Region. 351 skarg wpłynęło do lubelskiego NFZ. Prawa pacjenta – co warto wiedzieć?

Osoba ubezpieczona w Polsce ma prawo do leczenia finansowanego ze środków publicznych. Oznacza to, że dostęp do świadczeń powinien być równy dla wszystkich – niezależnie od sytuacji życiowej. Szczególną opieką objęte są m.in. dzieci, kobiety w ciąży, osoby starsze oraz osoby z niepełnosprawnościami. 

Do najważniejszych praw pacjenta należą: prawo do leczenia zgodnego z aktualną wiedzą medyczną, prawo do wyrażenia zgody na leczenie lub odmowy, prawo do wglądu w swoją dokumentację medyczną i prawo do poszanowania godności i intymności.

W praktyce oznacza to, że pacjent powinien wiedzieć, co mu dolega, jakie są możliwości leczenia i mieć realny wpływ na podejmowane decyzje.

Dostępność lekarza i prawo do informacji

Lekarz, który leczy danego pacjenta, musi być dla niego dostępny. Jeśli np. ktoś jest po operacji w szpitalu, ma prawo do rozmowy z lekarzem, który operował, a nie tylko kontaktu z lekarzem dyżurnym. Szpital musi wskazać, kiedy lekarz, który operował, będzie dostępny 
i odpowie na pytania pacjenta. Lekarz ma obowiązek informować pacjenta o jego stanie zdrowia, możliwościach dalszej diagnozy i leczenia. Informacje powinny dotyczyć m.in.: proponowanych badań diagnostycznych – jakie badanie, kiedy, gdzie, na czym polega, ewentualnie jak się do niego przygotować, wyników badań, dalszego leczenia i jego przewidywanych skutków, zmian trybu życia, jeśli są konieczne dla poprawy i utrzymania zdrowia, skutków ewentualnego zaniechania dalszego leczenia lub rehabilitacji.

Może się zdarzyć, że pacjent nie chce wiedzieć, w jakim jest stanie – to prawo, które lekarz i każdy inny profesjonalista medyczny ma obowiązek uszanować. Trzeba o tym tylko powiedzieć. Pacjent powinien wyraźnie wskazać, czy rezygnuje ze wszystkich informacji, czy tylko z niektórych. To pacjent decyduje, komu i jakie informacje o jego zdrowiu mogą być przekazywane. Można wyrazić zgodę na udzielanie tych informacji innym osobom np. rodzinie czy znajomym, można również nie upoważnić do tego nikogo.

Lekarz ma obowiązek udzielić pacjentowi informacji w sposób zrozumiały, wyczerpujący, bez używania specjalistycznego słownictwa. Można pytać go o wszystko, co budzi niepokój, do momentu, aż przekazywana informacja będzie dla pacjenta jasna.

Znajomość praw pacjenta pomaga lepiej zadbać o swoje zdrowie. Świadomy pacjent łatwiej podejmuje decyzje i wie, gdzie szukać pomocy. To przekłada się na większe bezpieczeństwo i lepszą jakość leczenia.

Do kogo zwrócić się o pomoc

- Jeśli pacjent potrzebuje porady lub pomocy, ma trudności na przykład z zapisaniem się do lekarza, nie może się dodzwonić albo jest obciążony dodatkowymi opłatami za świadczenie, które powinno być finansowane przez NFZ, może złożyć skargę do Oddziału Funduszu. Każdą taką skargą zajmujemy się i wyjaśniamy sprawę. W 2025 r. do Lubelskiego Oddziału NFZ wpłynęło 351 skarg. W tym, 128 okazało się zasadnych. Traktujemy to jak ważną informację zwrotną na temat funkcjonowania systemu – podkreśla Magda Musiatowicz z Zespołu Komunikacji Społecznej i Promocji Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

Czytaj także: