dla projektowanych studni oraz studni wodociągu wiejskiego w Starym Brusie wynika, że oddziaływanie pomiędzy ujęciami nie wystąpi. Oznacza to, że ujęcie wody dla planowanej fermy drobiu nie zmniejszy zasobów w studniach ujęcia komunalnego w Starym Brusie ani nie ograniczy dostępności wody dla okolicznych mieszkańców. Jej zapotrzebowania nie można więc po prostu odjąć od ilości wody dostarczanej mieszkańcom - odpowiada Małgorzata Zaniewska.

Jak wyjaśnia, możliwości i skalę poboru określają dokumentacja hydrogeologiczna, wydajność warstwy wodonośnej, pozwolenia wodnoprawne oraz warunki stawiane przez właściwe organy. Nie decyduje o tym wyłącznie inwestor.

- Ujęcie może funkcjonować wyłącznie w zakresie, który nie zagrozi komunalnemu zaopatrzeniu mieszkańców. Porównanie rocznego zużycia dwóch odrębnych ujęć nie dowodzi, że oddziałują one na ten sam zasób w sposób powodujący niedobór - zaznacza przedstawicielka spółki.

Jak dodaje, wymagania Wód Polskich i sanepidu są zgodne z założeniami przyjętymi przez inwestora.

- Warunek określony przez organy opiniujące, aby własne ujęcie fermy nie wpływało negatywnie na ujęcia zaopatrujące mieszkańców miejscowości, w których powstają nasze instalacje, jest dla nas oczywistym założeniem inwestycyjnym. Studnie będą mogły być eksploatowane wyłącznie w zakresie określonym dokumentacją hydrogeologiczną oraz parametrami wskazanymi w pozwoleniach wodnoprawnych. Osobną kwestią jest gospodarka ściekowa: nieczystości będą gromadzone w szczelnych zbiornikach, natomiast wody opadowe będą rozsączane na terenach zielonych - wyjaśnia Małgorzata Zaniewska.

Transport

Kolejny zarzut dotyczy organizacji transportu. Przeciwnicy inwestycji twierdzą, że nie przedstawiono dokładnych tras ani wiarygodnej liczby pojazdów, a funkcjonowanie fermy może oznaczać kilkadziesiąt przejazdów ciężarówek dziennie.

- Taka liczba została zawyżona ponad dziesięciokrotnie. Według obliczeń transportowych przewiduje się maksymalnie około 2400 pojedynczych przejazdów pojazdów w skali roku, co odpowiada średnio około 6-7 przejazdom dziennie. Ruch nie będzie jednak rozłożony równomiernie - w określonych dniach liczba przejazdów może być większa, zgodnie z harmonogramem cyklu produkcyjnego - odpowiada Małgorzata Zaniewska.

Jak wyjaśnia, trasa została zaplanowana w sposób ograniczający uciążliwości dla mieszkańców.

- Planowany dojazd do fermy będzie przebiegał poza obszarem miejscowości Nowy Brus i Stary Brus. Wytyczona trasa jest najbardziej optymalnym rozwiązaniem ze względu na dobro mieszkańców, komfort osób dowożących dzieci do szkoły w Starym Brusie oraz bezpieczeństwo uczniów. Transport ma omijać zwartą zabudowę, szkołę, ujęcie wody i budynki mieszkalne. Przewidziano przejazd drogami gruntowymi przez tereny rolne, a następnie drogą powiatową. Przejazdy mają się odbywać w godzinach pracy, bez nocnego transportu - wskazuje przedstawicielka spółki.

Osobną kwestią jest zlecanie transportu odpadów i nieczystości podmiotom zewnętrznym. Przeciwnicy inwestycji sugerowali, że w ten sposób firma pozbywa się odpowiedzialności i kontroli nad tym, co wyjeżdża z fermy. Przedstawicielka inwestora odrzuca ten zarzut.

- Zlecenie transportu specjalistycznej firmie nie oznacza, że odpady znikają z systemu, a inwestor przestaje za nie odpowiadać. Każdy etap - przekazanie, przewóz i odbiór - jest ewidencjonowany w systemie BDO. Karta przekazania odpadu pozwala dokładnie ustalić, kto go wytworzył, kto przewoził i do jakiego odbiorcy trafił. Odpowiedzialność nie znika, lecz zostaje jasno przypisana poszczególnym uczestnikom procesu. Odbiór nieczystości ciekłych będzie natomiast realizowany przez podmioty posiadające wymagane zezwolenia, a nieczystości będą kierowane do oczyszczalni ścieków i dokumentowane zgodnie z przepisami dotyczącymi opróżniania zbiorników bezodpływowych. Działa to podobnie jak w przypadku opróżniania przydomowego szamba: właściciel posesji nie robi tego osobiście, lecz zleca usługę wyspecjalizowanej firmie. To powszechna i prawidłowa praktyka - wyjaśnia Małgorzata Zaniewska.

Rolnictwo

Przeciwnicy inwestycji przekonują także, że nowoczesne fermy wypierają małych rolników, niszczą gospodarstwa rodzinne i przynoszą korzyści wyłącznie inwestorowi.

- Produkcja roślinna, hodowla, skup zbóż, wytwarzanie pasz, nawożenie, transport i lokalne usługi nie są odrębnymi światami. Są od siebie zależne i tworzą jeden system - odpowiada Małgorzata Zaniewska.

Jak wyjaśnia, ferma potrzebuje surowców, pracowników, przewoźników i usługodawców, natomiast powstający nawóz może być wykorzystywany przez gospodarstwa prowadzące produkcję roślinną.

- Większa produkcja zwierzęca nie niszczy lokalnych gospodarstw. Jest odwrotnie: wspiera ich funkcjonowanie, zapewnia rynek zbytu i daje większą stabilność. Korzystają na tym obie strony. Zaopatrzenie u lokalnych producentów może ograniczyć emisje związane z transportem, poprawić bezpieczeństwo dostaw oraz zwiększyć odporność na sytuacje kryzysowe, które coraz częściej zakłócają łańcuchy dostaw - podkreśla przedstawicielka spółki.

Praca

Przeciwnicy inwestycji podważają zapowiedź utworzenia około 28 miejsc pracy, argumentując, że nowoczesna i w dużej mierze zautomatyzowana ferma nie będzie potrzebowała tak licznej załogi.

Dział rekrutacji Wipaszu zapewnia, że każda planowana ferma będzie wymagała zatrudnienia około 28-30 stałych pracowników. Będą oni odpowiadać m.in. za obsługę zwierząt, bioasekurację, nadzór nad urządzeniami, utrzymanie obiektów, logistykę i administrację. Firma deklaruje również, że większość zatrudnionych szkoli we własnym zakresie, a pierwszeństwo w rekrutacji otrzymają mieszkańcy gminy, w której powstanie inwestycja.

Bilans

Po dziewięciu miesiącach bilans jest czytelny. Na zarzuty dotyczące uciążliwości transportu, braku wody, miejsc pracy, odorów oraz wpływu inwestycji na lokalne rolnictwo udzielono konkretnych odpowiedzi opartych na przepisach, procedurach i doświadczeniach z funkcjonujących już obiektów firmy. Wipasz odniósł się do każdej z poruszonych kwestii. Grupa przeciwników inwestycji nie zdecydowała się natomiast na publiczną, merytoryczną polemikę dotyczącą tematu, który szeroko porusza w mediach społecznościowych.

CZYTAJ TEŻ: 

• Powiat włodawski: Twierdzili, że protestują, tymczasem mieszkańcy stanęli w obronie Wipaszu

• Gm. Stary Brus. Mamy wszystko. Oprócz odpowiedzi na pytanie: co dalej?

• Stary Brus podjął decyzję, której nikt nie przeliczył?

Każde zdjęcie może okazać się bezcennym źródłem wiedzy. Każde nazwisko zapisane na odwrocie fotografii może dopowiedzieć fragment historii, której nikt wcześniej nie znał.

Dlatego opiekunowie Muzeum Huty Szkła „Nadbużanka” niemal codziennie apelują do mieszkańców za pośrednictwem mediów społecznościowych o przeszukiwanie rodzinnych archiwów. Poszukują zdjęć, dokumentów, pamiątek i wspomnień związanych z hutą oraz ludźmi, którzy ją tworzyli.

Jednym z najnowszych wyzwań jest identyfikacja osób uwiecznionych na fotografii wykonanej podczas poświęcenia kapliczki w 1928 roku. Dzięki wysokiej jakości digitalizacji przygotowanej przez Pracownię Historii Mówionej zdjęcie udało się odtworzyć w takiej rozdzielczości, że może posłużyć nawet do wykonania wielkoformatowej fototapety. Nadal jednak wiele twarzy pozostaje anonimowych.

- Wiemy już bardzo dużo o tej fotografii, ale wciąż brakuje nam kilku ważnych nazwisk. Szukamy między innymi właściciela dworu w Bukowej oraz Niemirycza - właściciela Uhruska. Wszystko wskazuje na to, że uczestniczyli oni w uroczystości razem z księdzem Kozakiewiczem i hrabią Adamem Zamoyskim. Wierzymy, że ktoś rozpozna twarze swoich przodków i pomoże nam uzupełnić tę niezwykle ważną część lokalnej historii - zaapelowali niedawno w jednym z internetowych wpisów.

To jednak tylko jeden z wielu tropów, którymi podążają. Przed muzeum stanęła niedawno zabytkowa prasa do produkcji szkła. Wkrótce przejdzie renowację i stanie się jednym z najważniejszych eksponatów plenerowej ekspozycji. Obok niej ma pojawić się naturalnej wielkości postać hutnika podczas pracy. Brakuje jednak jednego elementu.

- Chcielibyśmy znaleźć choć jedno archiwalne zdjęcie pokazujące identyczną prasę pracującą jeszcze w hali produkcyjnej naszej huty. Taka fotografia pozwoliłaby odtworzyć wiele szczegółów dotyczących sposobu pracy, ustawienia urządzeń czy organizacji stanowiska. To byłby dla nas prawdziwy skarb - podkreślają twórcy muzeum.

Troje ludzi, których połączyła historia rodzin

Za inicjatywą stoją: Piotr Kańczugowski, Katarzyna Wnuk i Zbigniew Lipert. Nie są zawodowymi muzealnikami ani historykami. Łączy ich coś znacznie bardziej osobistego - rodzinne korzenie.

Są dziećmi i wnukami współzałożycieli oraz pracowników Huty Szkła „Nadbużanka”. Dorastali w opowieściach o hutnikach, piecach hutniczych i ciężkiej pracy, która przez dziesięciolecia wyznaczała rytm życia całej miejscowości.

Swoją działalność prowadzą w dawnej wieży ciśnień - jednym z nielicznych zachowanych obiektów należących do kompleksu huty. To właśnie tam powstaje muzeum.

Na razie ekspozycja jest bardzo skromna. Eksponaty prezentowane są na szkolnych stołach, a zamiast profesjonalnych gablot wykorzystuje się prowizoryczne rozwiązania. Twórcy marzą o nowoczesnym wyposażeniu, odpowiednim oświetleniu oraz sprzęcie do digitalizacji archiwaliów.

- Nie dysponujemy dużym budżetem, ale nadrabiamy to pasją. Każdy dokument, każde zdjęcie i każdy odnaleziony przedmiot jest dla nas równie ważny. Chcemy, aby nic z tej historii nie zostało utracone - podkreślają.

Ocalić ostatnich świadków

Pierwszym krokiem nie było jednak gromadzenie eksponatów. Najważniejsze okazało się ocalenie wspomnień ludzi, którzy pamiętali funkcjonowanie zakładu.

Dzięki projektowi realizowanemu przy wsparciu Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności udało się nagrać relacje najstarszych mieszkańców związanych z hutą. Powstało niezwykłe archiwum historii mówionej.

- Zdążyliśmy porozmawiać z ludźmi, których wspomnienia były dosłownie bezcenne. Wśród naszych rozmówców znalazła się między innymi 105-letnia córka jednego z założycieli huty mieszkająca dziś w Szwecji. Rozmawialiśmy również z mieszkankami Torunia i Woli Uhruskiej mającymi 97 i 94 lata. To ostatni świadkowie tamtych wydarzeń. Każda ich opowieść pozwala odtworzyć fragment codziennego życia sprzed kilkudziesięciu lat - wspominali w czasie jednej z rozmów z nami regionaliści.

Historia „Nadbużanki” rozpoczęła się w 1922 roku i od początku była historią odwagi oraz przedsiębiorczości. Grupa pracowników huty w Józefowie postanowiła odejść od dotychczasowego właściciela i stworzyć własny zakład. Nie dysponowali wielkim kapitałem.

- Powtarzamy często, że "Nadbużanka" powstała właściwie z niczego. Ludzie złożyli własne oszczędności, wykorzystali swoje doświadczenie i umiejętności. Wszystko budowali własnymi rękami. Byli doskonałymi rzemieślnikami i artystami szkła. Dzięki ogromnej determinacji stworzyli zakład, który przez wiele lat był jednym z najważniejszych pracodawców w tej części regionu - podkreślali przed kilkoma laty.

Wraz z hutą zaczęło rozwijać się osiedle robotnicze. Powstawały kolejne domy, a z czasem narodziła się miejscowość Nadbużanka. Sam zakład przez wiele lat zatrudniał około 300 osób, stając się gospodarczym sercem okolicy.

Produkty trafiały do całej Polski

Przed II wojną światową huta specjalizowała się przede wszystkim w produkcji butelek piwnych oraz monopolowych. Trafiały one do browarów i rozlewni między innymi w Warszawie, Tychach i Białymstoku. Po wojnie, gdy zakład został znacjonalizowany, zmienił się profil produkcji.

Z taśm schodziły szklanki, talerze i inne wyroby gospodarstwa domowego. W okresie PRL szczególną popularnością cieszyły się produkowane w Woli Uhruskiej syfony do wody sodowej oraz szklane izolatory wykorzystywane w energetyce i telekomunikacji. Poszukiwania pamiątek coraz częściej wykraczają daleko poza granice Polski.

Dzięki internetowi oraz kontaktom z potomkami dawnych hutników do Woli Uhruskiej trafiają informacje z Francji, Niemiec, Stanów Zjednoczonych czy Australii. Okazuje się, że wyjeżdżający po wojnie mieszkańcy zabierali ze sobą fotografie, dokumenty i pamiątki rodzinne. Dziś ich dzieci i wnuki odnajdują apele o pomoc w internecie i zgłaszają się do muzeum, aby wesprzeć jego działalność. Często są to materiały, których nikt w Polsce wcześniej nie widział.

Czytaj także:

• Gm. Wola Uhruska. Lasy Państwowe wesprą budowę drogi w Kosyniu
• Gm. Wola Uhruska. Przemyt na balonach i uciekinier w peruce
• Gm. Wola Uhruska. Nowoczesny sprzęt dla strażaków i defibrylator dla szkoły
• Gm. Wola Uhruska. Izba Pamięci „Nadbużanka” Odkryciem Roku w konkursie „Diamenty Kultury Województwa Lubelskiego”

Dalsza część wydarzenia będzie miała wymiar artystyczny. O 17:30 odbędzie się koncert patriotyczny Kapeli Turobińskiej, a o 18:30 nastąpi zapalenie zniczy.