Inwestycyjny skok w cieniu demograficznego niżu. Dorohusk inwestuje bez długów, ale walczy z największym wyzwaniem XXI wieku

Wójt Wojciech Sawa nie ukrywał, że właśnie spadek liczby mieszkańców będzie w najbliższych latach największym wyzwaniem dla samorządu.

- Nie patrzymy na to, żeby wygrać wybory za cztery lata. Patrzymy na to, co będzie za dziesięć czy dwadzieścia lat. Musimy stworzyć takie warunki, aby młodzi ludzie chcieli tutaj mieszkać, pracować i zakładać rodziny -  podkreślał podczas sesji.

Demografia nie pozostawia złudzeń

Najwięcej emocji wzbudziła analiza danych dotyczących liczby mieszkańców. Na koniec 2025 roku w gminie Dorohusk zameldowanych było 5858 osób. Oznacza to spadek o 65 mieszkańców w porównaniu z rokiem wcześniejszym.

Jeszcze bardziej niepokojące są dane dotyczące przyrostu naturalnego. W całym ubiegłym roku urodziło się zaledwie 26 dzieci, podczas gdy zmarły aż 73 osoby.

- To jest fakt niezaprzeczalny. Spadek liczby mieszkańców jest bardzo duży i niezwykle niepokojący. To obecnie największy problem praktycznie wszystkich samorządów wiejskich - mówił podczas ostatniej sesji wójt.

Jak zaznaczył, rzeczywista sytuacja jest jeszcze trudniejsza. Spośród 26 noworodków aż sześć lub siedem dzieci faktycznie mieszka poza terenem gminy. W praktyce oznacza to, że cały rocznik stanowi zaledwie jedną, niepełną klasę szkolną.

Do dyskusji odniosła się również radna Jadwiga Wosk. Zwróciła uwagę, że problem ma charakter ogólnopolski i dotyka również większych miast.

- W Chełmie, liczącym około 57 tysięcy mieszkańców, urodziło się 219 dzieci. Statystycznie sytuacja naszej gminy nie wygląda więc aż tak źle, choć oczywiście trend jest bardzo niepokojący i obserwowany praktycznie na całym świecie - zauważyła.

Ponad 3 miliony nadwyżki i ani złotówki długu

Mimo trudnych prognoz demograficznych sytuacja finansowa gminy pozostaje bardzo stabilna. Jak poinformowała skarbnik gminy, rok 2025 zakończył się nadwyżką budżetową przekraczającą 3,3 mln zł.

Szczególnie istotny jest fakt, że Dorohusk nie posiada żadnych zobowiązań długoterminowych. Samorząd nie spłaca kredytów ani pożyczek, a na koniec roku na rachunkach bankowych znajdowało się blisko 7,8 mln zł wolnych środków.

Dochody gminy wyniosły ponad 48,3 mln zł. Znaczną ich część stanowiły wpływy z podatków PIT i CIT oraz subwencja ogólna przekraczająca 6,8 mln zł. Dodatkowo samorząd skutecznie pomnażał zgromadzone środki – dzięki lokowaniu wolnych funduszy uzyskano ponad 156 tys. zł dodatkowych dochodów.

Wysoką ocenę działań finansowych władz gminy przedstawił radny Krystian Wingert.

- To ogromny sukces. Gmina zajęła pierwsze miejsce w powiecie oraz 299. miejsce spośród 1459 gmin w Polsce. To pokazuje, że prowadzenie odpowiedzialnej polityki finansowej przynosi wymierne efekty - podkreślił.

Rekordowe inwestycje przekroczyły 10 milionów złotych

W 2025 roku na inwestycje przeznaczono ponad 10 mln zł, co stanowiło przeszło 22 procent wszystkich wydatków budżetowych.

Największe przedsięwzięcia dotyczyły infrastruktury drogowej. Zmodernizowano drogi w Berdyszczach oraz ulicę Szkolną w Brzeźnie. Łączna wartość tych inwestycji przekroczyła 1,23 mln zł.

Znaczące środki przeznaczono również na rozwój infrastruktury wodociągowej. Zakończono trzeci etap budowy wodociągu w Brzeźnie wraz z przyłączami. Zadanie o wartości ponad 1,6 mln zł zostało zrealizowane przy wsparciu środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Samorząd inwestował także w obiekty użyteczności publicznej. Przeprowadzono modernizację siedmiu świetlic wiejskich, zamontowano instalacje fotowoltaiczne oraz wyremontowano pomosty nad zalewem Husynne.

Wójt Wojciech Sawa podkreślał, że wszystkie inwestycje wpisują się w długofalową strategię rozwoju.

- Nie realizujemy inwestycji wyłącznie z myślą o jednej kadencji. Chcemy przygotować gminę na przyszłość i zwiększyć jej atrakcyjność dla mieszkańców oraz inwestorów. Tylko w ten sposób możemy zatrzymać proces wyludniania się naszych miejscowości - mówił.

Coraz mniej uczniów, coraz wyższe koszty edukacji

Jednym z największych obciążeń dla budżetu pozostaje oświata. W 2025 roku wydatki na ten cel wyniosły ponad 14,2 mln zł.

Radna Jadwiga Wosk zwróciła uwagę na wyraźny wzrost kosztów kształcenia jednego ucznia. W 2021 roku szkoły gminne liczyły 573 uczniów, a koszt edukacji jednego dziecka wynosił około 14,8 tys. zł rocznie. Cztery lata później liczba uczniów spadła do 482, natomiast koszt utrzymania jednego ucznia wzrósł niemal dwukrotnie - do blisko 30 tys. zł.

Jak zaznaczono podczas sesji, aż 69 procent wydatków oświatowych stanowią wynagrodzenia nauczycieli i pracowników szkół.

Pomoc społeczna i rosnące bezrobocie

Na zadania z zakresu pomocy społecznej gmina przeznaczyła ponad 6,2 mln zł. Z tej kwoty około 3,4 mln zł stanowiły zadania zlecone przez administrację rządową, obejmujące między innymi świadczenia rodzinne oraz fundusz alimentacyjny.

Podczas debaty zwrócono również uwagę na pogarszającą się sytuację na rynku pracy. Liczba osób bezrobotnych wzrosła o 26 w porównaniu z poprzednim rokiem, co - jak wskazywano - jest efektem zamykania przedsiębiorstw na terenie powiatu chełmskiego.

Nie zabrakło również mniej oczywistych tematów. Radni odnotowali, że utrzymanie bezdomnych psów kosztowało gminę ponad 82 tys. zł.

Bezpieczeństwo i reorganizacja instytucji

W minionym roku samorząd zwiększył również nakłady na bezpieczeństwo mieszkańców. Zakupiono agregaty prądotwórcze, namiot pneumatyczny oraz osuszacze powietrza w ramach programu ochrony ludności.

Zakończono także wieloletnią budowę garażu dla Ochotniczej Straży Pożarnej przy urzędzie gminy. Koszt prac wykonanych w 2025 roku wyniósł ponad 122 tys. zł.

Na poprawę bezpieczeństwa publicznego gmina przeznaczyła również 40 tys. zł na wsparcie zakupu nowego radiowozu dla policji. W minionym roku na terenie gminy odnotowano 131 przestępstw.

Istotną zmianą organizacyjną było połączenie Gminnej Biblioteki Publicznej z Gminnym Ośrodkiem Kultury i Turystyki. Od 2025 roku obie jednostki funkcjonują jako Gminne Centrum Kultury. Przewodnicząca Rady Gminy oceniła tę decyzję jako przykład racjonalizacji kosztów administracyjnych przy jednoczesnym utrzymaniu oferty kulturalnej dla mieszkańców.

Jednomyślne wotum i absolutorium

Debata zakończyła się udzieleniem wójtowi Wojciechowi Sawie jednomyślnego wotum zaufania. Za jego udzieleniem zagłosowało trzynastu radnych.

W trakcie dyskusji wielokrotnie podkreślano, że raport o stanie gminy został przygotowany rzetelnie, a osiągnięte wyniki finansowe pokazują skuteczność prowadzonej polityki.

Jednocześnie wszyscy uczestnicy debaty byli zgodni, że największym wyzwaniem najbliższych lat nie będą finanse ani inwestycje, lecz zatrzymanie procesu depopulacji. Nawet najlepiej zarządzany budżet nie zastąpi mieszkańców, których z roku na rok ubywa.

Pozytywnie oceniono także wszystkie dokumenty finansowe, które zostały poddane analizie w kontekście raportu z wykonania budżetu za rok 2025. Także w tym przypadku radni nie mieli żadnych wątpliwości, udzielając włodarzowi absolutorium.

Czytaj także:

• 75 hektarów wróciło do gminy, budżet bije rekordy. Rada gminy Chełm z jednogłośnym poparciem dla wójta
• Gm. Chełm. Kolejny sukces w Okszowie. Uczniowie zdobyli tytuł Mistrzów Polski w Ogólnopolskim Młodzieżowym Turnieju Motoryzacyjnym [GALERIA ZDJĘĆ]
• Lokalny dylemat w Dorohusku. Gorąca debata o mieszkaniach komunalnych
• Gigantyczna farma fotowoltaiczna w Stawie powstanie? Procedury środowiskowe przedłużone do końca czerwca