Oznacza to, że nawet najkorzystniejsza oferta była wyższa o blisko 80 tys. zł od dostępnych środków.

Miasto nie zwiększy budżetu

Jak wynika z oficjalnej informacji, przed unieważnieniem postępowania przeprowadzono analizę możliwości zwiększenia środków. Ostatecznie jednak uznano, że budżet miasta nie pozwala na pokrycie kosztów najtańszej oferty.

W związku z tym postępowanie zostało unieważnione na podstawie przepisów Prawa zamówień publicznych – w sytuacji, gdy najniższa oferta przewyższa kwotę, jaką zamawiający może przeznaczyć na realizację zadania.

Co dalej z inwestycją?

Na ten moment nie wiadomo, czy miasto zdecyduje się na ponowne ogłoszenie przetargu, zwiększenie budżetu, czy też rezygnację z realizacji zadania w obecnej formule.

Przypomnijmy, że inwestycja miała objąć remont chodników po południowej stronie ul. Wolności i była jednym z projektów wybranych przez mieszkańców w ramach Budżetu Obywatelskiego na 2026 rok. Jej celem była poprawa komfortu oraz bezpieczeństwa pieszych.

Unieważnienie przetargu oznacza, że realizacja zadania – przynajmniej na razie – stoi pod znakiem zapytania.

Czytaj także:

• specjalistyczne stanowiska lotnicze (m.in. do badania układów wtryskowych i zapłonu, testowania alternatorów/rozruszników oraz zestawy panelowe do sensoryki i wskaźników parametrów lotu),

• wyposażenie dla inteligentnych instalacji elektrycznych (m.in. zestawy szkoleniowe do ćwiczeń z automatyki budynkowej i programowania urządzeń Smart Home, zestawy czujników 
  i mierników kompatybilnych z systemami instalacji niskoprądowych, wielofunkcyjny miernik parametrów instalacji elektrycznych wraz z akcesoriami pomiarowymi, ekran multimedialny 
  o przekątnej min. 98” w technologii QLED, zestaw obejmujący monitory wielkoformatowe oraz komponenty elektroniczne i elektryczne (w tym serwer rackowy),

• modernizacja spawalnictwa (m.in. symulator spawania z wyposażeniem, elementy stanowiskowe i środki ochrony, w tym rozwiązania wspierające naukę nowoczesnych technologii),

• unowocześnienie pracowni MATLAB (zakup oprogramowania wraz z pakietami oraz doposażenie stanowisk komputerowych).

Zakupiona w ramach projektu nowoczesna aparatura dydaktyczna będzie wykorzystywana w procesie kształcenia praktycznego, w sposób umożliwiający korzystanie z niej również osobom z niepełnosprawnościami oraz osobom ze specjalnymi potrzebami. Rozwiązania te wspierają dostępność zajęć i poszerzają możliwość udziału w kształceniu technicznym, przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa i organizacji pracy w laboratoriach.

W trakcie wydarzenia nie zabrakło oficjalnych wyróżnień. Za szczególne zasługi na rzecz środowiska seniorów przyznano odznaczenia związkowe. Dużą Złotą Odznakę PZEiR otrzymał burmistrz Włodawy Wiesław Muszyński. Małe Złote Odznaki trafiły m.in. do dyrektora Włodawskiego Domu Kultury Łukasza Zdolskiego, pracowników Urzędu Miasta oraz członków związku aktywnie działających na rzecz lokalnej społeczności seniorów.

Odznaczenia wręczyli przedstawiciele struktur regionalnych i krajowych PZEiR, w tym: Bogusław Mikołajczak, Łucja Pamulska oraz Anna Lejman. Dodatkowo dyplom uznania otrzymał jeden z członków związku – Ryszard Szaniawski.

Po części oficjalnej przyszedł czas na występy artystyczne. Na scenie zaprezentowały się zespoły „Wrzos” oraz „Iskra” z Powiatowego Ośrodka Wsparcia „Przystań” we Włodawie. Szczególne emocje wzbudził pokaz tańca na wózku inwalidzkim w wykonaniu członków zespołu „Iskra”, który spotkał się z dużym uznaniem publiczności.

Organizatorzy podkreślają, że atmosfera spotkania oraz zaangażowanie uczestników są najlepszym dowodem na to, jak ważne i potrzebne są tego typu inicjatywy – nie tylko od święta, ale przez cały rok.

Czytaj także:

Doświadczenie z kolei i finansów

Krzysztof Golubiewski jest magistrem inżynierem ekonomii Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Ukończył także studia podyplomowe w zakresie zarządzania finansami przedsiębiorstwa w SGH oraz program MBA w Wyższej Szkole Bankowej we Wrocławiu.

Nowy prezes ma szerokie doświadczenie w branży kolejowej. W latach 2018–2024 był członkiem zarządu Polskie Koleje Państwowe SA, gdzie odpowiadał m.in. za zarządzanie nieruchomościami wykorzystywanymi w transporcie regionalnym. W tym samym okresie pełnił funkcję przewodniczącego rady nadzorczej spółki PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście.

Związany był również z sektorem bankowym – od 2001 roku pracował w PKO BP, a ostatnio w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Był także doradcą zarządu branżowego portalu Intermodal News.

Spółka na start, ale z długofalowym planem

Lubelskie Koleje dopiero rozpoczynają działalność operacyjną. Na początkowym etapie będą funkcjonować jako tzw. „pool taborowy”, czyli podmiot zarządzający i udostępniający tabor kolejowy.

– Model ten ma zapewnić stabilne finansowanie oraz przygotować spółkę do przyszłej roli przewoźnika – zapowiada wicemarszałek Piotr Breś, w rozmowie z portalem rynek-kolejowy.pl

Do końca 2026 roku samorząd planuje przekazać do spółki część posiadanego taboru. Obecnie województwo dysponuje 31 jednostkami, w tym czterema w produkcji. Proces przekazywania ma odbywać się stopniowo, m.in. z uwagi na warunki finansowania ze środków unijnych.

Cel: własny przewoźnik po 2030 roku

Docelowo Lubelskie Koleje mają wystartować w przetargu na obsługę regionalnych przewozów kolejowych po 2030 roku. Spółka ma przejść transformację – od zarządzania taborem do roli pełnoprawnego operatora.

Samorząd przekonuje, że takie rozwiązanie pozwoli lepiej kontrolować wydatki publiczne oraz zwiększyć efektywność transportu w regionie.

Kolej i autobusy w jednym systemie

Jednym z kluczowych elementów strategii jest integracja transportu kolejowego i autobusowego. W planach jest stworzenie systemu, w którym pasażerowie będą mogli korzystać z jednej taryfy, a autobusy dowiozą ich do stacji kolejowych.

W realizację tego modelu ma zostać zaangażowany potencjał spółki PKS w Międzyrzecu Podlaskim, należącej do samorządu województwa.

Krytyka obecnego operatora

Władze województwa nie ukrywają, że decyzja o powołaniu własnej spółki kolejowej ma związek z niezadowoleniem ze współpracy z dotychczasowym operatorem – Polregio.

Jak wskazuje wicemarszałek Piotr Breś, problemy dotyczą m.in. braku strategii rozwoju, trudności w pozyskiwaniu środków na modernizację taboru oraz ograniczonej przejrzystości finansowej. Wśród zarzutów pojawia się także krytyka decyzji akcjonariuszy spółki dotyczących wynagrodzeń zarządu.

Nowy etap dla kolei w regionie

Powołanie nowego prezesa to jeden z pierwszych kroków w budowie regionalnego systemu transportowego opartego na własnym operatorze. Najbliższe lata mają być okresem przygotowawczym – zarówno pod względem organizacyjnym, jak i finansowym.

Dla pasażerów kluczowe będzie to, czy planowane zmiany rzeczywiście przełożą się na lepszą ofertę, większą dostępność połączeń i sprawniejszy transport w całym województwie.

Czytaj także:

W odpowiedzi kierownik jednostki opiekuńczej potwierdziła, że zjawisko starzejącego się społeczeństwa dotyczy w równym stopniu gminy Włodawa, co reszty kraju. Przedstawiła również dotychczasowe działania, podkreślając, że w minionym roku samorząd z powodzeniem realizował dwa duże programy rządowe: asystent osobisty osoby niepełnosprawnej, z którego skorzystało ponad 40 osób, oraz opiekę wytchnieniową, skierowaną głównie do dzieci. Prawdziwym krokiem naprzód ma być jednak uruchomienie wspomnianych usług sąsiedzkich.

– W tym roku dodatkowo weszliśmy jeszcze w program usługi sąsiedzkie. Na tę chwilę oczekujemy na środki finansowe. Złożyliśmy zapotrzebowanie na 100 tysięcy złotych, mamy do tego niezbędną uchwałę do podpisania umowy i czekamy. Jest to dość duża kwota i myślimy, że obejmiemy też dość dużo osób – wyjaśniała Anna Wegiera-Walasek, kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej we Włodawie. 

Wsparcie dla potrzebujących to jednak nie tylko dedykowane programy celowe, ale również sprawdzone formy pomocy, takie jak angażowanie osób bezrobotnych w ramach prac społecznie użytecznych. Włodawscy urzędnicy już na początku roku złożyli w tej sprawie stosowny wniosek, jednak decyzja wciąż leży po stronie urzędu pracy, który dysponuje w tym roku mocno ograniczonym budżetem na aktywizację.

– Urząd pracy tych środków dostał bardzo niewiele. Przeznacza je głównie na staże, na prace interwencyjne. Być może pozostają też środki na prace społecznie użyteczne. Na tę chwilę czekamy i wydaje mi się, że jest nadzieja, że nasz wniosek zostanie uwzględniony – relacjonowała szefowa ośrodka.

Wprowadzenie nowych form opieki spotkało się z dużym zainteresowaniem radnych, którzy patrzą na ten problem długofalowo, wybiegając myślami poza bieżący rok budżetowy. Wątpliwości te zostały natychmiast rozwiane. Kierownik GOPS zaznaczyła, że choć obecna uchwała i przyznane finansowanie dotyczą wyłącznie bieżącego roku ze względu na zasady programu rządowego, to gmina trzyma rękę na pulsie.

– Jeśli tylko w przyszłym roku pojawią się analogiczne możliwości pozyskania funduszy, a wśród mieszkańców nadal będzie zgłaszana taka potrzeba, samorząd bez wahania podejmie kolejne uchwały, aby płynnie kontynuować to cenne wsparcie dla lokalnej społeczności – zapewniła Anna Wegiera-Walasek.

Dzieci do dwunastego roku życia będą mogły sprawdzić się w Biegu Małego Patrioty na dystansie 235 metrów. Z myślą o młodzieży i dorosłych zaplanowano Bieg Główny na symbolicznym dystansie 1791 metrów, nawiązującym bezpośrednio do daty uchwalenia najważniejszego dokumentu I Rzeczypospolitej. Miłośnicy nieco spokojniejszej aktywności mogą z kolei wziąć udział w marszu nordic walking na trasie liczącej 3000 metrów.

Oprócz sportowej rywalizacji, wydarzenie ma stanowić doskonałą okazję do rodzinnej integracji. Na każdego zapisanego uczestnika będzie czekał pakiet startowy, pamiątkowy medal wręczany na mecie oraz ciepły poczęstunek z grilla. Dodatkową atrakcją, która z pewnością zainteresuje nie tylko najmłodszych, będą specjalne pokazy sprzętu ratowniczo-gaśniczego przygotowane przez druhów z miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej. 

Osoby zainteresowane udziałem w zawodach powinny się pospieszyć. Zapisy trwają do 1 maja, jednak mogą zakończyć się wcześniej w przypadku wyczerpania limitu miejsc. Rejestracji można dokonać drogą internetową poprzez portal elektronicznezapisy.pl, telefonicznie, a także osobiście w siedzibie GOKiS w Hannie. 

Aby w pełni oddać ducha tego narodowego święta, organizatorzy gorąco zachęcają wszystkich startujących oraz kibiców do przyjścia w strojach z elementami w barwach biało-czerwonych.

Czytaj także:

Poniżej galeria zdjęć z wydarzenia:

Najlepsi z najlepszych w kategorii solistów

Rywalizacja wśród solistów stała na bardzo wysokim poziomie. Uczestnicy musieli wykazać się nie tylko czystością głosu, ale także odpowiednią dykcją i sceniczną charyzmą. Po długich obradach jury wyłoniło zwycięzców:

• I miejsce: Antoni Malinowski (SP w Lisznie)
• II miejsce: Weronika Bartoszuk (SP w Uhrze)
• III miejsce: Amelia Przybylska (SP w Sawinie)

Wyróżnienia w tej kategorii powędrowały do Kacpra Poździka (SP w Rejowcu Fabrycznym), Aleksandry Uchańskiej (NSP w Wólce Kańskiej) oraz Hanny Piątek (SP w Strachosławiu).

Siła wspólnego śpiewu

Równie emocjonujące były występy grupowe. Zespoły zaprezentowały bogactwo aranżacji i barwne stroje, które dopełniły ludowy charakter przeglądu. Klasyfikacja w kategorii zespoły przedstawia się następująco:

1. I miejsce: Zespół ze Szkoły Podstawowej w Sawinie
2. II miejsce: Zespół ze Szkoły Podstawowej w Lisznie
3. III miejsce: Zespół z Niepublicznej Szkoły Podstawowej w Wólce Kańskiej

Wyróżnienia otrzymały grupy ze Szkoły Podstawowej w Uhrze oraz Szkoły Podstawowej w Strachosławiu.

Występy oceniała komisja konkursowa: Dorota Bezler (członkini zespołu Na Dolince), Maria Kociuba (członkini Zespołu Śpiewaczego Radość i laureatka licznych konkursów) oraz Dorota Kiejda (logopeda z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Rejowcu Fabrycznym).

Czytaj też:

Podczas transmisji na żywo znane osoby mobilizują swoich odbiorców do wpłat. Równolegle ogromne zaangażowanie widać także na poziomie lokalnym – mieszkańcy udostępniają informacje o zbiórce, wpłacają pieniądze i aktywnie włączają się w pomoc. Efekty są imponujące. Na koncie zbiórki prowadzonej dla podopiecznych Fundacja Cancer Fighters pojawiło się już ponad 200 milionów złotych! 

Symbolem akcji stał się również gest golenia głów na łyso – wyraz solidarności z dziećmi walczącymi z chorobą nowotworową, który szybko zyskał viralowy charakter. Do wyzwania dołączają zarówno internauci, jak i osoby publiczne.

Także w naszym regionie widać ogromne poruszenie. W akcję zaangażowali się m.in. przewodniczący rady powiatu krasnostawskiego Marek Piwko oraz radny powiatu krasnostawskiego Marcin Lis, którzy zdecydowali się ogolić głowy, zachęcając jednocześnie mieszkańców do wsparcia zbiórki.

Skala mobilizacji pokazuje, jak wielką siłę ma dziś internetowa solidarność. W ciągu zaledwie kilku dni akcja przerodziła się w ogólnopolski ruch, który łączy ludzi wokół jednego celu – pomocy najmłodszym w najtrudniejszej walce. 

Na szczególne podkreślenie zasługuje to, jak bardzo ta akcja jednoczy ludzi. Pięknie patrzeć, jak w obliczu potrzeby potrafimy działać razem – ponad podziałami, ponad codziennymi różnicami. Mieszkańcy naszych powiatów również aktywnie napędzają zbiórkę – udostępniają informacje, zachęcają innych i sami wpłacają środki. Komentarze pełne wsparcia i otuchy pokazują, że dobro naprawdę ma siłę, a pomoc często zaczyna się od prostego gestu.

To dowód na to, jak łatwo możemy zrobić coś dobrego – czasem wystarczy niewiele. Bo, jak mówi znana zasada: każda złotówka ma znaczenie, a dobro zawsze wraca. Warto o tym pamiętać.

Czytaj także: 

Poniżej galeria zdjęć z tego wydarzenia:

Deszcz odznaczeń dla zasłużonych

Najważniejszą częścią uroczystości było wręczenie prestiżowych laurów państwowych i samorządowych. Sala GOK wypełniła się brawami, gdy Małgorzata Bandosz oraz Anna Krzyżanowska odbierały odznaki honorowe „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.

Lista wyróżnionych była jednak znacznie dłuższa. Dyplomy Uznania Wojewody Lubelskiego: otrzymały Elżbieta Janiak, Helena Popławska i Witold Gilarowski. Medal Pamiątkowy Województwa Lubelskiego: odebrał Jan Ulanicki. Lubelski Laur Dziedzictwa Kulturowego: trafił do rąk Jana Zieńkowskiego. Za całokształt pracy twórczej: dyplomy otrzymały Elżbieta Nizioł, Janina Anna Wesołowska oraz Krystyna Ulanicka.

Swoje wyróżnienia przyznali także starostowie. Starosta krasnostawski uhonorował m.in. Martę Winiarczyk, Elżbietę Marek, Magdalenę Staroń, Stanisława Boruczenko, Elżbietę Kuziołę oraz Annę Ciechańską-Maruchę. 

Starosta chełmski docenił Jadwigę Majcher i Natalię Zielińską, a starosta zamojski – Agnieszkę Kolano.

Scena tętniąca życiem i smaki tradycji

Muzyczną część przeglądu energetycznym występem otworzył Dziecięcy Zespół Młyn, udowadniając, że młode pokolenie chętnie garnie się do ludowych korzeni. Później scenę opanowały uznane formacje: Polesie z Borowicy, zespół z Woli Babki, Roztoczanki oraz grupa Mondeo. O oprawę instrumentalną zadbały kapele Łopieńska Nuta i Uroczysko.

Poza doznaniami słuchowymi, na gości czekały też te smakowe. Lokalne Koła Gospodyń Wiejskich (m.in. Majdanu Krzywskiego, Nowin, Łopiennika Dolnego, Łopiennika Dolnego Kolonii, Woli Żulińskiej, Dobryniowa nad Wieprzem, Olszanki oraz KGW „Krzywianki”) przygotowały prawdziwy festiwal potraw regionalnych.

Pisanki na liście krajowej

Wielkim zainteresowaniem cieszyło się stoisko Klubu Twórców Ludowych przy KDK. Promowano tam unikatową technikę wykonywania pisanek metodą drapaną, która została wpisana na „Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego”. 

Czytaj też:

Kandydaci, oprócz standardowych dokumentów, muszą przygotować autorską koncepcję funkcjonowania i rozwoju placówki. Na przyszłego gospodarza szkoły czeka wynagrodzenie zasadnicze w przedziale od 4 do 10 tysięcy złotych brutto, powiększone o dodatki za wieloletnią pracę oraz dodatek funkcyjny.

Zwycięzca konkursu stanie na czele wyjątkowej instytucji. Szkoła Muzyczna we Włodawie, która rozpoczęła swoją działalność 1 września 2015 roku, to jedyna tego typu publiczna szkoła artystyczna w mieście. Jej zadaniem jest dawanie podstaw wykształcenia muzycznego i przygotowywanie lokalnych talentów do podjęcia dalszej nauki w szkołach wyższego szczebla. Organem prowadzącym placówkę jest Gmina Miejska Włodawa, a nadzór pedagogiczny nad jej funkcjonowaniem sprawuje Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu poprzez Centrum Edukacji Artystycznej.

Czytaj także:

Podobny trend widoczny jest w samorządach. W 2024 roku kobiety stanowiły około jednej trzeciej radnych w gminach, miastach na prawach powiatu i sejmikach województw. Jeszcze dziesięć lat temu było to około 25 proc. W radach powiatów natomiast udział kobiet wzrósł z około 20 do 25 proc.

W dłuższej perspektywie zmiana jest jeszcze bardziej wyraźna. Na początku lat 90. kobiety stanowiły mniej niż 10 proc. radnych, dziś to już około 37 proc. Dynamicznie rośnie także liczba sołtysek – obecnie stanowią one niemal połowę wszystkich osób pełniących tę funkcję.

Jak jest lokalnie

W samym regionie proporcje są wyraźnie zróżnicowane. W powiecie chełmskim, obejmującym 15 gmin, kobiety stoją na czele pięciu z nich. Znacznie gorzej wygląda sytuacja w sąsiednim powiecie krasnostawskim – w żadnej z dziewięciu gmin nie ma kobiety na stanowisku wójta. W powiecie włodawskim, gdzie funkcjonuje osiem gmin, kobiety zarządzają dwiema.

Nieco inaczej prezentuje się udział kobiet w radach miast. W Chełmie na 23 radnych tylko pięć to kobiety. W Krasnymstawie w 15-osobowej radzie zasiada sześć radnych, a we Włodawie – siedem na piętnaście mandatów.

Więcej kobiet w radach, mniej u steru

Ten wzrost nie przekłada się jednak na dostęp do realnej władzy. Kobiety zdecydowanie rzadziej obejmują stanowiska wójtów, burmistrzów i prezydentów miast.

– Reprezentację kobiet na stanowisku organu wykonawczego w polskiej gminie, czyli około 16 proc., można uznać za symboliczną – podkreśla dr hab. Justyna Wasil z Instytutu Nauk o Polityce i Administracji UMCS.

W praktyce oznacza to, że choć kobiety coraz częściej współtworzą lokalną politykę, to rzadziej decydują o jej kierunku.

Mechanizmy władzy, które sprzyjają status quo

Przyczyny tego zjawiska mają charakter zarówno systemowy, jak i kulturowy. Jednym z kluczowych elementów jest konstrukcja organu wykonawczego – jednoosobowego i wybieranego w wyborach bezpośrednich.

– Taka konstrukcja w pewnym sensie determinuje sposób wyboru i sprzyja mężczyznom – wskazuje Justyna Wasil.

Znaczenie ma także tzw. efekt inkumbenta. Osoby już sprawujące władzę mają większe szanse na jej utrzymanie, a ponieważ większość stanowisk zajmują mężczyźni, przewaga ta utrwala się w kolejnych kadencjach.

Do tego dochodzi czynnik ekonomiczny i społeczny.

– Tam gdzie są duże pieniądze, a przy dyskutowanym stanowisku tak jest, tam duże zainteresowanie mężczyzn – zauważa ekspertka, wskazując jednocześnie na utrwalone stereotypy dotyczące przywództwa i kompetencji – np. że mężczyzna powinien zarabiać więcej niż kobieta, jest mniej emocjonalny i lepiej rządzi.

Szklany sufit, którego nie widać

W efekcie powstaje mechanizm trudny do uchwycenia wprost, ale wyraźnie obecny w praktyce.

– Można zaryzykować stwierdzenie, że dla kobiet faktycznie istnieje „szklany sufit w samorządzie” – mówi Justyna Wasil. – Kobiety są coraz chętniej wybierane na stanowiska, z którymi wiąże się sporo pracy społecznej i niewielkie pieniądze np. sołtyska, radna. Prawdziwa władza i duże pieniądze wójta, burmistrza, prezydenta miasta są zarezerwowane dla mężczyzn.

To granica, która nie jest formalnie zapisana, ale działa w sposób systemowy i powtarzalny.

Polska lokalna nie jest jednolita

Różnice widać również w zależności od typu samorządu. Wbrew pozorom kobiety częściej odnoszą sukces w mniejszych gminach, zwłaszcza wiejskich.

– W takich jednostkach ludzie się znają, a płeć traci na znaczeniu, rośnie rola kompetencji i doświadczenia – wskazuje ekspertka.

Jednocześnie statystycznie niższy udział kobiet obserwuje się w regionach o bardziej tradycyjnej strukturze społecznej, choć – jak zaznacza – nie jest to regułą. Województwa takie jak lubelskie czy świętokrzyskie wypadają na tle kraju relatywnie dobrze.

Cena władzy, której nie widać w statystykach

O komentarze poprosiliśmy samorządowczynie z naszego regionu. Trzy z nich zechciały podzielić się swoimi doświadczeniami w zarządzaniu jednostkami samorządowymi. 

Jak się okazuje, jedną z większych barier przy podejmowaniu decyzji o starcie w wyborach pozostaje życie prywatne.

– Z badań wynika, że ma to kluczowe znaczenie dla decyzji o podjęciu aktywności publicznej przez kobiety – podkreśla Justyna Wasil.

W praktyce oznacza to często odkładanie tej decyzji do momentu, gdy sytuacja rodzinna na to pozwoli.

O tym aspekcie mówi Agata Fisz, która przez 12 lat kierowała miastem Chełm.

– Pełnienie takiej funkcji powoduje, że wiele ważnych chwil z życia rodzinnego mimo wszystko nas omija. Mój syn miał 10 lat, kiedy obejmowałam urząd, a 22, gdy kończyłam kadencję. Czasami zastanawiam się, kiedy on urósł – przyznaje.

Jak dodaje była prezydent, kluczowe jest wsparcie bliskich: 

– Bezcenne jest zaangażowanie męża w obowiązki domowe i wychowanie dzieci oraz jego wsparcie w kolejnych wyzwaniach.

Podobne obserwacje ma wójt gminy Sawin Agnieszka Dąbrowska:

–  Pełnienie funkcji samorządowej wymaga dyspozycyjności i zaangażowania, często poza standardowymi godzinami prac – podkreśla. – Dla wielu kobiet łączenie tych funkcji może być problematyczne, ale nie jest to przeszkoda nie do pokonania.

Między doświadczeniem a percepcją barier

Doświadczenia kobiet w samorządzie nie są jednak jednolite.

Agnieszka Dąbrowska przyznaje, że w trakcie kampanii zdarzały się sytuacje, w których była oceniana przez pryzmat płci.

– Zdarzały się komentarze, że jako kobieta nie poradzę sobie na stanowisku wójta, stereotypowo przypisanym do płci męskiej – mówi. – Jednak z czasem najważniejsze okazały się konkretne działania i efekty.

Z kolei wójt gminy Białopole Aneta Radomska wskazuje na zupełnie inne doświadczenie:

– Nie spotkałam się ani w trakcie kampanii, ani po objęciu stanowiska z sytuacjami, które wynikałyby z tego, że jestem kobietą.

Czy kobiety rządzą inaczej?

Odpowiedź na to pytanie pozostaje niejednoznaczna.

– Na zarządzanie gminą wpływa bardzo dużo czynników poza płcią – zaznacza Justyna Wasil.

Widać jednak pewne różnice w stylu przywództwa. Kobiety częściej angażują się w działania społeczne, edukacyjne czy kulturalne oraz większą wagę przywiązują do relacji i dialogu.

Potwierdza to również Agnieszka Dąbrowska:

– Atutem kobiet jest wielozadaniowość oraz to, że większą wagę przykładają do dialogu, współpracy i budowania relacji.

Między mechanizmem a zmianą społeczną

Zdaniem ekspertki zmiana nie dokona się wyłącznie poprzez naturalną ewolucję.

– Potrzebne są dodatkowe instrumenty, które przybliżą kobiety do rzeczywistej równości w sprawowaniu władzy – wskazuje dr hab. Justyna Wasil.

Wśród możliwych rozwiązań wymienia się m.in. rozwój mechanizmów kwotowych. W praktyce oznacza to obowiązek umieszczania określonej liczby kobiet na listach wyborczych. Dziś takie rozwiązania funkcjonują, ale nie zawsze przekładają się na realne mandaty.

Dlatego pojawia się pomysł wprowadzenia tzw. mechanizmu suwakowego. Chodzi o naprzemienne układanie list wyborczych – kobieta, mężczyzna, kobieta, mężczyzna – co zwiększa szanse kobiet na zdobycie miejsc, które rzeczywiście dają mandat.

Znacznie trudniejsza do wprowadzenia byłaby zmiana dotycząca wyboru władz wykonawczych, czyli wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Jedna z koncepcji zakłada odejście od wyborów bezpośrednich na rzecz zarządów gmin, w których skład wchodziłoby kilka osób – z zachowaniem zasad równej reprezentacji kobiet i mężczyzn.

To jednak rozwiązania systemowe, które wymagają decyzji na poziomie państwa. Równie istotna pozostaje zmiana społeczna – sposób wychowania, edukacji i postrzegania ról kobiet i mężczyzn.

– Nie trzeba czekać na idealny moment. Jeśli ma się pomysł i chęć działania, warto spróbować – mówi Dąbrowska.

Największa zmiana dopiero przed nami

Paradoks polega na tym, że najskuteczniejszym narzędziem zmiany może być sama obecność kobiet w polityce. Choć zmiana zachodzi powoli, jest wyraźna. I – jak podkreślają rozmówczynie – może przyspieszyć wraz z kolejnymi pokoleniami.

– Nie trzeba bać się nowych wyzwań. Mamy wszelkie predyspozycje do zajmowania najwyższych funkcji – podsumowuje Agata Fisz.

– Samorząd potrzebuje nowej dobrej energii i różnorodnych perspektyw. Ważne jednak, aby miały świadomość, że jest to okupione wieloma wyrzeczeniami oraz ogromną odpowiedzialnością –  dodaje Agnieszka Dąbrowska.

Im więcej kobiet w samorządzie, tym większa szansa, że kolejne zdecydują się pójść tą drogą. A to może być najważniejsza zmiana, jaka dopiero nadchodzi.

Czytaj także:

Dzięki tak dużemu wsparciu finansowemu, przedszkola w gminie Wyryki zyskają zupełnie nowe możliwości rozwoju, a placówki zostaną doposażone w nowoczesny sprzęt dydaktyczny. Głównymi beneficjentami projektu będą jednak same dzieci. Skorzystają one z wielu dodatkowych zajęć edukacyjnych i specjalistycznych, w tym spotkań logopedycznych oraz terapeutycznych. 

Najmłodsi będą mogli również rozwijać swoje pasje podczas zajęć artystycznych i ruchowych, a także brać udział w ciekawych wyjazdach edukacyjnych. Program zakłada ponadto profesjonalne wsparcie psychologiczno-pedagogiczne, z którego skorzystają nie tylko maluchy, ale również ich rodzice. Dodatkowe środki pozwolą także na podniesienie kwalifikacji zawodowych nauczycieli.

– Konsekwentnie sięgamy po fundusze zewnętrzne, bo wiemy, że edukacja najmłodszych to najbardziej opłacalna inwestycja w przyszłość naszej społeczności. Pozyskane środki pozwolą nam na znaczące wzbogacenie oferty edukacyjnej. Dzieci skorzystają z dodatkowych zajęć, nasze placówki zostaną doposażone w nowoczesny sprzęt, a nauczyciele podniosą swoje kwalifikacje. To kolejny krok w stronę jeszcze lepszej edukacji i realne wsparcie dla rodzin z terenu naszej gminy – komentuje Bernard Błaszczuk, wójt gminy Wyryki.

Czytaj także:

Projekt, realizowany przez spółkę EPLANT 83, zakłada budowę instalacji o mocy do 250 MW - wraz z magazynami energii o identycznej, maksymalnej mocy. Inwestycja ma być zlokalizowana w obrębie miejscowości Staw na kilku działkach ewidencyjnych. Plany, z którymi zapoznali się urzędnicy, są oczywiście ambitne. Jednocześnie w treści pisma wskazano na „szczególnie skomplikowany charakter sprawy”. Ze względu na konieczność uzyskania dodatkowych uzgodnień, w tym opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie, termin rozpatrzenia sprawy został przesunięty na 18 maja 2026 roku. Nie oznacza to oczywiście, że to właśnie po tym terminie urząd będzie w stanie wydać odpowiednią, wiążącą decyzję. 

W Sawinie muszą się zmierzyć z orlikiem

Przedłużające się postępowanie w gminie Chełm to nie jedyne wyzwanie, przed którym stoi krakowski inwestor w naszym regionie. Spółka EPLANT 83 planuje również budowę zespołu paneli fotowoltaicznych w miejscowości Sajczyce na terenie gminy Sawin. Informowaliśmy o tym zresztą zupełnie niedawno. Tam instalacja ma być nieco mniejsza - o mocy do 80 MW i wspierana przez magazyn energii o mocy do 220 MW.

W przypadku Sawina przeszkodą nie są jedynie terminy urzędowe, ale przede wszystkim przyroda. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (RDOŚ) zasygnalizował władzom gminy poważne zastrzeżenia dotyczące ochrony orlika krzykliwego. Siedliska tego rzadkiego ptaka znajdują się w buforze zaledwie 5 km od granic planowanej inwestycji. Dokumentacja przedstawiona przez inwestora została uznana za niewystarczającą, ponieważ nie wyklucza ona negatywnego wpływu farmy na lokalną populację ptaka oraz korytarze ekologiczne.

Uzupełniają materiały pod presją czasu

Władze gminy Sawin, na wniosek RDOŚ w Lublinie, wezwały spółkę do pilnego uzupełnienia raportu środowiskowego. Czas, jakim dysponuje firma, to zaledwie 14 dni. Urzędnicy zasygnalizowali, że jeśli ten wymóg nie zostanie spełniony, wydanie pozytywnej decyzji może się okazać niemożliwe. Samorządowcy domagają się wskazania konkretnych rozwiązań, które zapewnią drożność korytarzy migracyjnych dla zwierząt.

Choć obie gminy – Chełm i Sawin – mogą stać się ważnymi punktami na mapie zielonej energii w Polsce, obecne procesy pokazują, że niezbędnych czynności nie da się przeprowadzić szybko. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach musi się opierać na konkretnym materiale – w tym rzetelnej informacji w sprawie wpływu inwestycji na środowisko naturalne. W obu przypadkach nie pozostaje nic innego, jak tylko czekać na oficjalne zakończenie czynności zgodnie z obowiązującymi procedurami.

Czytaj także:

• Gm. Chełm. Muzyka, zabawa i tradycja. Festiwal biesiadny już w maju
• Ślady zamachowca z KGB w powiecie chełmskim. Jak Bohdan Staszyński budował swoją „legendę”
• Gm. Siedliszcze. Kosmiczna tajemnica Lechówki. Lokalny ślad zagłady dinozaurów [ZDJĘCIA]
• Bunt w parafii w Wojsławicach? Część parafian domaga się przeniesienia proboszcza? Skierowali pismo do arcybiskupa

Choć sama uchwała wyznaczająca bezpieczne strefy wodne nie wzbudziła kontrowersji, to temat letniej infrastruktury wywołał wśród samorządowców ożywioną dyskusję. Emocje na sali obrad pojawiły się przy okazji procedowania zgody na przedłużenie na kolejne trzy lata umów dzierżawy fragmentów gminnej plaży. Tereny te przeznaczone są pod działalność prywatnych, komercyjnych wypożyczalni sprzętu pływającego. Jeden z radnych wziął w obronę komfort zwykłych plażowiczów.

– Ogólnie zauważyłem taki problem, że nie wiemy, czy szerokość strefy dla wypożyczalni jest w jakikolwiek sposób ustalona przez gminę. Zastanawiam się, czy dzierżawca sam określa, ile sprzętu pływającego chce wystawić, zasłaniając tym samym bezpośrednie wejście do wody dla innych użytkowników jeziora – argumentował radny Marcin Zieliński.

Urzędnicy szybko uspokoili te obawy, zapewniając zgromadzonych, że załączniki do podpisywanych umów ściśle i rygorystycznie określają maksymalne wymiary wypożyczalni, wyznaczając im pięciometrową szerokość pasa roboczego na plaży.

Znacznie więcej wątpliwości wzbudziły jednak kwestie stricte finansowe oraz proceduralne. Prowadzący obrady Dariusz Makarewicz wprost zapytał o powody braku otwartego konkursu ofert na tak atrakcyjne turystycznie lokalizacje. 

– Dlaczego nie przeprowadziliśmy standardowego postępowania, które mogłoby wyłonić kolejnych, nowych dzierżawców, tylko po prostu po raz kolejny przedłużamy obowiązujące umowy? Zastanawia mnie również, czy w związku z upływem czasu nastąpił jakikolwiek ruch cenowy z tytułu pobieranych opłat – dociekał przewodniczący rady gminy.

Przedstawiciele samorządu wyjaśnili, że obecna sytuacja jest wynikiem złożonych procedur administracyjno-prawnych na wodach. Dotychczasowi dzierżawcy sprzętu posiadają bowiem nie tylko umowę z gminą na wykorzystanie samej plaży, ale również niezbędne porozumienia ze starostą włodawskim i państwową instytucją Wody Polskie na użytkowanie i zajęcie lustra wody. 

Kwestia samych stawek czynszu okazała się jednak wymagająca interwencji, gdyż jak przyznano na sali obrad, stawki te nie mają charakteru przetargowego, a te bazowe opierają się na ustaleniach jeszcze z 2014 roku. Władze gminy uspokoiły radnych, zapowiadając rychłą aktualizację cennika poprzez nowe zarządzenie wójta. 

– W myśl zasad finansów publicznych, jeżeli w gospodarce następują silne ruchy inflacyjne, gmina jako właściciel terenu również musi na to odpowiednio reagować. Musimy tego pilnować, aby w przypadku ewentualnej kontroli nie narazić się na zarzuty, że nie dokonujemy bieżącego przeszacowania tych stawek – podsumował merytoryczną dyskusję Dariusz Makarewicz. 

Ostatecznie, mimo wnikliwych pytań, samorządowcy wyrazili zgodę na dzierżawę, otwierając drogę do przygotowań do szczytu turystycznego nad Jeziorem Białym.

W odpowiedzi magistrat informuje, że w przypadku rewitalizacji parku międzyosiedlowego nie odnotowano zgłoszeń dotyczących zanieczyszczenia ulic. Podkreślono jednocześnie, że wykonawca inwestycji jest zobowiązany do utrzymania czystości na drogach publicznych, zgodnie z zapisami umowy.

Jak wskazano, firmy realizujące prace dysponują odpowiednim sprzętem do sprzątania, w tym zamiatarkami. Czyszczenie ulic odbywa się każdorazowo po zakończeniu dnia pracy, jeśli zachodzi taka potrzeba. Dodatkowo w okresach niesprzyjających warunków atmosferycznych transport materiałów może być ograniczany, aby zmniejszyć ryzyko zanieczyszczeń.

Urzędnicy zapewniają, że prowadzą bieżący nadzór nad inwestycjami i egzekwują obowiązki wykonawców. Mimo to mieszkańcy nadal sygnalizują, że problem zabrudzonych ulic jest widoczny w przestrzeni miasta.

Czytaj także:

W ramach informacji z działalności zarządu powiatu starosta ogłosił decyzję o przygotowaniu działki w Nowinach do szerszych celów kulturalnych. Planowane prace mają polegać przede wszystkim na odgrodzeniu części terenu, na której znajduje się lokalny amfiteatr. Choć obiekt ten jest powszechnie kojarzony z coroczną organizacją dożynek powiatowych, władze dostrzegają w nim znacznie większy potencjał.

Kultura i oszczędności

Głównym argumentem przemawiającym za inwestycją w Nowinach jest chęć zwiększenia liczby imprez kulturalnych odbywających się w tym miejscu. Według starosty, takie rozwiązanie przyniesie powiatowi konkretne korzyści finansowe:

- Organizacja wydarzeń we własnym obiekcie pozwoli uniknąć kosztów związanych z wynajmem innych przestrzeni czy domów kultury. Inwestycja jest odpowiedzią na sugestie, że amfiteatr w Nowinach jest obecnie niewystarczająco wykorzystany – zaznaczył podczas obrad starosta Piotr Deniszczuk.

Czytaj także:

• Gm. Dorohusk. Mondi w Brzeźnie kończy działalność? Pracę stracić może 166 osób
• Scaleniowa ofensywa dotarła do Dubienki. W planach ponad 2400 ha
• Ślady zamachowca z KGB w powiecie chełmskim. Jak Bohdan Staszyński budował swoją „legendę”
• Gm. Siedliszcze. Kosmiczna tajemnica Lechówki. Lokalny ślad zagłady dinozaurów [ZDJĘCIA]

– Jak procentowo kształtuje się podwyżka między rokiem 2025 a 2026 oraz jaka będzie ostateczna skala dopłat z budżetu gminy do wywozu śmieci? Domyślam się bowiem, że cały ten system cenowo i tak się nie zbilansuje – dociekał podczas dyskusji radny Paweł Czoboda.

W odpowiedzi urzędnicy wyjaśnili, że wzrost opłat wynosi, w zależności od sposobu naliczania, od około 10 do blisko 14 procent. Mimo tych niezbędnych podwyżek, samorząd i tak musi głęboko sięgnąć do własnego budżetu, aby pokryć rosnące koszty zagospodarowania odpadów. Duży wpływ na ten stan rzeczy mają odpady generowane w sezonie turystycznym, a przepisy ustawowe blokują możliwość nałożenia wyższych stawek ryczałtowych na domki letniskowe.

– Łączna kwota planowanego deficytu w systemie odbioru odpadów na 2026 rok wynosi około 539 tysięcy złotych. Z tego deficyt wygenerowany przez nieruchomości letniskowe wynosi blisko 340 tysięcy złotych – precyzyjnie wyliczała skarbnik gminy Katarzyna Błyskosz, obrazując samorządowcom skalę finansowego wyzwania.

Aby złagodzić skutki podwyżek i jednocześnie zadbać o aspekt ekologiczny, władze gminy przygotowały niezwykle atrakcyjną propozycję dla właścicieli domów jednorodzinnych. Mieszkańcy, którzy zdecydują się na założenie przydomowego kompostownika i samodzielne zagospodarowanie bioodpadów, mogą liczyć na potężną ulgę. Odliczenie to wyniesie aż 13 złotych i 27 groszy miesięcznie od każdej osoby zamieszkującej daną posesję.

– Porównując to do kwot, które przyjmują inne gminy, jest to godna stawka, która zdecydowanie motywuje do tego, żeby kompostować bioodpady – zachwalał przyjęte rozwiązanie przewodniczący rady Dariusz Makarewicz.

Warto jednocześnie zaznaczyć, że gmina zamierza surowo karać te osoby, które będą unikać obowiązkowej segregacji śmieci. W takich skrajnych przypadkach opłata karna wyniesie aż czterokrotność stawki podstawowej, czyli 132 złote miesięcznie za każdego mieszkańca posesji. 

Zanim ostatecznie przegłosowano uchwałę wprowadzającą nowy porządek, z ważnym wnioskiem proceduralnym wystąpił włodarz gminy. Wójt Dariusz Semeniuk zawnioskował, żeby uchwała weszła w życie z dniem 1 czerwca 2026 roku. Poprawka ta, doprecyzowująca ramy czasowe, podobnie jak cały projekt uchwały ustalającej nowe stawki za odpady, zyskała ostatecznie aprobatę rady przy dwóch głosach wstrzymujących.

Petycja, która wpłynęła do rady 11 lutego 2026 roku, zakładała wprowadzenie systemu domowego KTG dla kobiet w trzecim trymestrze ciąży. Program miał opierać się na nowoczesnych rozwiązaniach technologicznych, umożliwiających ciężarnym wykonywanie badań w domu pod zdalnym nadzorem medycznym.

Choć podczas wcześniejszych obrad w marcu 2026 roku radni, m.in. Lucyna Sado, podkreślali, że KTG to doskonała, nieinwazyjna metoda wykrywania zagrożeń, takich jak niedotlenienie płodu czy odklejenie łożyska, ostateczna analiza prawna okazała się nieubłagana. Przewodnicząca komisji skarg, wniosków i petycji, Elżbieta Wiorko, wyjaśniła, że na obecnym etapie brakuje podstaw do sfinansowania tego programu ze środków publicznych powiatu.

Bariery systemowe i brak instrukcji

Rekomendacja komisji skarg, wniosków i petycji o odrzuceniu petycji opierała się na kilku argumentach formalnych. Jakich? Ustalanie programów pilotażowych o charakterze ogólnokrajowym należy do zadań Ministra Zdrowia, a nie samorządu lokalnego, w tym powiatowego. Podniesiono także tę kwestię, że w oficjalnych dokumentach ministerstwa z czerwca 2022 roku nie znaleziono rekomendacji dla powszechnego wdrażania domowego KTG. Poza tym, jak wskazano, realizacja takiego programu wymagałaby pozytywnej opinii Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, której powiat nie posiadał.

Komisja uznała, że brak jest „wystarczającego uzasadnienia”, które pozwoliłoby na wydatkowanie środków budżetowych na ten cel w proponowanej formie.

Debata miała miejsce w marcu

Warto przypomnieć, że temat ten wzbudzał spore emocje już miesiąc wcześniej. Podczas sesji 17 marca radni narzekali na opóźnienia w przekazywaniu materiałów – dokumenty w tej sprawie w formie papierowej trafiły do nich „za pięć dwunasta”, co radny Marcin Łopacki uznał za przejaw opieszałości biura rady.

Wtedy też radny Jarosław Wójcicki wskazywał, że inne samorządy, takie jak: Wrocław, Bydgoszcz czy powiat pucki, z powodzeniem realizują podobne programy. W powiecie chełmskim dyskusja otarła się nawet o kwestie priorytetów finansowych – radny Łopacki sugerował, że skoro powiat stać na opłacenie gwiazd estrady podczas lokalnych imprez kulturalnych, powinno go stać również na profilaktykę zdrowotną matek.

Co dalej z monitoringiem ciężarnych?

Choć petycja została odrzucona, radni podkreślili, że realizacja postulatów mieszkańców w tym zakresie wymagałaby odrębnych procedur prawnych, wykraczających poza samo rozpatrzenie petycji. Powiat mógłby teoretycznie opracować własny program polityki zdrowotnej, ale musiałby on zostać poprzedzony żmudnym procesem analizy map potrzeb i uzyskiwaniem opinii agencji rządowych.

Na ten moment mieszkanki powiatu chełmskiego muszą polegać na standardowej opiece okołoporodowej, gdyż lokalny samorząd nie znalazł luki prawnej, która pozwoliłaby na sfinansowanie domowych rozwiązań z własnego budżetu.

Czytaj także:

• Gm. Dorohusk. Mondi w Brzeźnie kończy działalność? Pracę stracić może 166 osób
• Scaleniowa ofensywa dotarła do Dubienki. W planach ponad 2400 ha
• Ślady zamachowca z KGB w powiecie chełmskim. Jak Bohdan Staszyński budował swoją „legendę”
• Folklorystyczne święto w Okszowie: dom rodzinny motywem przewodnim konkursu [ZDJĘCIA]

Projekt obejmie swoją opieką 60 dzieci, w tym te o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Najbardziej widoczną zmianą w funkcjonowaniu placówki będzie utworzenie nowoczesnej sali integracji sensorycznej oraz założenie przyjaznego ogrodu sensorycznego. Przedszkole wzbogaci się również o nowe pomoce dydaktyczne. 

Dodatkowo dla maluchów zaplanowano bogaty pakiet zajęć, w tym spotkania z logopedą, terapię ręki, a także zajęcia matematyczne, plastyczne, muzyczne, przyrodnicze i językowe. Dzieci będą mogły również liczyć na wyjazdy edukacyjne i profesjonalne wsparcie psychologiczno-pedagogiczne. Zmiany obejmą też sześciu nauczycieli, którzy podniosą swoje kwalifikacje poprzez specjalistyczne kursy i studia podyplomowe.

– Zależy nam na tym, aby każde dziecko w naszej gminie miało jak najlepszy, równy start. Dzięki pozyskanym funduszom stworzymy nowoczesne, dostępne i bardzo przyjazne przedszkole. Nowe pomoce dydaktyczne, profesjonalna sala czy ogród sensoryczny to inwestycja, która będzie służyć naszym maluchom przez lata, wspierając ich prawidłowy rozwój na wielu płaszczyznach – podkreśla Alan Struski, wójt gminy Hańsk.

Czytaj także:

Alicja Rolewicz, 68 lat

Urszula Zienkiewicz, 75 lat

Jan Włoch, 79 lat

Jan Mordacz, 59 lat

Mieczysław Deneka, 88 lat

Grażyna Wolff, 77 lat

Damian Celiński, 39 lat

Roman Cieślik, 70 lat

Edmund Matysiak, 82 lata

Jarosław Dzikowski, 48 lat

Maria Domaradzka, 60 lat

Helena Cepa, 78 lat

Ryszard Kruk, 83 lata

Jerzy Dąbrowski, 77 lat

Helena Majdan, 87 lat

Tydzień wcześniej pożegnaliśmy...

Czytaj też:

Oficjalnego otwarcia zmagań dokonała dyrektor PSP nr 4 Agata Małek wraz z reprezentacją krasnostawskich policjantów, wśród których obecni byli m.in. podinsp. Piotr Wasilewski oraz podkom. Anna Chuszcza.

Galeria zdjęć z turnieju:

Wielobój drogowy pod okiem ekspertów

Do rywalizacji przystąpiły reprezentacje trzech miejskich placówek: „Jedynki”, „Czwórki” oraz „Piątki”. Turniej składał się z trzech kluczowych bloków: testu wiedzy -  uczestnicy musieli wykazać się znajomością znaków, przepisów dotyczących pieszych i rowerzystów oraz zasad pierwszeństwa na skrzyżowaniach; ratownictwa - to praktyczny sprawdzian z udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej i sprawności - jazda na rowerze po wymagającym torze przeszkód oraz poruszanie się w miasteczku ruchu drogowego.

Obecny na turnieju burmistrz Krasnegostawu Daniel Miciuła pogratulował uczniom ogromnej wiedzy i wręczył zasłużone nagrody. Z kolei dyrektor Agata Małek podkreśliła rolę nauczycieli w przygotowaniu młodzieży do tak trudnych konkurencji.

Klasyfikacja końcowa – kto na podium?

Rywalizacja odbywała się w dwóch kategoriach wiekowych. Bezdyskusyjnym triumfatorem okazała się „Czwórka”, która wygrała w obu grupach.

Kategoria I (10-12 lat):

• I miejsce: Publiczna Szkoła Podstawowa nr 4 (opiekun: Jerzy Ziniewicz)
• II miejsce: Publiczna Szkoła Podstawowa nr 5 (opiekun: Piotr Oleśniewicz)

Kategoria II (powyżej 12 lat):

• I miejsce: Publiczna Szkoła Podstawowa nr 4 (opiekun: Jerzy Ziniewicz)
• II miejsce: Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 (opiekun: Agnieszka Lisowska)
• III miejsce: Publiczna Szkoła Podstawowa nr 5 (opiekun: Piotr Oleśniewicz)

Zwycięskie drużyny z PSP nr 4 otrzymały przepustkę do etapu powiatowego, gdzie będą reprezentować miasto Krasnystaw.

Czytaj też:

Od średniowiecza po unikalną przyrodę

Merytorycznym liderem wyprawy był przewodnik Konrad Grochecki, który w pasjonujący sposób przybliżył zebranym genezę lokacji miasta. Spacerowicze mogli podziwiać architektoniczne symbole Krasnegostawu: zabytkowy ratusz, barokowy kościół św. Franciszka Ksawerego oraz przyrodniczą ciekawostkę – słynne „klęczące drzewo”.

Program wizyty w terenie był niezwykle intensywny i różnorodny: W Krynicy goście zwiedzili tajemniczą wieżę ariańską, w Krupem spacerowali wśród malowniczych ruin renesansowego zamku. W lesie białeckim byli z wizytą w rezerwacie przyrody „Kurhany-Namule”, a w Białce odwiedzili słynną stadninę koni.

Nowa marka i regionalne smaki

Finał podróży odbył się w gościnnych progach krasnostawskiego Dworku Starościńskiego. To właśnie tam zaprezentowano nową markę turystyczną, która ma stać się wizytówką regionu w kraju i za granicą. Promocji walorów krajoznawczych towarzyszyła uczta dla podniebienia – degustacja produktów regionalnych przygotowana przez Koło Gospodyń Wiejskich „Górzanie” z Krasnegostawu.

W podsumowaniu wizyty wzięli udział przedstawiciele władz miasta: burmistrz Daniel Miciuła, jego zastępczyni Monika Sawa oraz Magdalena Górecka, kierownik Wydziału Promocji i Komunikacji Społecznej. Przedstawiciele samorządu podziękowali gościom za obecność i wyrazili nadzieję na owocną współpracę przy dalszej promocji turystycznych walorów Kraszczad.

Czytaj też:

Galeria zdjęć z wydarzenia: 

-  Dzisiejsze forum to przestrzeń spotkania, spotkania ludzi z wizją, odwagą i energią do działania. Wierzę, że rozmowy, które tutaj dzisiaj się odbędą zaowocują konkretnymi inicjatywami, partnerstwami oraz nadzieje nowymi inwestycjami, a inwestycje te przyczynią się do dalszego rozwoju naszego miasta i regionu – powiedział burmistrz Krasnegostawu Daniel Miciuła, otwierając II Krasnostawskie Forum Biznesu.

Wśród zaproszonych gości znaleźli się między innymi poseł Krzysztof Grabczuk, dyrektor Delegatury Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego w Chełmie Maciej Baranowski, wicestarosta krasnostawski Marek Nowosadzki, członek zarządu powiatu Mariusz Frąc, burmistrz Biłgoraja Wojciech Gleń, burmistrz Szczebrzeszyna Rafał Kowalik oraz wójt gminy Krasnystaw Wojciech Kowalczyk. W spotkaniu wzięli również udział prezesi i przedstawiciele krasnostawskich przedsiębiorstw i spółek komunalnych, lokalni przedsiębiorcy, a także reprezentanci stowarzyszeń, organizacji społecznych oraz branż związanych z tematyką poszczególnych paneli.

Pierwsza debata skupiła się na wsparciu dla małych i średnich przedsiębiorstw. Rozmowy dotyczyły m.in. dostępnych środków unijnych, ulg inwestycyjnych oraz możliwości ekspansji zagranicznej. Eksperci podkreślali, że kluczowe znaczenie ma dziś umiejętne łączenie różnych źródeł finansowania i otwartość na nowe rynki. Uczestnicy zgodnie wskazywali też, że lokalne firmy coraz częściej myślą o rozwoju w szerszej, nie tylko regionalnej skali. 

W pierwszym panelu udział wzięli: Magdalena Górecka, która moderowała dyskusję, a także Marta Jankowska z lubelskiego biura Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu, Norbert Mastalerz – dyrektor Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej Euro-Park Wisłosan, Marek Neckier – dyrektor Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w Lublinie, burmistrz Krasnegostawu Daniel Miciuła oraz Michał Mazurek – współwłaściciel firmy Mazurek-metal i członek Rady Gospodarczej przy Burmistrzu Krasnegostawu.

Wyraźnym akcentem tej części było wystąpienie dotyczące wykorzystania sztucznej inteligencji w biznesie. Wystąpienie na ten temat wygłosił Patryk Omiotka. 

Drugi panel przeniósł uwagę uczestników na turystykę, która coraz częściej postrzegana jest jako jeden z filarów rozwoju regionu. Dyskusja koncentrowała się wokół budowania silnych marek lokalnych i współpracy pomiędzy samorządami a przedsiębiorcami. Wskazywano, że pojedyncze inicjatywy nie mają dziś takiej siły oddziaływania jak spójna, dobrze przemyślana oferta regionu. W panelu udział wzięli: Jacek Bełz – wiceprezes Lubelskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej, który prowadził rozmowę, a także Dorota Sawa – prezes LGD Krasnystaw Plus i właścicielka biura podróży „Włóczykij”, Ewelina Mazur – wiceprezes Lokalnej Organizacji Turystycznej „Kraszczady”, Wojciech Sachajko – członek zarządu Lokalnej Organizacji Turystycznej „Zamość i Roztocze” oraz Andrzej Kudlicki z Biura Turystycznego Quand.

Szczególne zainteresowanie wzbudził temat rozwijania nowej marki „Kraszczady”, która ma szansę stać się rozpoznawalnym produktem turystycznym. Uczestnicy zwracali uwagę, że kluczem do sukcesu jest konsekwencja w działaniu i czerpanie z dobrych praktyk regionów, którym udało się już zbudować silną tożsamość turystyczną.

Ostatnia debata miała bardziej branżowy charakter i nawiązywała do tradycji chmielarskich regionu. Rozmówcy nie unikali trudnych tematów – mówiono o wyzwaniach związanych z nowymi regulacjami, w tym systemem kaucyjnym. Jednocześnie podkreślano potencjał polskiego chmielu i potrzebę jego skuteczniejszej promocji, zarówno w kraju, jak i za granicą. W debacie, której moderatorem był Damian Kozyrski, udział wzięli Joanna Jagiełło-Hulanicka z Browaru Jagiełło, Andrzej Olkowski – prezes Stowarzyszenia Regionalnych Browarów Polskich z Browaru Kormoran, Krzysztof Stolarski z Browaru Inbrand oraz Mariusz Śmich, prezes Stowarzyszenia Polskich Plantatorów Chmielu.

Drugi dzień forum miał mniej formalny charakter, ale nie był pozbawiony merytorycznej wartości. Uczestnicy wzięli udział w wycieczce po regionie, poznając jego historię, dziedzictwo kulturowe i potencjał turystyczny. Uczestnicy, pod opieką przewodnika Konrada Grocheckiego, poznawali historię Krasnegostawu – od lokacji na prawie magdeburskim, przez układ średniowiecznego miasta, po najważniejsze zabytki, takie jak ratusz i kościół św. Franciszka Ksawerego. Po wizycie w Muzeum Regionalnym grupa wyruszyła dalej, by zobaczyć najciekawsze miejsca w okolicy. Na trasie znalazły się m.in. wieża ariańska w Krynicy, ruiny zamku w Krupem, rezerwat „Kurhany-Namule” oraz Stadnina Koni w Białce. Zwieńczeniem dnia było spotkanie w Dworku Starościńskim, gdzie uczestnicy mieli okazję spróbować regionalnych produktów przygotowanych przez Koło Gospodyń Wiejskich „Górzanie”. To właśnie tam zaprezentowano również nową markę turystyczną, która ma stać się jednym z elementów promocji regionu.

Czytaj także: 

Poniżej galeria zdjęć z zakończenia roku:

Elita powiatowych liceów i techników

Najwyższe wyróżnienie, czyli stypendium Starosty Krasnostawskiego, otrzymała grupa uczniów, którzy wykazali się nie tylko wiedzą, ale i wzorową postawą obywatelską. Wśród nagrodzonych znaleźli się reprezentanci trzech placówek:

• I LO im. Władysława Jagiełły: Nikola Krzyżanowska, Martyna Liśkiewicz, Zofia Nowacka, Gabriela Pawlas, Karolina Szymaniak, Maciej Kusiak, Emilia Manachiewicz, Zuzanna Wróbel, Milena Szewczak, Julia Lewczuk oraz Kinga Miszczak.
• II LO im. C.K. Norwida: Amelia Kluch, Karolina Wojtiuk, Aleksandra Kalman.
• Zespół Szkół Nr 2 im. Bartosza Głowackiego: Mateusz Pachuta.

Nagroda Patrona w „Norwidzie”

Wyjątkowy charakter ma Nagroda Patrona Szkoły przyznawana w II LO im. Cypriana Kamila Norwida. To wyróżnienie o szczególnej randze, dedykowane osobom uosabiającym ideały bliskie wielkiemu poecie. W tym roku laureatem został Paweł Kapuśniak, ceniony za ambicję i odpowiedzialność.

Do nagrody nominowane były także: Amelia Kluch, Karolina Wojtiuk, Alicja Wyrostek, Joanna Sochacka, Małgorzata Jóźwiak, Aleksandra Kalman, Ada Berbeć oraz Milena Łysakowska.

Warto dodać, że od wielu lat fundatorami tej nagrody są Marek Nowosadzki (wicestarosta, a dawniej nauczyciel historii w II LO) oraz ksiądz prałat Roman Skowron.

Laureatka nagrody im. Stefańczyków – Steftleben

Równie prestiżowy moment miał miejsce w „Jagielle”, gdzie wręczono nagrodę im. Jana i Heleny Stefańczyków – Steftleben. To wyróżnienie trafiło w ręce Gabrieli Pawlas. Komisja doceniła jej systematyczność oraz wysokie standardy etyczne. 

Obok niej do nagrody nominowani byli: Maciej Kusiak, Zuzanna Wróbel, Julia Lewczuk, Kinga Miszczak i Milena Szewczak.

W Zespole Szkół nr 2 natomiast Nagrodę Złotego Absolwenta otrzymała Kinga Ciechańska.

Nagrody książkowe za trud i pasję

Oprócz stypendiów, liczna grupa uczniów otrzymała nagrody książkowe za sukcesy w olimpiadach i działalność społeczną. 

W Zespole Szkół Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki wyróżniono Jakuba Nizińskiego i Karolinę Wawrzyszuk, natomiast w Zespole Szkół w Żółkiewce nagrodę odebrał Kacper Jędruch.

W Zespole Szkół Nr 2 nagrodzeni zostali także: Mateusz Goloc, Nadia Kuc, Kinga Ciechańska, Mateusz Pachuta oraz Szymon Bojarczuk. 

W I LO nagrody otrzymali: Gabriela Pawłas, Maciej Kusiak, Zuzanna Wróbel i Milena Szewczak. W II LO - Aleksandra Góźdź, Aleksandra Kalman, Amelia Kluch i Karolina Wojtiuk. 

Jednym z kluczowych elementów było uporządkowanie przestrzeni krypt. W krypcie nr 2 oraz korytarzu prowadzącym do kolejnych pomieszczeń wykonano posadzkę z historycznej cegły, odtwarzając tzw. wątek wendyjski. Dzięki temu wyraźniej wyeksponowano relikty XIII-wiecznej cerkwi.

Poniżej zdjęcia z rekonstrukcji twarzy:

Pochówek książęcy i wojownik z bliznami

Największe emocje budzi odkrycie i rekonstrukcja wyjątkowego pochówku w tzw. sarkofagu łodziowatym – jedynego takiego znaleziska w Polsce. Spoczywają w nim szczątki młodego mężczyzny w wieku około 25–30 lat. Badacze wskazują, że z dużym prawdopodobieństwem może to być jeden z synów króla Daniela Romanowicza – Roman lub Szwarno.

Obok odnaleziono drugi pochówek – mężczyzny w wieku 45–50 lat, prawdopodobnie elitarnego wojownika. Na jego kościach zachowały się ślady licznych obrażeń, m.in. w obrębie głowy i oka, co świadczy o udziale w walkach.

Najstarsza „znana twarz” chełmianki

Szczególne znaczenie ma także rekonstrukcja twarzy młodej kobiety, mającej około 20 lat. Jej grób znajduje się w pomieszczeniu pod północną zakrystią bazyliki. To jedyny jak dotąd odkryty XIII-wieczny pochówek kobiecy w tym miejscu.

Co więcej, jest to najstarsza znana z wyglądu mieszkanka Chełma. Dzięki nowoczesnym technologiom jej twarz została odtworzona, przybliżając współczesnym mieszkańcom wygląd osoby żyjącej tu ponad 700 lat temu.

Nauka spotyka technologię

Rekonstrukcje były możliwe dzięki bardzo dobremu stanowi zachowania czaszek. Na ich podstawie wykonano cyfrowe modele 3D z wykorzystaniem fotogrametrii. Następnie, przy użyciu specjalistycznego oprogramowania, w tym Blendera oraz metody Manchester, odtworzono tkanki miękkie twarzy.

Proces ten opierał się na naukowych markerach grubości tkanek oraz modelowaniu mięśni twarzy. Eksperci podkreślają jednak, że rekonstrukcje mają charakter przybliżony – nie obejmują cech takich jak kolor oczu czy włosów, które nie pozostawiają śladów w układzie kostnym.

Dwie wersje jednej historii

Przy zrekonstruowanych pochówkach umieszczono specjalne tablice prezentujące dwa typy rekonstrukcji: naukowe oraz historyczno-artystyczne. Te drugie wzbogacono o elementy takie jak fryzury, zarost czy nakrycia głowy, co pozwala lepiej wyobrazić sobie dawnych mieszkańców Chełma.

Autorami rekonstrukcji naukowych są dr Beata Borowska oraz mgr Karina Woźniak z Uniwersytetu Łódzkiego. W przygotowaniu wersji artystycznych uczestniczył także Rafał Ratajczak.

To dopiero początek

Równolegle prowadzone były także prace w dwukondygnacyjnych piwnicach dawnego klasztoru Bazylianów. Jak zapowiadają służby konserwatorskie, szczegóły tej części inwestycji zostaną zaprezentowane wkrótce.

Czytaj także:

Pula wypłaconych wygranych w 2025 roku na Lubelszczyźnie przekroczyła 194.000.000 zł.

Zapraszamy do punktów LOTTO i na www.lotto.pl, a także do gry przez aplikację!

Najwyższa jednorazowa wygrana w grze LOTTO wyniosła 10 121 978,4 złotych. Szczęście naszemu graczowi przyniósł zakład zawarty w punkcie w Zamościu.

W województwie lubelskim w 2025 roku przybyło aż pięciu nowych LOTTO-milionerów, przy czym dwóch graczy mogło się cieszyć z głównej wygranej w grze LOTTO. W grze EUROJACKPOT wysoka wygrana padła aż cztery razy!

Zapraszamy do punktów LOTTO i na www.lotto.pl, a także do gry poprzez aplikację. Życzymy wysokich wygranych!