Do sprawy wracamy po odpowiedzi, którą otrzymaliśmy z Urzędu Miasta Chełm w trybie dostępu do informacji publicznej. Chodzi o rozliczenie pieniędzy zebranych podczas wydarzenia charytatywnego „Gramy dla Marysi”, zorganizowanego 14 listopada 2025 roku w Szkole Podstawowej nr 8 im. Bolesława Zygmunta Wirskiego w Chełmie.

W poprzednim artykule informowaliśmy, że według Stowarzyszenia „Załoga Ósemki” pieniądze zebrane do puszek miały zostać przeliczone przez komisję, przekazane dyrektorce szkoły i umieszczone w szafie pancernej w sekretariacie. Stowarzyszenie twierdziło, że nie otrzymało dokumentu potwierdzającego, kiedy, komu i w jaki sposób przekazano środki.

Pisaliśmy o tym tutaj:

Teraz są już oficjalne ustalenia miasta.

Miasto przeprowadziło kontrolę

Z odpowiedzi Urzędu Miasta Chełm wynika, że 29 czerwca 2026 roku do urzędu wpłynął wniosek Stowarzyszenia „Załoga Ósemki” o przeprowadzenie kontroli finansowo-organizacyjnej.

„W przedmiotowym piśmie Stowarzyszenie 'Załoga Ósemki' poinformowało, że złożyło do Prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa” - czytamy w odpowiedzi przekazanej przez sekretarz miasta Renatę Ciepłowicz.

Miasto zapewnia, że działania zostały podjęte od razu.

„Ze strony Prezydenta Miasta Chełm działania w tej sprawie podjęte zostały niezwłocznie i w tym samym dniu 29 czerwca 2026 r. odbyło się spotkanie z Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 8 w Chełmie, Panią Beatą Tomaszczuk, z którego sporządzono protokół”.

Wyjaśnienia dyrektorki szkoły wpłynęły do urzędu 8 lipca.

„Złożone przez Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 8 w Chełmie wyjaśnienia wraz z załączoną dokumentacją zostały przyjęte jako kompletne w zakresie umożliwiającym ich dalszą analizę oraz prowadzenie czynności wyjaśniających” - informuje sekretarz miasta.

Z kolei 10 lipca Departament Oświaty skierował sprawę do Biura Kontroli Urzędu Miasta Chełm. Kontrola doraźna została przeprowadzona w siedzibie szkoły 14 i 15 lipca. Protokół podpisano 17 lipca.

Miały trafić na konto fundacji 19 listopada. Leżały w szafie do czerwca

Najważniejsze ustalenie kontroli jest jednoznaczne: 

„Środki pieniężne zebrane podczas akcji charytatywnej 'Gramy dla Marysi' (18.160,98 zł) były przechowywane w szafie metalowej przez ponad 7 miesięcy (od listopada 2025 r. do czerwca 2026 r.), pomimo że Zarządzenie nr 28/2025/2026 wyraźnie nakazywało ich przekazanie na konto fundacji w dniu 19 listopada 2025 r.” - czytamy w odpowiedzi Urzędu Miasta Chełm.

Tak samo opisano to w protokole kontroli. Kontrolerzy wskazali, że 18 listopada 2025 roku dyrektorka SP nr 8 wydała zarządzenie w sprawie powołania komisji do przeliczenia pieniędzy zebranych podczas akcji. Komisja miała trzy zadania: „dokładne przeliczenie środków”, „sporządzenie i podpisanie protokołu z przeliczenia przez wszystkich członków komisji” oraz „wpłacenie przeliczonej kwoty na konto Fundacji 'Na Ratunek'”.

W protokole zapisano również, że jako datę przelewu wskazano 19 listopada 2025 roku.

 „Wszystkich 8 członków komisji podpisało potwierdzenie zapoznania się z Zarządzeniem. Tego samego dnia komisja dokonała przeliczenia środków. Łączna kwota zebranych środków wyniosła 18 160,98 zł” - czytamy w protokole kontroli.

Pieniądze nie zostały jednak przelane. Według protokołu „środki zostały umieszczone w szafie metalowej”. Dyrektorka poinformowała też radę pedagogiczną o „wysokości zebranych środków”.

Tak zagrali dla Marysi 14 listopada ub. roku:

Nieudana próba wpłaty i powrót pieniędzy do szkoły

Kontrola opisała również, co miało wydarzyć się 19 listopada 2025 roku, czyli w dniu, w którym pieniądze miały trafić na konto fundacji. 

„W dniu 19 listopada 2025 r. przed planowanym wyjazdem wyznaczonych członków komisji do banku Dyrektor podjęła dodatkowe działania, zlecając sekretarz szkoły, głównej księgowej oraz kadrowej przeliczenie i posegregowanie gotówki wg poszczególnych nominałów” - zapisano w protokole.

Następnie - jak wynika z dokumentu - podjęto próbę wpłaty pieniędzy w banku, która zakończyła się niepowodzeniem. 

„Po powrocie do szkoły środki zostały ponownie złożone w szafie metalowej” - czytamy w protokole kontroli.

W dokumencie wskazano także, że jedna z osób skontaktowała się telefonicznie z Fundacją „Na Ratunek”.

Według protokołu fundacja miała poinformować, że „przekazanie środków może wiązać się z koniecznością odprowadzenia podatku oraz, że pieniądze powinny trafić bezpośrednio do matki uczennicy”.

Mimo to, jak wynika z kontroli, pieniądze przez kolejne miesiące nie trafiły ani na konto fundacji, ani bezpośrednio do rodziny uczennicy.

Zaświadczenie z maja niezgodne z rzeczywistością

Kolejny bardzo ważny fragment dotyczy zaświadczenia, które dyrektorka szkoły wystawiła 29 maja 2026 roku dla Stowarzyszenia „Załoga Ósemki”.

W odpowiedzi na nasz wniosek Urząd Miasta Chełm napisał wprost: „W dniu 29 maja 2026 r. Dyrektor SP nr 8 wystawiła zaświadczenie stwierdzające, że środki zostały przekazane - co było niezgodne ze stanem faktycznym”.

Protokół kontroli opisuje to jeszcze szerzej: 

„W dniu 29 maja 2026 r. Dyrektor SP nr 8 wystawiła zaświadczenie dla Stowarzyszenia Załoga Ósemki, w którym stwierdziła: 'Środki pozyskane z tej inicjatywy zostały w całości przekazane na rzecz chorej uczennicy jako finansowy wkład Stowarzyszenia'" - czytamy w protokole.

Kontrolerzy ustalili jednak, że w dniu wystawienia zaświadczenia pieniądze nadal znajdowały się w szkole.

„W dacie wystawienia zaświadczenia środki pieniężne w wysokości 18.160,98 zł lub kwoty zbliżonej, potwierdzonej późniejszym przeliczeniem maszynowym na 18.176,01 zł nadal znajdowały się w szafie metalowej, nie zostały przekazane ani na konto Fundacji "Na Ratunek", ani bezpośrednio na rzecz uczennicy ani jej rodziny. Zaświadczenie stwierdzało zatem stan niezgodny z rzeczywistością” - zapisano w protokole kontroli.

Urząd: pieniądze ostatecznie wpłynęły na konto beneficjenta

Z ustaleń kontroli wynika, że do faktycznego przekazania pieniędzy doszło dopiero 30 czerwca 2026 roku, czyli ponad siedem miesięcy po zbiórce i dzień po tym, jak sprawą formalnie zajęło się miasto.

Tego dnia odbyło się spotkanie dyrektorki szkoły z członkami komisji, która brała udział w przeliczaniu pieniędzy ze zbiórki. Środki zostały przetransportowane do Banku Millennium, gdzie o godz. 12:06 dokonano wpłaty gotówkowej w wysokości 18 176,01 zł. Różnica 15,03 zł wynikała - jak wskazano w dokumentach - z błędu ręcznego przeliczenia z listopada 2025 roku.

Urząd Miasta Chełm potwierdził, że pieniądze ostatecznie przekazano Fundacji „Na Ratunek” 30 czerwca 2026 roku, a kwota 18 176,01 zł wpłynęła na konto beneficjenta.

Oznacza to, że pieniądze zebrane 14 listopada 2025 roku zostały wpłacone dopiero ponad siedem miesięcy później - już po tym, jak sprawa zaczęła być wyjaśniana przez stowarzyszenie, miasto i prokuraturę.

Miasto zawiadomiło organy ścigania

Po kontroli miasto zdecydowało się na zawiadomienie organów ścigania.

„W związku z powyższymi ustaleniami Organ Prowadzący Szkołę w dniu 23 lipca 2026 r. złożył do właściwych organów ścigania zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, przekazując jednocześnie dokumentację zgromadzoną w toku prowadzonego postępowania” - poinformowała sekretarz Renata Ciepłowicz.

Urząd przekazał również, że pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Chełmie Komenda Miejska Policji w Chełmie prowadzi postępowanie sprawdzające.

Jak napisano w odpowiedzi, chodzi o sprawę: „przywłaszczenia w dniu 14 listopada 2025 r., na terenie Szkoły Podstawowej nr 8 im. Bolesława Zygmunta Wirskiego w Chełmie, woj. lubelskie powierzonego mienia w postaci środków pieniężnych, które zostały zebrane podczas charytatywnego turnieju pod hasłem 'Gramy dla Marysi'”.

Załączników nie pokazano

Redakcja wystąpiła o dokumenty w trybie dostępu do informacji publicznej. Urząd przekazał zanonimizowany protokół kontroli, ale bez załączników.

Miasto odmówiło ich udostępnienia na obecnym etapie, powołując się na dobro postępowania.

 „Mając na uwadze dobro toczącego się postępowania przygotowawczego prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Chełmie, a także konieczność zabezpieczenia jego prawidłowego przebiegu, Urząd Miasta Chełm uznaje, że udostępnienie dokumentów objętych tym postępowaniem na obecnym etapie jest niezasadne” - czytamy w odpowiedzi.

Z samego protokołu wynika jednak, że załączników było dużo. Wymieniono m.in. wyjaśnienie dyrektorki wraz z 19 załącznikami, protokoły rady pedagogicznej, zarządzenie dyrektorki o powołaniu komisji, protokół przeliczenia pieniędzy, oświadczenia pracowników szkoły, pisma do banków, zaświadczenie wystawione 29 maja, protokół przekazania środków z 30 czerwca, bankowy dowód wpłaty gotówkowej, notatkę ze spotkania oraz korespondencję dyrektorki szkoły z mamą dziewczynki.

Pytania nadal pozostają

Dokumenty z kontroli wyjaśniają wiele, ale jednocześnie rodzą kolejne pytania.

Dlaczego pieniądze zebrane dla chorej uczennicy nie zostały przekazane na konto fundacji 19 listopada 2025 roku, choć wynikało to z zarządzenia dyrektorki? Dlaczego po nieudanej próbie wpłaty nikt nie doprowadził sprawy do końca przez ponad siedem miesięcy? Dlaczego 29 maja wystawiono zaświadczenie, że pieniądze zostały przekazane, skoro nadal znajdowały się w szkolnej szafie? Kto faktycznie odpowiadał za zabezpieczenie tej gotówki? I czy ktokolwiek poniesie konsekwencje? Niestety, dyrekcja szkoły nadal nie odpowiedziała na nasze pytania.

Do sprawy wrócimy. Sprawdzamy również kolejne wątki dotyczące przekazywania pieniędzy na cele pomocowe związane ze szkołą.

Czytaj także:

Najważniejszą decyzją było przyjęcie uchwały o zaciągnięciu długoterminowego kredytu w wysokości 1 493 020,70 zł. Środki zostaną przeznaczone na pokrycie planowanego deficytu budżetu gminy na 2026 rok w wysokości ponad 1,39 mln zł oraz spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań w kwocie blisko 98 tys. zł.

Spłata kredytu została rozłożona na lata 2027–2036, natomiast odsetki gmina będzie regulować jeszcze w 2026 roku. Zabezpieczeniem zobowiązania będzie weksel in blanco, a spłata nastąpi z dochodów własnych gminy. W większości lat roczne raty kapitałowe wyniosą 144 tys. zł.

Zmiany w budżecie

Równocześnie radni przyjęli zmiany w budżecie gminy na 2026 rok. Po korektach dochody wynoszą 28,56 mln zł, natomiast wydatki 31,30 mln zł.

Z oszczędności na zakupie paliwa przesunięto 2 tys. zł, które pozwolą sfinansować podwyższone stawki ekwiwalentu dla strażaków ochotników uczestniczących w akcjach ratowniczych i szkoleniach.

Do budżetu wprowadzono również blisko 48 tys. zł dotacji od Wojewody Lubelskiego na wypłatę dodatków motywacyjnych dla pracowników pomocy społecznej.

Radni zdecydowali również o przeznaczeniu 12,3 tys. zł, pochodzących z oszczędności we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, na przebudowę drogi na działce nr 108 w Dubience.

Dokonano również zmian w zadaniu dotyczącym budowy drogi dojazdowej do gruntów rolnych przy działce nr 1570, dostosowując jego nazwę do aktualnego zakresu inwestycji.

Budżet został zwiększony także o 42 tys. zł z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na realizację programu „Czyste Powietrze” oraz środki na realizację rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu”.

Inwestycje: od dróg po turystykę i historię

Przyjęte dokumenty finansowe przewidują realizację szeregu przedsięwzięć infrastrukturalnych, społecznych i turystycznych. Jednym z największych projektów pozostaje rozwój produktu turystycznego „Szlak morsa”, realizowanego w ramach partnerstwa „Malowniczy Wschód”. W wieloletnim planie finansowym na ten cel zabezpieczono ponad 2,4 mln zł. 

Wśród planowanych inwestycji znalazła się również budowa pomnika generała Tadeusza Kościuszki oraz bohaterów bitwy pod Dubienką. Monument ma powstać na podstawie niezrealizowanego wcześniej projektu autorstwa wybitnego rzeźbiarza prof. Mariana Koniecznego. 

Samorząd planuje także termomodernizację budynku Urzędu Gminy Dubienka o wartości ponad 550 tys. zł, zakup mikrobusa przystosowanego do przewozu osób z niepełnosprawnościami oraz zakup traktora ogrodniczego na potrzeby utrzymania gminnej infrastruktury.

Wszystkie przyjęte decyzje zostały uwzględnione w Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy Dubienka. Dokument określa sposób finansowania inwestycji oraz spłaty nowego kredytu w kolejnych latach.

Samorząd liczy, że dzięki przyjętym rozwiązaniom uda się jednocześnie utrzymać stabilność finansów gminy i kontynuować inwestycje poprawiające jakość infrastruktury, rozwijające turystykę oraz wspierające mieszkańców.

Czytaj także:

• To wykazali w oświadczeniach radni z gminy Dubienka. Wyższe diety, zmiany w dochodach i spłacane zobowiązania
• Most nad oceanem. Brazylijczyk szuka śladów swojej rodziny w okolicach Chełma i Zamościa
• Absolutorium i oszczędności. Dubienka stawia na finansową rozwagę
• Gm. Dubienka. Ratownicy OSP z nowymi uprawnieniami, ale bez podwyżek. Radni postawili na finansową dyscyplinę

Pierwsza godzina parkowania jest bezpłatna, jednak kierowca musi wprowadzić numer rejestracyjny pojazdu w parkometrze albo zarejestrować postój w aplikacji APCOA FLOW. Nie ma obowiązku wkładania wydrukowanego biletu za przednią szybę samochodu.

Oznacza to, że samo zaparkowanie na mniej niż godzinę nie wystarczy. Brak rejestracji pojazdu może skutkować naliczeniem opłaty dodatkowej w wysokości 150 zł.

Za każdą kolejną godzinę postoju trzeba zapłacić 5 zł. Na parkingu ustawiono już parkometry i tablice informujące o nowych zasadach.

Kierowcy, którzy od lat korzystali z tego miejsca i przyzwyczaili się do wcześniejszych reguł, powinni zwracać szczególną uwagę na oznakowanie. Warto również uprzedzić znajomych i bliskich, ponieważ parking nie jest już miejscem, na którym można pozostawić samochód bez wcześniejszej rejestracji postoju.

Czytaj także:

Bez zmian pozostaje rozszerzony katalog osób uprawnionych do otrzymywania ekwiwalentu. Świadczenie przysługuje nie tylko strażakom ratownikom OSP, ale również kandydatom na strażaków ratowników uczestniczącym w szkoleniach.

Podwyżki nie zostały przyjęte od razu. Pod koniec czerwca 2026 roku Komisja Finansowo-Gospodarcza Rady Gminy negatywnie zaopiniowała projekt zakładający identyczne stawki - 32 zł za udział w akcjach oraz 11 zł za szkolenia. Powodem był brak zabezpieczonych środków w budżecie gminy na 2026 rok oraz konieczność zachowania dyscypliny finansów publicznych.

Dodatkowym utrudnieniem podczas czerwcowej sesji były problemy z systemem „E-rada”, w którym znajdowały się nieaktualne wersje projektów uchwał. W efekcie radni procedowali na podstawie dokumentów papierowych.

Ostatecznie samorządowi udało się znaleźć rozwiązanie finansowe, dzięki któremu oczekiwane przez druhów podwyżki mogły zostać przyjęte.

Nowa uchwała uchyla wcześniejsze przepisy regulujące wysokość ekwiwalentu, przyjęte 25 czerwca 2026 roku. Wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego.

Czytaj także:

• To wykazali w oświadczeniach radni z gminy Dubienka. Wyższe diety, zmiany w dochodach i spłacane zobowiązania
• Most nad oceanem. Brazylijczyk szuka śladów swojej rodziny w okolicach Chełma i Zamościa
• Absolutorium i oszczędności. Dubienka stawia na finansową rozwagę
• Gm. Dubienka. Ratownicy OSP z nowymi uprawnieniami, ale bez podwyżek. Radni postawili na finansową dyscyplinę

Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Klesztowie, w gminie Żmudź, należy do najcenniejszych zabytków sakralnych wschodniej Lubelszczyzny. Jego historia odzwierciedla skomplikowane dzieje pogranicza kulturowego i religijnego tego regionu.

Świątynię wzniesiono przed 1772 rokiem jako cerkiew unicką z fundacji Łukasza Węgleńskiego - dziedzica Klesztowa i podkomorzego chełmskiego - oraz jego małżonki, najprawdopodobniej Teresy lub Józefy z Rulikowskich.

Na przestrzeni kolejnych dziesięcioleci budowla kilkakrotnie zmieniała swoje przeznaczenie. W 1865 roku, po likwidacji Kościoła unickiego przez władze carskie, została przekształcona w cerkiew prawosławną. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w 1920 roku, świątynia została przekazana Kościołowi rzymskokatolickiemu i od tego czasu pełni funkcję kościoła parafialnego.

Największym skarbem świątyni są późnobarokowe polichromie wykonane przez Gabriela Sławińskiego - artystę uznawanego za jednego z najwybitniejszych malarzy działających na ziemi chełmskiej w drugiej połowie XVIII wieku.

Prace nad dekoracją malarską zakończyły się w październiku 1772 roku. Zaledwie rok później, 13 listopada 1773 roku, świątynię konsekrował unicki biskup chełmski Maksymilian Ryłło.

Bogaty program ikonograficzny oraz wysoki poziom wykonania sprawiają, że polichromie w Klesztowie należą do najcenniejszych przykładów późnobarokowego malarstwa ściennego, zachowanych na Lubelszczyźnie.

Żmudna praca konserwatorów

Renowację zabytkowego wystroju rozpoczęła się w 2024 roku z inicjatywy proboszcza parafii, ks. Tomasza Fideckiego. Prace prowadzi specjalistyczna firma Kompleksowa Konserwacja Zabytków M. Filip, A. Filip z Rzeszowa. Ze względu na ogromny zakres robót oraz ograniczone możliwości finansowe niewielkiej parafii cały proces został podzielony na kilka etapów.

O przebiegu tegorocznych prac mówi Paweł Wira, kierownik Delegatury w Chełmie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie.

- Zakończyliśmy kolejny, niezwykle ważny etap konserwacji jednego z najcenniejszych zespołów malarstwa ściennego w naszym regionie. To kontynuacja prac rozpoczętych w ubiegłym roku, kiedy udało się przeprowadzić pełną konserwację polichromii znajdujących się w nawie dawnej cerkwi oraz odnowić sklepienie prezbiterium. Dzięki temu zabezpieczyliśmy znaczną część wystroju przed dalszą degradacją i przywróciliśmy mu czytelność - wyjaśnia kierownik Wira.

Jak dodaje, tegoroczny etap koncentrował się przede wszystkim na ścianach prezbiterium.

- Była to przede wszystkim konserwacja techniczna, czyli prace, których często nie widać na pierwszy rzut oka, ale to właśnie one decydują o przyszłości zabytku. Konserwatorzy usunęli liczne wtórne przemalowania i dawne retusze wykonane podczas wcześniejszych napraw. Choć miały one poprawiać wygląd malowideł, w rzeczywistości zniekształcały pierwotną kompozycję stworzoną przez Gabriela Sławińskiego. Dzięki ich usunięciu coraz wyraźniej odsłania się oryginalna kolorystyka i detale warsztatu artysty - dodaje.

Zakres wykonanych robót był bardzo szeroki.

- Prace obejmowały także dezynfekcję powierzchni malowideł, dokładne oczyszczenie ich lica z wieloletnich zabrudzeń oraz uzupełnienie ubytków zaprawy i warstw malarskich. Każda z tych czynności wymaga ogromnej precyzji, ponieważ konserwatorzy pracują dosłownie centymetr po centymetrze, wykorzystując specjalistyczne materiały i technologie pozwalające zachować autentyczną substancję zabytku - zaznacza specjalista.

Zwraca również uwagę na fakt, że tak rozległa konserwacja nie byłaby możliwa bez zewnętrznego wsparcia finansowego.

- Tegoroczny etap został sfinansowany dzięki środkom przekazanym przez Wojewodę Lubelskiego, pozostającym w dyspozycji Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Natomiast pierwszy etap prac udało się przeprowadzić dzięki dofinansowaniu z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Dla niewielkich parafii takie programy są często jedyną szansą na ratowanie najcenniejszych obiektów dziedzictwa kulturowego - podsumowuje ekspert.

To jeszcze nie koniec prac

Choć wykonane roboty znacząco poprawiły stan zachowania polichromii, konserwacja całego zespołu malarskiego wciąż trwa.

W kolejnych etapach planowane jest dokończenie prac przy ścianach prezbiterium. Będzie to już konserwacja estetyczna, obejmująca między innymi scalanie kolorystyczne, retusze oraz przywracanie spójności kompozycji malarskich.

Specjalistycznej opieki wymagają również dekoracje zachowane w lewej zakrystii oraz w kruchcie świątyni.

Czytaj także:

• Gm. Żmudź. W Dryszczowie planowana jest budowa biogazowni rolniczej
• Gm. Ruda-Huta. Strategia oszczędności przynosi owoce
• Irak i Gracja triumfatorami VIII Przeglądu Hodowlanego Koni Ras Zimnokrwistych w Żalinie [ZDJĘCIA]
• Gm. Ruda-Huta. Pierwszy zysk w historii spółki i wyzwania czasu suszy. Prezes Zakładu Usług Komunalnych podsumował rok
• Gm. Ruda-Huta. 12,5 miliona na inwestycje i tylko 382 tysiące długu. Gmina podsumowała rekordowy rok

Dzięki pozyskanym środkom wyremontowany zostanie odcinek drogi o długości około 650 metrów. Zakres prac obejmuje wykonanie dwóch warstw kruszywa, co poprawi stan techniczny nawierzchni, zwiększy komfort podróżowania oraz wpłynie na bezpieczeństwo wszystkich użytkowników.

Jak podkreślają przedstawiciele samorządu, remont w Wołkowianach jest częścią konsekwentnie realizowanej strategii modernizacji infrastruktury drogowej na terenie gminy.

Czytaj także: 

• Gm. Żmudź. W Dryszczowie planowana jest budowa biogazowni rolniczej
• Gm. Ruda-Huta. Strategia oszczędności przynosi owoce
• Irak i Gracja triumfatorami VIII Przeglądu Hodowlanego Koni Ras Zimnokrwistych w Żalinie [ZDJĘCIA]
• Gm. Ruda-Huta. Pierwszy zysk w historii spółki i wyzwania czasu suszy. Prezes Zakładu Usług Komunalnych podsumował rok

Monika Sawa, zastępca burmistrza, która uczestniczyła w spotkaniu także jako członkini organizującego je 𝐊𝐫𝐚𝐬𝐧𝐨𝐬𝐭𝐚𝐰𝐬𝐤𝐢𝐞go 𝐒𝐭𝐨𝐰𝐚𝐫𝐳𝐲𝐬𝐳𝐞𝐧𝐢a 𝐎𝐜𝐡𝐫𝐨𝐧𝐲 𝐙𝐝𝐫𝐨𝐰𝐢𝐚 𝐏𝐬𝐲𝐜𝐡𝐢𝐜𝐳𝐧𝐞𝐠𝐨 𝐢 𝐏𝐨𝐦𝐨𝐜𝐲 𝐒𝐩𝐨ł𝐞𝐜𝐳𝐧𝐞𝐣, skierowała słowa wdzięczności do zarządu oraz wszystkich osób zaangażowanych w działalność organizacji. Podkreśliła ich ogromną aktywność i skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, dzięki którym możliwa jest realizacja kolejnych wartościowych projektów dedykowanych mieszkańcom miasta.

Na uczestników czekał szereg darmowych atrakcji, które wywołały uśmiech na twarzach najmłodszych. Dzieci mogły szaleć na dmuchańcu, puszczać ogromne bańki mydlane, brać udział w zabawach ruchowych na matach i w zajęciach plastycznych. Ogromnym zainteresowaniem cieszyły się również stanowiska oferujące zaplatanie kolorowych warkoczyków, malowanie twarzy oraz zmywalne tatuaże.

Szczególną atrakcją – pozwalającą z bliska poznać pracę służb mundurowych – okazał się policyjny radiowóz. Najmłodsi uczestnicy pikniku mieli niepowtarzalną okazję usiąść za jego kierownicą, obejrzeć specjalistyczne wyposażenie, a także uruchomić sygnały świetlne i dźwiękowe. Funkcjonariusze chętnie opowiadali o swojej codziennej służbie i dbali o to, by spotkanie z policją miało wymiar edukacyjny.

Po aktywnej zabawie goście mogli zregenerować siły dzięki przygotowanemu na miejscu kącikowi gastronomicznemu. Organizatorzy zadbali o gorące potrawy z grilla, różnorodne słodkości, świeże owoce, orzeźwiającą lemoniadę, a także uwielbiane przez dzieci popcorn i watę cukrową. 

Czytaj też:

Przeciwnicy inwestycji wskazują, że brak odrębnej ustawy odorowej oraz ogólnopolskiej normy zapachu pozostawia mieszkańców bez skutecznej ochrony.

- Brak jednej ustawy odorowej nie oznacza, że inwestor może ignorować uciążliwości zapachowe. Ryzyko emisji analizuje się w postępowaniu środowiskowym, a następnie właściwe organy administracyjne mogą nakładać obowiązki w zakresie sporządzenia Planu Zarządzania Odorami, regularnego monitoringu zapachów oraz stosowania technik ograniczających emisję związków odorowych na terenie instalacji. Wynikają one z unijnych przepisów dotyczących dużych obiektów hodowlanych. Fermy podlegają również ścisłym kontrolom służb weterynaryjnych, organów ochrony środowiska oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - odpowiada Małgorzata Zaniewska, dyrektor ds. ochrony środowiska Wipasz S.A.

Włodawski sanepid wydał dla inwestycji pozytywną opinię, w której określił 23 warunki. Wśród rozwiązań ograniczających okresowe uciążliwości wskazano m.in. stosowanie suchej ściółki, systematyczne czyszczenie kurników oraz transport obornika pod przykryciem.

- Nie twierdzimy, że ferma nie wywiera żadnego wpływu na środowisko, ponieważ każda działalność w jakimś stopniu na nie oddziałuje. Możemy jednak opierać się na wynikach pomiarów prowadzonych na funkcjonujących fermach Wipaszu przez laboratorium Instytutu Podstaw Inżynierii Środowiska Polskiej Akademii Nauk z siedzibą w Zabrzu. Pomiary prowadzono w zakresie imisji pyłów PM2,5 i PM10, siarkowodoru oraz amoniaku. Wielkość imisji amoniaku i siarkowodoru, czyli podstawowych substancji odorogennych, pozostaje poniżej progu wyczuwalności już w niewielkiej odległości od źródeł ich powstawania - kontynuuje Zaniewska 

- Ponadto na wszystkich obiektach inwentarskich zainstalowane są stacje monitorujące poziom zanieczyszczeń wraz z wizualizacją aktualnych parametrów powietrza. Pozwalają one na bieżący, szacunkowy monitoring stężeń pyłu, amoniaku i siarkowodoru w pobliżu budynków inwentarskich. Monitoring prowadzi niezależna firma uczestnicząca w tworzeniu krajowej sieci monitoringu jakości powietrza na zlecenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów maksymalne stężenia amoniaku i siarkowodoru wynoszą około 1-5 proc. wartości granicznych dla poszczególnych substancji. Obiekty są monitorowane przez całą dobę, pomiary wykonuje się co 30 minut, a raporty są publicznie dostępne. Monitoring prowadzi niezależna firma należąca do sześciu największych podmiotów tego rodzaju na świecie, realizująca pomiary również w ramach państwowego monitoringu jakości powietrza - wyjaśnia Małgorzata Zaniewska.

Jak podkreśla, wyniki pomiarów pozwalają skonfrontować przewidywania z rzeczywistym funkcjonowaniem obiektów.

- Stężenia monitorowanych substancji osiągają najwyżej kilka procent dopuszczalnych poziomów w powietrzu. To dane pochodzące z ciągłych pomiarów wykonywanych przez certyfikowane laboratoria, a nie wyłącznie nasze deklaracje - zaznacza przedstawicielka Wipaszu.

Woda

Jedna z najpoważniejszych obaw dotyczyła zużycia wody. Przeciwnicy fermy wskazują, że inwestycja może potrzebować jej więcej niż całe ujęcie komunalne w Starym Brusie, co ich zdaniem stwarza ryzyko niedoborów dla mieszkańców kilku miejscowości.

- Takie porównanie zestawia dwie duże liczby, ale pomija najważniejszą informację: planowana ferma nie będzie pobierała wody z ujęcia komunalnego ani z gminnej sieci. Inwestycja ma korzystać z własnego, niezależnego ujęcia głębinowego. Z obliczeń wykonanych przez hydrogeologa dla projektowanych studni oraz studni wodociągu wiejskiego w Starym Brusie wynika, że oddziaływanie pomiędzy ujęciami nie wystąpi. Oznacza to, że ujęcie wody dla planowanej fermy drobiu nie zmniejszy zasobów w studniach ujęcia komunalnego w Starym Brusie ani nie ograniczy dostępności wody dla okolicznych mieszkańców. Jej zapotrzebowania nie można więc po prostu odjąć od ilości wody dostarczanej mieszkańcom - odpowiada Małgorzata Zaniewska.

Jak wyjaśnia, możliwości i skalę poboru określają dokumentacja hydrogeologiczna, wydajność warstwy wodonośnej, pozwolenia wodnoprawne oraz warunki stawiane przez właściwe organy. Nie decyduje o tym wyłącznie inwestor.

- Ujęcie może funkcjonować wyłącznie w zakresie, który nie zagrozi komunalnemu zaopatrzeniu mieszkańców. Porównanie rocznego zużycia dwóch odrębnych ujęć nie dowodzi, że oddziałują one na ten sam zasób w sposób powodujący niedobór - zaznacza przedstawicielka spółki.

Jak dodaje, wymagania Wód Polskich i sanepidu są zgodne z założeniami przyjętymi przez inwestora.

- Warunek określony przez organy opiniujące, aby własne ujęcie fermy nie wpływało negatywnie na ujęcia zaopatrujące mieszkańców miejscowości, w których powstają nasze instalacje, jest dla nas oczywistym założeniem inwestycyjnym. Studnie będą mogły być eksploatowane wyłącznie w zakresie określonym dokumentacją hydrogeologiczną oraz parametrami wskazanymi w pozwoleniach wodnoprawnych. Osobną kwestią jest gospodarka ściekowa: nieczystości będą gromadzone w szczelnych zbiornikach, natomiast wody opadowe będą rozsączane na terenach zielonych - wyjaśnia Małgorzata Zaniewska.

Transport

Kolejny zarzut dotyczy organizacji transportu. Przeciwnicy inwestycji twierdzą, że nie przedstawiono dokładnych tras ani wiarygodnej liczby pojazdów, a funkcjonowanie fermy może oznaczać kilkadziesiąt przejazdów ciężarówek dziennie.

- Taka liczba została zawyżona ponad dziesięciokrotnie. Według obliczeń transportowych przewiduje się maksymalnie około 2400 pojedynczych przejazdów pojazdów w skali roku, co odpowiada średnio około 6-7 przejazdom dziennie. Ruch nie będzie jednak rozłożony równomiernie - w określonych dniach liczba przejazdów może być większa, zgodnie z harmonogramem cyklu produkcyjnego - odpowiada Małgorzata Zaniewska.

Jak wyjaśnia, trasa została zaplanowana w sposób ograniczający uciążliwości dla mieszkańców.

- Planowany dojazd do fermy będzie przebiegał poza obszarem miejscowości Nowy Brus i Stary Brus. Wytyczona trasa jest najbardziej optymalnym rozwiązaniem ze względu na dobro mieszkańców, komfort osób dowożących dzieci do szkoły w Starym Brusie oraz bezpieczeństwo uczniów. Transport ma omijać zwartą zabudowę, szkołę, ujęcie wody i budynki mieszkalne. Przewidziano przejazd drogami gruntowymi przez tereny rolne, a następnie drogą powiatową. Przejazdy mają się odbywać w godzinach pracy, bez nocnego transportu - wskazuje przedstawicielka spółki.

Osobną kwestią jest zlecanie transportu odpadów i nieczystości podmiotom zewnętrznym. Przeciwnicy inwestycji sugerowali, że w ten sposób firma pozbywa się odpowiedzialności i kontroli nad tym, co wyjeżdża z fermy. Przedstawicielka inwestora odrzuca ten zarzut.

- Zlecenie transportu specjalistycznej firmie nie oznacza, że odpady znikają z systemu, a inwestor przestaje za nie odpowiadać. Każdy etap - przekazanie, przewóz i odbiór - jest ewidencjonowany w systemie BDO. Karta przekazania odpadu pozwala dokładnie ustalić, kto go wytworzył, kto przewoził i do jakiego odbiorcy trafił. Odpowiedzialność nie znika, lecz zostaje jasno przypisana poszczególnym uczestnikom procesu. Odbiór nieczystości ciekłych będzie natomiast realizowany przez podmioty posiadające wymagane zezwolenia, a nieczystości będą kierowane do oczyszczalni ścieków i dokumentowane zgodnie z przepisami dotyczącymi opróżniania zbiorników bezodpływowych. Działa to podobnie jak w przypadku opróżniania przydomowego szamba: właściciel posesji nie robi tego osobiście, lecz zleca usługę wyspecjalizowanej firmie. To powszechna i prawidłowa praktyka - wyjaśnia Małgorzata Zaniewska.

Rolnictwo

Przeciwnicy inwestycji przekonują także, że nowoczesne fermy wypierają małych rolników, niszczą gospodarstwa rodzinne i przynoszą korzyści wyłącznie inwestorowi.

- Produkcja roślinna, hodowla, skup zbóż, wytwarzanie pasz, nawożenie, transport i lokalne usługi nie są odrębnymi światami. Są od siebie zależne i tworzą jeden system - odpowiada Małgorzata Zaniewska.

Jak wyjaśnia, ferma potrzebuje surowców, pracowników, przewoźników i usługodawców, natomiast powstający nawóz może być wykorzystywany przez gospodarstwa prowadzące produkcję roślinną.

- Większa produkcja zwierzęca nie niszczy lokalnych gospodarstw. Jest odwrotnie: wspiera ich funkcjonowanie, zapewnia rynek zbytu i daje większą stabilność. Korzystają na tym obie strony. Zaopatrzenie u lokalnych producentów może ograniczyć emisje związane z transportem, poprawić bezpieczeństwo dostaw oraz zwiększyć odporność na sytuacje kryzysowe, które coraz częściej zakłócają łańcuchy dostaw - podkreśla przedstawicielka spółki.

Praca

Przeciwnicy inwestycji podważają zapowiedź utworzenia około 28 miejsc pracy, argumentując, że nowoczesna i w dużej mierze zautomatyzowana ferma nie będzie potrzebowała tak licznej załogi.

Dział rekrutacji Wipaszu zapewnia, że każda planowana ferma będzie wymagała zatrudnienia około 28-30 stałych pracowników. Będą oni odpowiadać m.in. za obsługę zwierząt, bioasekurację, nadzór nad urządzeniami, utrzymanie obiektów, logistykę i administrację. Firma deklaruje również, że większość zatrudnionych szkoli we własnym zakresie, a pierwszeństwo w rekrutacji otrzymają mieszkańcy gminy, w której powstanie inwestycja.

Bilans

Po dziewięciu miesiącach bilans jest czytelny. Na zarzuty dotyczące uciążliwości transportu, braku wody, miejsc pracy, odorów oraz wpływu inwestycji na lokalne rolnictwo udzielono konkretnych odpowiedzi opartych na przepisach, procedurach i doświadczeniach z funkcjonujących już obiektów firmy. Wipasz odniósł się do każdej z poruszonych kwestii. Grupa przeciwników inwestycji nie zdecydowała się natomiast na publiczną, merytoryczną polemikę dotyczącą tematu, który szeroko porusza w mediach społecznościowych.

CZYTAJ TEŻ: 

• Powiat włodawski: Twierdzili, że protestują, tymczasem mieszkańcy stanęli w obronie Wipaszu

• Gm. Stary Brus. Mamy wszystko. Oprócz odpowiedzi na pytanie: co dalej?

• Stary Brus podjął decyzję, której nikt nie przeliczył?

Każde zdjęcie może okazać się bezcennym źródłem wiedzy. Każde nazwisko zapisane na odwrocie fotografii może dopowiedzieć fragment historii, której nikt wcześniej nie znał.

Dlatego opiekunowie Muzeum Huty Szkła „Nadbużanka” niemal codziennie apelują do mieszkańców za pośrednictwem mediów społecznościowych o przeszukiwanie rodzinnych archiwów. Poszukują zdjęć, dokumentów, pamiątek i wspomnień związanych z hutą oraz ludźmi, którzy ją tworzyli.

Jednym z najnowszych wyzwań jest identyfikacja osób uwiecznionych na fotografii wykonanej podczas poświęcenia kapliczki w 1928 roku. Dzięki wysokiej jakości digitalizacji przygotowanej przez Pracownię Historii Mówionej zdjęcie udało się odtworzyć w takiej rozdzielczości, że może posłużyć nawet do wykonania wielkoformatowej fototapety. Nadal jednak wiele twarzy pozostaje anonimowych.

- Wiemy już bardzo dużo o tej fotografii, ale wciąż brakuje nam kilku ważnych nazwisk. Szukamy między innymi właściciela dworu w Bukowej oraz Niemirycza - właściciela Uhruska. Wszystko wskazuje na to, że uczestniczyli oni w uroczystości razem z księdzem Kozakiewiczem i hrabią Adamem Zamoyskim. Wierzymy, że ktoś rozpozna twarze swoich przodków i pomoże nam uzupełnić tę niezwykle ważną część lokalnej historii - zaapelowali niedawno w jednym z internetowych wpisów.

To jednak tylko jeden z wielu tropów, którymi podążają. Przed muzeum stanęła niedawno zabytkowa prasa do produkcji szkła. Wkrótce przejdzie renowację i stanie się jednym z najważniejszych eksponatów plenerowej ekspozycji. Obok niej ma pojawić się naturalnej wielkości postać hutnika podczas pracy. Brakuje jednak jednego elementu.

- Chcielibyśmy znaleźć choć jedno archiwalne zdjęcie pokazujące identyczną prasę pracującą jeszcze w hali produkcyjnej naszej huty. Taka fotografia pozwoliłaby odtworzyć wiele szczegółów dotyczących sposobu pracy, ustawienia urządzeń czy organizacji stanowiska. To byłby dla nas prawdziwy skarb - podkreślają twórcy muzeum.

Troje ludzi, których połączyła historia rodzin

Za inicjatywą stoją: Piotr Kańczugowski, Katarzyna Wnuk i Zbigniew Lipert. Nie są zawodowymi muzealnikami ani historykami. Łączy ich coś znacznie bardziej osobistego - rodzinne korzenie.

Są dziećmi i wnukami współzałożycieli oraz pracowników Huty Szkła „Nadbużanka”. Dorastali w opowieściach o hutnikach, piecach hutniczych i ciężkiej pracy, która przez dziesięciolecia wyznaczała rytm życia całej miejscowości.

Swoją działalność prowadzą w dawnej wieży ciśnień - jednym z nielicznych zachowanych obiektów należących do kompleksu huty. To właśnie tam powstaje muzeum.

Na razie ekspozycja jest bardzo skromna. Eksponaty prezentowane są na szkolnych stołach, a zamiast profesjonalnych gablot wykorzystuje się prowizoryczne rozwiązania. Twórcy marzą o nowoczesnym wyposażeniu, odpowiednim oświetleniu oraz sprzęcie do digitalizacji archiwaliów.

- Nie dysponujemy dużym budżetem, ale nadrabiamy to pasją. Każdy dokument, każde zdjęcie i każdy odnaleziony przedmiot jest dla nas równie ważny. Chcemy, aby nic z tej historii nie zostało utracone - podkreślają.

Ocalić ostatnich świadków

Pierwszym krokiem nie było jednak gromadzenie eksponatów. Najważniejsze okazało się ocalenie wspomnień ludzi, którzy pamiętali funkcjonowanie zakładu.

Dzięki projektowi realizowanemu przy wsparciu Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności udało się nagrać relacje najstarszych mieszkańców związanych z hutą. Powstało niezwykłe archiwum historii mówionej.

- Zdążyliśmy porozmawiać z ludźmi, których wspomnienia były dosłownie bezcenne. Wśród naszych rozmówców znalazła się między innymi 105-letnia córka jednego z założycieli huty mieszkająca dziś w Szwecji. Rozmawialiśmy również z mieszkankami Torunia i Woli Uhruskiej mającymi 97 i 94 lata. To ostatni świadkowie tamtych wydarzeń. Każda ich opowieść pozwala odtworzyć fragment codziennego życia sprzed kilkudziesięciu lat - wspominali w czasie jednej z rozmów z nami regionaliści.

Historia „Nadbużanki” rozpoczęła się w 1922 roku i od początku była historią odwagi oraz przedsiębiorczości. Grupa pracowników huty w Józefowie postanowiła odejść od dotychczasowego właściciela i stworzyć własny zakład. Nie dysponowali wielkim kapitałem.

- Powtarzamy często, że "Nadbużanka" powstała właściwie z niczego. Ludzie złożyli własne oszczędności, wykorzystali swoje doświadczenie i umiejętności. Wszystko budowali własnymi rękami. Byli doskonałymi rzemieślnikami i artystami szkła. Dzięki ogromnej determinacji stworzyli zakład, który przez wiele lat był jednym z najważniejszych pracodawców w tej części regionu - podkreślali przed kilkoma laty.

Wraz z hutą zaczęło rozwijać się osiedle robotnicze. Powstawały kolejne domy, a z czasem narodziła się miejscowość Nadbużanka. Sam zakład przez wiele lat zatrudniał około 300 osób, stając się gospodarczym sercem okolicy.

Produkty trafiały do całej Polski

Przed II wojną światową huta specjalizowała się przede wszystkim w produkcji butelek piwnych oraz monopolowych. Trafiały one do browarów i rozlewni między innymi w Warszawie, Tychach i Białymstoku. Po wojnie, gdy zakład został znacjonalizowany, zmienił się profil produkcji.

Z taśm schodziły szklanki, talerze i inne wyroby gospodarstwa domowego. W okresie PRL szczególną popularnością cieszyły się produkowane w Woli Uhruskiej syfony do wody sodowej oraz szklane izolatory wykorzystywane w energetyce i telekomunikacji. Poszukiwania pamiątek coraz częściej wykraczają daleko poza granice Polski.

Dzięki internetowi oraz kontaktom z potomkami dawnych hutników do Woli Uhruskiej trafiają informacje z Francji, Niemiec, Stanów Zjednoczonych czy Australii. Okazuje się, że wyjeżdżający po wojnie mieszkańcy zabierali ze sobą fotografie, dokumenty i pamiątki rodzinne. Dziś ich dzieci i wnuki odnajdują apele o pomoc w internecie i zgłaszają się do muzeum, aby wesprzeć jego działalność. Często są to materiały, których nikt w Polsce wcześniej nie widział.

Czytaj także:

• Gm. Wola Uhruska. Lasy Państwowe wesprą budowę drogi w Kosyniu
• Gm. Wola Uhruska. Przemyt na balonach i uciekinier w peruce
• Gm. Wola Uhruska. Nowoczesny sprzęt dla strażaków i defibrylator dla szkoły
• Gm. Wola Uhruska. Izba Pamięci „Nadbużanka” Odkryciem Roku w konkursie „Diamenty Kultury Województwa Lubelskiego”

Gmina Chełm przygotowała projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Podgórze, który ma całkowicie zmienić przeznaczenie terenów po dawnej kopalni piasku. Chodzi o nieruchomość należącą do samorządu, która przez lata pozostawała zdegradowanym wyrobiskiem po eksploatacji kruszywa.

Dotychczas obowiązujące dokumenty planistyczne określały ten obszar głównie jako grunty rolne, mimo że jego rzeczywisty charakter od dawna odbiegał od takiego przeznaczenia. Nowy plan dostosowuje zapisy do obecnego stanu terenu i wyznacza dla niego funkcję 1UT-US, czyli terenów usług turystyki, sportu i rekreacji.

To otwiera możliwość realizacji inwestycji, które jeszcze kilka lat temu były niemożliwe. Projekt planu przewiduje powstanie infrastruktury rekreacyjnej i turystycznej. Dopuszczona zostanie budowa obiektów usługowych o wysokości do 10 metrów, jednak najbardziej charakterystycznym elementem przyszłego zagospodarowania może być wieża widokowa o wysokości nawet 40 metrów.

Tego typu inwestycja mogłaby stać się nową atrakcją gminy Chełm, oferując panoramę okolicy i zwiększając atrakcyjność turystyczną całego obszaru. Zmiana przeznaczenia ma również uporządkować teren, który przez lata był wykorzystywany jako nielegalne wyrobisko piasku. Wieloletnia eksploatacja doprowadziła do znacznego przekształcenia rzeźby terenu oraz zniszczenia naturalnej warstwy gleby.

Rozwój pod ścisłą kontrolą

Choć plan zakłada rozwój funkcji rekreacyjnych i turystycznych, jego autorzy podkreślają, że inwestycje będą musiały spełniać wysokie standardy środowiskowe.

Autorzy prognozy oddziaływania na środowisko - Elżbieta Mazurek i Sylwester Becz - zwracają uwagę, że teren znajduje się w zasięgu Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 407 „Niecka Lubelska”. Oznacza to konieczność szczególnej ochrony wód podziemnych oraz zakaz prowadzenia działalności mogącej powodować trwałe zanieczyszczenie gruntu lub wód.

Projekt planu określa również podstawowe parametry zagospodarowania terenu. Otóż powierzchnia danej działki będzie mogła zostać zabudowana w 30%, a co najmniej 60 proc. jej powierzchni musi pozostać biologicznie czynne. Zakazana będzie również lokalizacja zakładów mogących stwarzać zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz obiektów zaliczanych do przedsięwzięć o podwyższonym ryzyku wystąpienia poważnych awarii przemysłowych.

Eksperci oceniają, że mimo przejściowych uciążliwości związanych z prowadzeniem robót budowlanych - takich jak hałas, zapylenie czy zwiększony ruch pojazdów - w dłuższej perspektywie inwestycja będzie miała pozytywny wpływ na krajobraz i pozwoli zrewitalizować zdegradowany teren.

Mieszkańcy zwrócili uwagę na hałas

Procedurze planistycznej towarzyszyły konsultacje społeczne prowadzone od 25 maja do 22 czerwca 2026 roku.

Do projektu wpłynęła jedna formalna uwaga dotycząca funkcjonującej na tym terenie strzelnicy sportowej. Podczas spotkania konsultacyjnego mieszkańcy przypominali, że działalność obiektu w przeszłości wiązała się z uciążliwym hałasem. W związku z tym postulowali wykluczenie możliwości prowadzenia tego typu działalności w przyszłości.

Wójt Gminy Chełm nie uwzględnił tej uwagi. W uzasadnieniu wskazano, że funkcja sportowo-rekreacyjna jest zgodna ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a współczesne rozwiązania techniczne pozwalają skutecznie ograniczać emisję hałasu poprzez odpowiednie zabezpieczenia akustyczne.

Przyjęcie planu nie będzie wiązało się z koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów na budowę podstawowej infrastruktury technicznej. Jak wynika z dokumentacji, teren posiada już dostęp do dróg publicznych oraz podstawowych sieci - wodociągowej i elektroenergetycznej.

Samorząd liczy natomiast na wymierne korzyści finansowe w przyszłości. Rozwój nowych inwestycji oznacza wzrost wpływów z podatków od nieruchomości, budynków i budowli. Dodatkowym źródłem dochodów może być tzw. renta planistyczna, czyli jednorazowa opłata w wysokości 20 proc. wzrostu wartości nieruchomości pobierana w przypadku jej sprzedaży po uchwaleniu planu.

Po uchwaleniu przez Radę Gminy Chełm plan wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego.

Czytaj także:

• Gmina Chełm przygotowuje się na sytuacje kryzysowe. Dziewięć ofert na mobilne stacje uzdatniania wody
• Gm. Chełm. Postępowanie dotyczące farmy fotowoltaicznej w Stawie trwa. Sprawa trafiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego
• Inwestycyjny falstart w Dorohusku. Remont ŚDS „Cytrynka” musi poczekać
• Gm. Chełm. Kontrowersje wokół „Końskiego targu” w Żółtańcach. Mieszkańcy alarmują o chorym drobiu, służby uspokajają

Gmina Chełm realizuje zadanie pn. „Zakup i dostawa dwóch mobilnych stacji uzdatniania wody w ramach Programu ochrony ludności i obrony cywilnej 2025-2026”. Inwestycja jest w całości finansowana z dotacji celowej z budżetu państwa i ma zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców na wypadek sytuacji nadzwyczajnych.

Nowoczesne urządzenia pozwolą na uzdatnianie wody pobieranej ze źródeł powierzchniowych, takich jak rzeki czy stawy, a także zanieczyszczonej wody z sieci wodociągowej. Dzięki temu samorząd będzie mógł zapewnić dostęp do wody pitnej w przypadku awarii infrastruktury, katastrof naturalnych lub innych zdarzeń kryzysowych.

Na realizację zamówienia gmina zabezpieczyła 300 tys. zł brutto. Otwarcie ofert odbyło się 24 lipca 2026 roku, po wcześniejszym przedłużeniu terminu składania dokumentów.

Zainteresowanie przetargiem okazało się bardzo duże. Do urzędu wpłynęło dziewięć ofert, a każda z nich mieści się w zaplanowanym budżecie.

Najniższą cenę zaproponowała firma PROJEKT SPORT Angelika Liszyk z Dąbrowy Górniczej, oferując realizację zamówienia za 69 tys. zł brutto. Z kolei najwyższą ofertę złożyła firma VIZO Kamil Możeluk z Hrubieszowa – 222 tys. zł brutto. Pozostałe propozycje wahają się od około 119 tys. zł do 196 tys. zł brutto.

Jedynym kryterium oceny ofert jest cena, dlatego po pozytywnej weryfikacji dokumentów formalnych największe szanse na podpisanie umowy będzie miał wykonawca, który złożył najtańszą ofertę.

Sprzęt gotowy do pracy w każdych warunkach

Specyfikacja zamówienia przewiduje zakup dwóch fabrycznie nowych stacji uzdatniania wody wyprodukowanych nie wcześniej niż w 2025 roku.

Każde urządzenie musi osiągać wydajność co najmniej 500 litrów uzdatnionej wody na godzinę podczas poboru z wód powierzchniowych. Oczyszczona woda ma spełniać wszystkie wymagania jakościowe określone w przepisach Ministra Zdrowia dotyczących wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

Duży nacisk położono również na mobilność. Stacje mają być skonstruowane w taki sposób, aby do ich transportu i obsługi wystarczyły maksymalnie dwie osoby. Urządzenia muszą pracować w temperaturach od 0 do +60 stopni Celsjusza, być odporne na niekorzystne warunki atmosferyczne oraz wyposażone w szczelne obudowy zabezpieczające przed wilgocią i uszkodzeniami.

Mobilne stacje mają zapewniać możliwość pracy niezależnie od dostępności energii elektrycznej. Dlatego zamawiający wymaga zasilania z sieci 230 V, a także z akumulatorów umożliwiających co najmniej sześć godzin nieprzerwanej pracy. Dodatkowym atutem będzie możliwość współpracy z agregatem prądotwórczym lub panelami fotowoltaicznymi, co pozwoli wykorzystywać urządzenia także w miejscach całkowicie pozbawionych dostępu do sieci energetycznej.

Gmina nie zmieniła wymagań technicznych

W trakcie postępowania przetargowego jeden z potencjalnych wykonawców zwrócił się do zamawiającego z propozycją dopuszczenia alternatywnej technologii bezciśnieniowej wykonanej ze stali nierdzewnej. Argumentował, że takie rozwiązanie zapewnia mniejsze zużycie energii, prostszą eksploatację oraz wyższą niezawodność.

Gmina Chełm nie zdecydowała się jednak na zmianę Specyfikacji Warunków Zamówienia. Zamawiający podtrzymał pierwotnie określone wymagania techniczne, uznając je za najlepiej odpowiadające potrzebom programu.

Po zakończeniu oceny ofert i podpisaniu umowy wybrany wykonawca będzie miał 30 dni na dostarczenie sprzętu do miejscowości Depułtycz Królewskich-Kolonii.

Zakres zamówienia obejmuje nie tylko dostawę urządzeń, ale również bezpłatne szkolenie pracowników gminy z zakresu obsługi, eksploatacji i konserwacji mobilnych stacji uzdatniania wody. Producent będzie także zobowiązany do udzielenia minimum 36-miesięcznej gwarancji.

Czytaj także:

• Gm. Chełm. Postępowanie dotyczące farmy fotowoltaicznej w Stawie trwa. Sprawa trafiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego
• Inwestycyjny falstart w Dorohusku. Remont ŚDS „Cytrynka” musi poczekać
• Gm. Chełm. Kontrowersje wokół „Końskiego targu” w Żółtańcach. Mieszkańcy alarmują o chorym drobiu, służby uspokajają
• Nowa stacja demontażu pojazdów w Rudce? Ruszyła procedura środowiskowa

Grodzisko w Busieńcu zostało usytuowane w niezwykle przemyślanym miejscu - na krawędzi doliny, w pobliżu ujścia niewielkiego cieku wodnego do rzeki Wełnianki. Taka lokalizacja zapewniała zarówno naturalne walory obronne, jak i dogodną kontrolę nad okolicznym terenem.

Założenie ma kształt owalu o średnicy około 70 metrów i zajmuje powierzchnię blisko 0,4 hektara. Do dziś w terenie wyraźnie widoczne są relikty dawnych umocnień - potężny wał ziemny oraz otaczająca go fosa, która miejscami zachowała ponad metr głębokości.

Północna część obwałowań została niestety zniszczona podczas budowy leśnej drogi. Znacznie lepiej zachował się odcinek południowy, gdzie można dostrzec przerwę w wale. Archeolodzy przypuszczają, że właśnie w tym miejscu znajdowała się główna brama prowadząca do wnętrza grodu.

Paweł Wira: „To była niezwykle solidna konstrukcja”

O wynikach dotychczasowych badań opowiada Paweł Wira, kierownik Delegatury w Chełmie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie.

- Badania sondażowe przeprowadzone jeszcze w latach 70. XX wieku pozwoliły poznać budowę wałów obronnych. Wiemy, że u podstawy osiągały one około sześciu metrów szerokości, co świadczy o ogromnym nakładzie pracy ludzi, którzy je wznosili. Konstrukcja była wielowarstwowa - wykorzystywano piasek oraz glinę układane w odpowiedni sposób, aby zapewnić wałom trwałość i odporność na zniszczenie - wyjaśnia specjalista.

Jak dodaje, szczególnie interesujące okazały się odkrycia dotyczące techniki wzmacniania umocnień.

- Na wewnętrznym stoku wału natrafiono na pozostałości konstrukcji wykonanej z pionowo wbitych kołków przeplatanych gałęziami. Tego typu rozwiązania są charakterystyczne dla wczesnośredniowiecznych fortyfikacji słowiańskich i pokazują wysoki poziom wiedzy budowniczych w zakresie inżynierii obronnej - podkreśla Wira.

Jednocześnie badacze zwracają uwagę na wyjątkowo skromny materiał archeologiczny odkryty podczas prac.

- To właśnie jest największa zagadka tego miejsca. Znaleziono zaledwie kilka fragmentów naczyń ceramicznych datowanych na IX-X wiek, które wiążemy z ludnością słowiańską. Co więcej, na majdanie nie natrafiono na wyraźne ślady stałej zabudowy ani intensywnego osadnictwa. W większości grodzisk z tego okresu odkrywamy pozostałości domostw, palenisk czy liczne przedmioty codziennego użytku. Tutaj takich śladów praktycznie nie ma - zaznacza ekspert.

Refugium, miejsce wieców czy ośrodek kultu?

Brak wyraźnej warstwy kulturowej oraz nieobecność osad towarzyszących w najbliższym sąsiedztwie sprawiają, że naukowcy nadal nie potrafią jednoznacznie określić funkcji grodziska.

Jedna z najbardziej prawdopodobnych hipotez zakłada, że Busieniec pełnił rolę refugium - miejsca schronienia dla okolicznej ludności wykorzystywanego wyłącznie w chwilach zagrożenia, na przykład podczas najazdów.

Istnieją jednak również inne teorie. Według części badaczy obiekt mógł stanowić punkt kontrolujący lokalne szlaki komunikacyjne i handlowe. Inni przypuszczają, że odbywały się tu wiece lokalnej społeczności lub sprawowano władzę administracyjną nad okolicznym terytorium. Pojawiają się także hipotezy mówiące o funkcji religijnej - grodzisko mogło być miejscem obrzędów i kultu.

Nowe możliwości badawcze przyniosły analizy teledetekcyjne wykorzystujące lotniczy skaning laserowy (LiDAR). Dzięki nim archeolodzy zidentyfikowali w promieniu około pięciu kilometrów od grodziska skupiska obiektów terenowych, które mogą być pozostałościami wczesnośredniowiecznych kurhanów.

Jeżeli przyszłe badania terenowe potwierdzą te przypuszczenia, może to całkowicie zmienić sposób postrzegania Busieńca. Oznaczałoby to bowiem, że grodzisko nie było odizolowanym obiektem, lecz stanowiło centrum znacznie większego kompleksu osadniczego obejmującego cmentarzyska i pobliskie osady.

Zabytek pod ścisłą ochroną

Mimo że grodzisko zostało dotychczas przebadane jedynie fragmentarycznie, pozostaje jednym z najcenniejszych zabytków archeologicznych regionu.

- Obiekt znajduje się pod ścisłą ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru zabytków. Zarządcą terenu są Lasy Państwowe, dzięki czemu miejsce zachowało swój naturalny charakter. Wystarczy wejść na koronę wału, aby wyobrazić sobie skalę przedsięwzięcia sprzed tysiąca lat. Budowa takiej fortecy wymagała doskonałej organizacji, ogromnych nakładów pracy i współdziałania całej lokalnej społeczności - podkreśla Paweł Wira.

Dotarcie do grodziska nie sprawia większych trudności. Przy drodze asfaltowej łączącej Białopole z Uchaniami znajduje się wyżwirowana zatoka parkingowa. Stamtąd wystarczy przejść około 80 metrów w głąb lasu, kierując się na północ.

Po kilku minutach spaceru oczom odwiedzających ukazują się potężne wały ziemne - niemal jedyny materialny ślad po warowni, która przed ponad tysiącem lat mogła odgrywać ważną rolę w życiu dawnych mieszkańców tych ziem. Choć archeolodzy wciąż nie znają wszystkich odpowiedzi, jedno jest pewne - Busieniec pozostaje miejscem, które nadal skrywa wiele tajemnic i z pewnością jeszcze nieraz zaskoczy badaczy.

Czytaj także:

• Radni gminy Kamień złożyli oświadczenia majątkowe
• Gm. Kamień. Milczący świadek historii w Józefinie. Tajemnica „szwedzkiej mogiły” wciąż czeka na rozwiązanie
• Emocje nad zalewem w Natalinie! Stanisław Kowalczyk triumfuje w walce o "Puchar Wójta" [ZDJĘCIA]
• Analiza oświadczeń majątkowych radnych gminy Białopole. Jak zmienił się ich majątek?

Klimat minionej epoki na talerzu

Uczestnicy zmagali się w dwóch niezwykle barwnych kategoriach. Pierwsza z nich oceniała najciekawsze stoisko w stylu PRL. Liczył się tu nie tylko sam pomysł, ale i dbałość o detale – aranżacja przestrzeni, estetyka, stroje obsługi oraz ogólna atmosfera i kreatywność nawiązująca do realiów tamtej dekady.

Druga kategoria skupiała się na kulinariach, a dokładnie na najsmaczniejszej potrawie inspirowanej PRL-owską kuchnią. Twórcy musieli zadbać o wyborny smak, wygląd i jakość dania, ale równie ważna była sama prezentacja, obejmująca stroje i odpowiednią inscenizację wokół przygotowanego poczęstunku.

Triumfatorzy i wręczenie nagród

Nad prawidłowym przebiegiem konkursu czuwała wykwalifikowana komisja w składzie: Dorota Bezler (dyrektor wydziału Edukacji, Kultury, Promocji i Spraw Społecznych w Starostwie Powiatowym w Chełmie), Dorota Łosiewicz (zastępca dyrektora wspomnianego wydziału, liderka kultury i wieloletnia dyrektor GOK w Rejowcu), Irena Wacht (sołtyska Okszowa, przewodnicząca tamtejszego KGW i mistrzyni cukiernictwa), Elżbieta Sapiecha Nizio (mistrz czeladnik z ponad 30-letnim stażem, prowadząca warsztaty kulinarne) oraz Jolanta Harmata (dyplomowany kucharz i przewodnicząca KGW Na Dolince).

Po dokładnej ocenie stoisk i degustacji potraw komisja wyłoniła zwycięzców. W kategorii na najciekawsze stoisko w stylu PRL pierwsze miejsce zajął Waldemar Wejner. Na drugiej pozycji uplasowało się KGW w Rejowcu Fabrycznym, a trzecie miejsce przypadło Izabeli Kruczyńskiej-Mordak. Wyróżnienia w tej kategorii otrzymały: Lilla Wróblewska, Barbara Nieworaj-Czmuda oraz Bożena Klekotka.

W równie emocjonującej kategorii na najsmaczniejszą potrawę inspirowaną kuchnią PRL triumfowała Edyta Szpindowska ze Stowarzyszenia Pomocy Dzieciom Niepełnosprawnym „Wiara”. Drugie miejsce wywalczyła Lilla Wróblewska, a na trzecim stopniu podium stanęła Teresa Adamczuk ze Stowarzyszenia Aktywnych Gospodyń w Lisznie. Jury wyróżniło także Bożenę Klekotkę z KGW Rożdżałów oraz Katarzynę Adamiec z KGW w Rejowcu Fabrycznym.

Finansowe nagrody dla zwycięzców i wyróżnionych, ufundowane przez Powiat Chełmski, uroczyście wręczyli starosta chełmski Piotr Deniszczuk oraz burmistrz Rejowca Fabrycznego Gabriel Adamiec.

Czytaj też:

Walka o kulinarny tytuł

Kluczowym punktem niedzielnego spotkania było rozstrzygnięcie konkursu „Smak Chełma”. Zadaniem uczestników było przygotowanie dań mocno inspirowanych naszym regionem. Na przygotowanych stoiskach twórcy z dumą prezentowali swoje kulinarne dzieła. Mieszkańcy mieli rzadką okazję, by nie tylko spróbować tych wyjątkowych propozycji, ale też porozmawiać z ich autorami o pomysłach i opowieściach stojących za każdym z przygotowanych dań. Przekrój potraw pokazał, jak bardzo różnorodnie potrafi smakować Chełm.

Gość specjalny i triumf integracji

Zmagania oceniało jury, w którym zasiadł m.in. gość specjalny wydarzenia – Tomasz Strzelczyk, znany w sieci jako „ODDASZFARTUCHA”. W programie znalazł się również czas na spotkanie z jurorem i rozmowy o potędze lokalnych smaków. Ten popularny twórca kulinarny i autor książek, słynący z konkretnych przepisów i autentycznego podejścia do kuchni, chętnie dzielił się swoimi uwagami z uczestnikami, podpisywał swoje książki i pozował z Chełmianami do zdjęć. 

- Było naprawdę smacznie. W tym regionie jestem po raz pierwszy w życiu - nie ukrywał gość pikniku. - Jestem pozytywnie zaskoczony, a co najważniejsze już sobie podpatrzyłem potrawy, które na pewno spróbuję odwzorować.

Zwycięzcą tegorocznej edycji konkursu zostało Centrum Integracji Społecznej w Chełmie. Przygotowane dania i opowieści o nich ujęły oceniających. Gość specjalny nie krył uznania dla laureatów, podkreślając wagę regionalnych produktów.

– Jestem pod wrażeniem kilku potraw, które panie wystawiły i na dodatek potrafiły o nich pęknie opowiadać. Wyjątkowy był królik w ptysiu i sernik, doskonałe były też chłodniki i wyroby wędliniarskiej. Wszystko to wiąże się z produktami regionalnymi. Panie najlepiej zaprezentowały smaki Chełma – ocenił Strzelczyk.

To niedzielne popołudnie udowodniło, że kulinarna tradycja Chełma ma się doskonale i potrafi jednoczyć mieszkańców w różnym wieku.

Frekwencja dopisała, a piękna, letnia aura sprzyjała rodzinnemu spędzaniu czasu. Przez cały dzień alejki skansenu wypełniały się odwiedzającymi, którzy chętnie korzystali z bogatego programu przygotowanego przez organizatorów.

Więcej zdjęć poniżej:

- Jarmark Holeński od lat jest jednym z najważniejszych wydarzeń promujących kulturę i dziedzictwo naszego regionu. Cieszy mnie, że również w tym roku do Holi przyjechało tak wielu mieszkańców i gości z różnych zakątków Polski. To pokazuje, że warto pielęgnować nasze tradycje i wspólnie budować tożsamość opartą na bogactwie kultury Polesia. Dziękuję wszystkim, którzy przyczynili się do organizacji tego wyjątkowego święta oraz wszystkim uczestnikom za stworzenie niezwykłej atmosfery - podsumowała Patrycja Zińczuk, wójt gminy Stary Brus.

XXVIII Jarmark Holeński po raz kolejny udowodnił, że tradycja może skutecznie łączyć pokolenia i przyciągać tysiące osób szukających autentycznej kultury, regionalnych smaków oraz wyjątkowego klimatu Polesia.

Tak wyglądała jedna z bardziej osobliwych debat o przyszłości jednej z najbiedniejszych gmin regionu. Od razu po stwierdzeniu, że „mamy wszystko”, pojawiły się pytania o chodnik, plac zabaw, drogę, oświetlenie oraz możliwość udziału starszych mieszkańców w zebraniach organizowanych poza ich miejscowościami. Padło również stwierdzenie, że przez dwanaście lat w jednej z miejscowości zrobiono właściwie tylko drogę.

Zablokować rozwój w imię rozwoju

Głównym punktem sesji była inwestycja planowana w rejonie Nowego Brusa. Rada zajmowała się uchwałą otwierającą drogę do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Formalnie taki plan jest narzędziem prowadzenia polityki przestrzennej. Powinien odpowiadać na pytanie, co, gdzie i na jakich warunkach może być budowane. Ale nie w tym przypadku. Tutaj bowiem chodziło o to, aby przede wszystkim niczego nie zbudować. W gminie, w której „mamy wszystko”, mogłoby się to nawet spinać. Tyle tylko, że - jak wcześniej wspomniano - w Starym Brusie raczej się nie przelewa…

Wnioskodawcy poinformowali, że przynieśli kilkaset podpisów i gotowy projekt uchwały. Argumentowali, że to głos, którego rada nie mogła zignorować. Sami zaś zignorowali zastrzeżenia gminnego radcy prawnego. Uchwałę przyjęto, choć nie jednogłośnie.

Wśród entuzjazmu, który pozwolił pominąć brak inwestycji, niedziałające oświetlenie, brak chodników i dziurawe drogi, nie zawracano sobie głowy pytaniem: co zamiast?

Bogactwo z deficytem

Opowieść o gminie, która „ma wszystko”, ciekawie brzmi w zestawieniu z jej finansami.

W budżecie na 2026 rok Stary Brus zaplanował ponad 19,9 mln zł dochodów i ponad 22,9 mln zł wydatków. Różnica, czyli blisko 3 mln zł, to planowany deficyt - nie zadłużenie - pokrywany przede wszystkim środkami zgromadzonymi w poprzednich latach.

Nie oznacza to finansowej katastrofy. Pokazuje jednak skalę możliwości gminy, przed którą nadal stoją kosztowne zadania drogowe, infrastrukturalne i społeczne. Przy dochodach wynoszących niespełna 20 mln zł każda możliwość poszerzenia bazy podatkowej i rynku pracy zasługuje przynajmniej na dokładne przeanalizowanie.

Wszystko. Tylko mieszkańców coraz mniej

„Mamy wszystko” brzmi szczególnie okazale w gminie, która w ciągu dwunastu lat straciła około jednej piątej mieszkańców.

W 2012 roku było ich około 2,2 tys., podczas gdy pod koniec 2024 roku Stary Brus liczył około 1,8 tys. mieszkańców. W tym samym roku urodziło się tu 11 dzieci, a zmarło 25 mieszkańców. Bilans naturalny wyniósł więc minus 14. Również migracja nie przyniosła dobrych wiadomości: zameldowało się 20 osób, a wymeldowało 39.

Mniej mieszkańców oznacza mniej pytań o chodniki, transport, pracę i usługi publiczne. Przy odpowiednio długim stosowaniu takiej polityki wszystkie problemy rozwiąże demografia. W ramach czarnego humoru można by rzec: niebiańska perspektywa. Może i słuszna, bo na ziemi raju nie ma.

Dane o infrastrukturze nie przypominają katalogu spełnionych potrzeb. Z kanalizacji korzysta około 21,4 proc. mieszkańców, a z wodociągu - 88,6 proc. Dostęp do sieci gazowej wynosi okrągłe zero. Zarejestrowani bezrobotni stanowią 10,4 proc. ludności w wieku produkcyjnym - to niemal dwa razy większy odsetek niż w sąsiednim Urszulinie.

To nie jest obraz gminy, która „ma wszystko”. To obraz niewielkiego samorządu z realnymi problemami infrastrukturalnymi, demograficznymi i gospodarczymi. Samorządu, który powinien wyjątkowo starannie oceniać każdą możliwość poszerzenia rynku pracy i zwiększenia własnych dochodów.

Nie znaczy to, że Stary Brus niczego nie osiągnął. Gmina, pomimo mizerii finansowej, stara się – i to bardzo: buduje i remontuje drogi, rozwija oświetlenie, modernizuje obiekty publiczne, wodociągi oraz infrastrukturę rekreacyjną. Ale to nadal mało. Bo wbrew twierdzeniom aktywistów mieszkańcy chcą więcej niż to „wszystko”, które już jest. Zwłaszcza że, realnie i uczciwie patrząc, Stary Brus ma do stanu „mamy wszystko” naprawdę dalej niż inne gminy.

Jeśli komuś zależy, to jakoś dojedzie

Szczególnie wymowna była dyskusja o zebraniach wiejskich. Zwracano uwagę, że starsi mieszkańcy oraz osoby bez samochodów mają problem z dojazdem na spotkania organizowane poza ich miejscowościami. W odpowiedzi pojawił się komunikat w duchu: “jeśli komuś naprawdę zależy, to przyjedzie”.

To zdanie odsłania paradoks całej debaty. Trudno mówić „mamy wszystko”, gdy część mieszkańców ma problem z dojazdem, chodniki i oświetlenie nadal wymagają inwestycji, kanalizacja dociera zaledwie do jednej piątej ludności, a zarejestrowani bezrobotni stanowią ponad 10 proc. mieszkańców w wieku produkcyjnym.

Co zamiast?

Jeżeli Stary Brus – będąc w takim stanie, w jakim jest - rękoma kilku radnych zablokuje inwestycję, nie musi wydarzyć się katastrofa. Rada powinna jednak odpowiedzieć, czy ma inny pomysł na rozwiązanie problemów gminy.

Jakie branże gmina chce przyciągać? Jakie tereny przeznaczy pod działalność gospodarczą? Jak zwiększy dochody własne? Co zaoferuje młodym mieszkańcom? Z czego sfinansuje drogi, chodniki, kanalizację, transport i usługi dla seniorów?

To pytania, których nie da się zagłuszyć ani podpisami, ani zapewnieniem, że „mamy wszystko”.

Być może po zbadaniu wszystkich argumentów „za” i „przeciw” okaże się, że inwestycja w proponowanym miejscu nie powinna powstać. Taki wniosek powinien jednak wynikać z dokumentów, oceny środowiskowej i porównania możliwych scenariuszy, a nie z przekonania, że gmina osiągnęła już stan doskonałości.

Stary Brus ma spokój, bezpieczeństwo, przyrodę i mieszkańców przywiązanych do swojej ziemi. Nie ma natomiast luksusu udawania, że niczego więcej nie potrzebuje. Przed gminą leży bowiem cała masa problemów: depopulacja, brak pracy, niepełna infrastruktura, ograniczone dochody i deficyt budżetowy.

Stary Brus nie ma wszystkiego. Ma bardzo wiele do zrobienia.

Jeśli radni zamykają jedną drogę rozwoju, ich obowiązkiem jest wskazać drugą. W przeciwnym razie „mamy wszystko” nie będzie wyrazem lokalnej dumy. Będzie zasłoną dla braku odpowiedzi.

A sarkastyczne „niczego nie będzie” przestanie być żartem.

Stanie się planem.

Czytaj też:

Już na długo przed startem było wiadomo, że nie będzie to zwyczajna sobota. W centrum Włodawy pojawiły się samochody techniczne, wozy ekip, motocykle sędziowskie, pojazdy służb i cała infrastruktura niezbędna do przeprowadzenia profesjonalnego wyścigu kolarskiego. Mieszkańcy oraz turyści od rana gromadzili się w rejonie Rynku, chcąc z bliska zobaczyć zawodniczki należące do światowej czołówki kobiecego kolarstwa.

Punktualnie o godz. 12.10 rozpoczął się start honorowy drugiego etapu 4. Tour de Pologne Women. Kolarki ruszyły z centrum Włodawy, a następnie przejechały ulicami Tysiąclecia Państwa Polskiego, aleją Jana Pawła II, Reymonta, aleją Józefa Piłsudskiego i Okunińską. Właściwa rywalizacja rozpoczęła się po wyjeździe w kierunku Okuninki.

Był to moment historyczny. Włodawa po raz pierwszy znalazła się na mapie Tour de Pologne Women jako miasto startowe, a powiat włodawski po raz pierwszy pełnił funkcję jednego z gospodarzy zawodów tej międzynarodowej rangi.

„To powód do ogromnej dumy”

Zdaniem starosty włodawskiego Mariusza Zańko organizacja startu etapu była nie tylko sportowym świętem, lecz także ważną inwestycją w rozpoznawalność i przyszły wizerunek całego regionu.

- Jestem niezwykle dumny, że ziemia włodawska po raz pierwszy stała się jednym z gospodarzy wydarzenia sportowego tej rangi. Tour de Pologne Women to nie tylko wyścig kolarski. To profesjonalne, międzynarodowe przedsięwzięcie, w którym uczestniczą zawodniczki należące do ścisłej światowej czołówki, a jego przebieg śledzą kibice w Polsce i poza granicami naszego kraju. Dla powiatu włodawskiego jest to wydarzenie historyczne i ogromne wyróżnienie. Pokazaliśmy, że jesteśmy gotowi przyjmować wielki sport, że potrafimy współpracować i sprawnie realizować bardzo wymagające zadania organizacyjne.

Szczególnie cieszy starostę, że wraz ze sportowymi emocjami widzowie mogli zobaczyć również piękno ziemi włodawskiej. 

- W telewizyjnych relacjach pojawiły się Włodawa, okolice Bugu, Okuninka, Jezioro Białe, nasze lasy, jeziora i wyjątkowe krajobrazy Polesia. Takiej promocji nie da się ograniczyć do jednego dnia. Zdjęcia, nagrania i relacje pozostaną w mediach i internecie, będą docierały do kolejnych odbiorców i budowały rozpoznawalność naszego regionu przez długi czas. Jestem przekonany, że przełoży się to na większe zainteresowanie powiatem włodawskim, szczególnie wśród turystów poszukujących miejsc pięknych, spokojnych i oferujących możliwość aktywnego wypoczynku.

Według Zańko organizacja wyścigu to ważny wymiar wizerunkowy. 

- Jesteśmy powiatem przygranicznym i z tego powodu czasami musimy mierzyć się z niesprawiedliwymi obawami dotyczącymi bezpieczeństwa. Tymczasem przyjazd zawodniczek, ekip technicznych, przedstawicieli mediów i organizatorów z wielu krajów jest najlepszym dowodem, że ziemia włodawska jest miejscem bezpiecznym, gościnnym i dobrze przygotowanym do przyjmowania odwiedzających. Chcemy, aby właśnie taki obraz naszego powiatu poszedł w świat.

W podobnym tonie wypowiada się burmistrz Włodawy Wiesław Muszyński: 

- Patrząc tym kontekście, że jesteśmy tak blisko granicy z Ukrainą i Białorusią, to jest też pokazanie światu, że u nas jest bezpiecznie, że można przyjeżdżać nad nasze jeziora, spędzać tu wakacje, wolny czas, skorzystać z tego, co oferujemy na Lubelszczyźnie. 

To przedsięwzięcie nie byłoby możliwe bez partnerskiej współpracy wielu osób i instytucji. 

- Dziękuję samorządom, władzom województwa lubelskiego, miastu Włodawa, gminom znajdującym się na trasie, organizatorom z Lang Team, policjantom, strażakom, służbom drogowym, pracownikom samorządowym, wolontariuszom oraz wszystkim osobom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo. Szczególne podziękowania kieruję do mieszkańców. To ich obecność, życzliwość i doping sprawiły, że start miał wyjątkową atmosferę. Udowodniliśmy, że potrafimy wspólnie zrobić coś naprawdę dużego. Mam nadzieję, że Tour de Pologne Women jeszcze wróci na ziemię włodawską, a to historyczne wydarzenie będzie początkiem kolejnych ambitnych przedsięwzięć sportowych i promocyjnych w naszym powiecie – podkreśla Mariusz Zańko, starosta włodawski.

Światowe gwiazdy na ulicach Włodawy

Ranga zawodów sprawiła, że mieszkańcy mogli zobaczyć zawodniczki znane z największych światowych wyścigów. Na starcie pojawiły się m.in.: Lorena Wiebes, Lotte Kopecky, Elisa Balsamo, Chiara Consonni, Lara Gillespie, Marta Lach, Olga Wankiewicz i Kaja Rysz.

Lorena Wiebes jest uznawana za jedną z najlepszych sprinterek świata. Lotte Kopecky to dwukrotna mistrzyni świata, mistrzyni Europy i medalistka olimpijska. Elisa Balsamo ma w dorobku tytuł mistrzyni świata, a Chiara Consonni wygrała klasyfikację generalną Tour de Pologne Women w 2025 roku.

Tegoroczna edycja miała rangę UCI ProSeries. To poziom znajdujący się bezpośrednio pod najwyższą kategorią kobiecego kolarstwa – Women’s WorldTour. Do udziału przystąpiło 19 drużyn, w tym osiem czołowych ekip UCI Women’s WorldTour, reprezentacja Polski oraz polski zespół kontynentalny MAT Atom Deweloper Wrocław.

Przez jeziora, lasy i krajobrazy Polesia

Trasa drugiego etapu liczyła 117,8 km i prowadziła z Włodawy do Lubartowa. Jej pierwsza, niezwykle atrakcyjna krajobrazowo część przebiegała przez powiat włodawski.

Po opuszczeniu Włodawy peleton skierował się w stronę Okuninki i Jeziora Białego. Następnie zawodniczki przejechały przez Łowczę, Hańsk Pierwszy, Kołacze, Wytyczno i Urszulin. Tym samym wyścig odwiedził tereny miasta Włodawa oraz gmin Włodawa, Hańsk, Stary Brus i Urszulin.

Zawodniczki ścigały się wśród lasów, jezior i charakterystycznych krajobrazów Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego. Trasa prowadziła w pobliżu Poleskiego Parku Narodowego, jednego z najcenniejszych przyrodniczo obszarów Lubelszczyzny.

Właśnie ten element był szczególnie istotny z punktu widzenia promocji regionu. Telewizyjne kamery pokazywały nie tylko sportową rywalizację, lecz również krajobrazy ziemi włodawskiej. Włodawa została przedstawiona jako Miasto Trzech Kultur, położone nad Bugiem i otwierające drogę do krainy jezior, lasów oraz unikatowej przyrody Polesia.

Szybki etap dla sprinterek

Drugi etap był niemal płaski, dlatego przed startem przewidywano, że o zwycięstwie zadecyduje finisz z większej grupy. Wysokie tempo potwierdziło te prognozy – zwyciężczyni osiągnęła średnią prędkość 43,12 km/h.

Początkowo peleton jechał spokojnie. Jedną z pierwszych prób ataku podjęła Quinty Ton z Liv AlUla Jayco. Jej akcja została jednak zlikwidowana przed jedyną tego dnia Lotną Premią LOTTO w Ludwinie. Na premii najszybsza była Lorena Wiebes, która zdobyła komplet punktów i trzy sekundy bonifikaty.

W dalszej części etapu zaatakowała reprezentantka Stanów Zjednoczonych Katherine Sarkisov. W pewnym momencie jej przewaga wynosiła ponad minutę. Peleton prowadzony głównie przez Team SD Worx–Protime kontrolował jednak sytuację i doścignął Amerykankę niespełna dziewięć kilometrów przed metą.

Dodatkowych emocji dostarczyły problemy techniczne Lary Gillespie. Mistrzyni Irlandii w ostatnich dziesięciu kilometrach musiała zmienić rower, ale zdołała wrócić do głównej grupy i włączyć się do walki o zwycięstwo.

W finale zespół SD Worx–Protime ponownie wyprowadził Lorenę Wiebes na dogodną pozycję. W przygotowaniu zwycięskiego sprintu uczestniczyła również reprezentująca tę ekipę Polka Marta Lach. Wiebes rozpoczęła finisz stosunkowo wcześnie, ale żadna z rywalek nie zdołała jej wyprzedzić.

Holenderka pokonała 117,8 km w czasie 2 godzin, 43 minut i 54 sekund. Drugie miejsce zajęła Ellen Lara Gillespie, a trzecie Elisa Balsamo. Czwarta była Lotte Kopecky.

Dwie Polki w pierwszej dziesiątce

Bardzo dobry wynik osiągnęły reprezentantki Polski. Olga Wankiewicz z MAT Atom Deweloper Wrocław zajęła ósme miejsce. Kaja Rysz, jadąca w biało-czerwonych barwach kadry narodowej, była dziesiąta. Wszystkie zawodniczki z pierwszej dziesiątki otrzymały ten sam czas.

Po dwóch etapach Wankiewicz zajmowała wysokie, dziewiąte miejsce w klasyfikacji generalnej, tracąc do liderki 26 sekund. Kaja Rysz była piętnasta, również ze stratą 26 sekund.

W klasyfikacji generalnej prowadzenie utrzymała Lorena Wiebes. Druga była Lara Gillespie ze stratą 18 sekund, a trzecia Elisa Balsamo, tracąca 19 sekund. Wiebes pozostała również liderką klasyfikacji najaktywniejszej.

Ogromne przedsięwzięcie organizacyjne

Przygotowanie startu oraz zabezpieczenie trasy wymagało współpracy samorządów, organizatorów i służb. Zaangażowane były władze powiatu włodawskiego, miasta Włodawa, gmin znajdujących się przy trasie, województwa lubelskiego oraz przedstawiciele Lang Team.

Nad bezpieczeństwem zawodniczek i mieszkańców czuwali policjanci, strażacy, służby porządkowe, pracownicy odpowiedzialni za drogi oraz wolontariusze. Konieczne było czasowe zamknięcie ulic i dróg, zabezpieczenie skrzyżowań, wyjazdów z posesji i miejsc, w których peleton przejeżdżał przez centra miejscowości.

Najlepszym sportowym potwierdzeniem sprawnego przebiegu etapu jest fakt, że wszystkie 106 zawodniczek, które wystartowały z Włodawy, dotarło do mety w Lubartowie.

Obraz ziemi włodawskiej poszedł w świat

Wyścig relacjonowała Telewizja Polska. Był on dostępny również na antenie Eurosportu i platformie HBO Max. Według organizatora transmisja mogła docierać do odbiorców w 65 krajach.

Dla ziemi włodawskiej oznaczało to coś więcej niż kilkugodzinną obecność w programie sportowym. W ogólnopolskim i międzynarodowym przekazie pojawiła się Włodawa, jej historyczne centrum, okolice Bugu, Jezioro Białe, Polesie oraz miejscowości powiatu włodawskiego.

Pierwszy start Tour de Pologne Women we Włodawie przeszedł już do lokalnej historii. Pozostawił jednak nie tylko sportowe wspomnienia. Stał się dowodem, że ziemia włodawska może skutecznie wejść do grona gospodarzy największych wydarzeń i wykorzystać wielki sport do budowania swojej marki, rozpoznawalności oraz turystycznej przyszłości.

Czytaj też:

Waldemar Szubert, 73 lata

Władysława Jaczyńska, 86 lat

Wiesław Skibiński, 63 lata

Mateusz Łubkowski, 34 lata

Władysław Derkacz, 67 lat

Ireneusz Palica, 72 lata

Łukasz Wachowicz, 30 lat

Wiesław Skibiński, 63 lata

Barbara Gwarda-Szumska, 51 lat

Krystyna Gawdzińska, 88 lat

Jarosław Ciszewski, 58 lat

Mieczysław Fornal, 66 lat

Mirosław Michalik, 78 lat

Zofia Kowalska, 92 lata

Jan Miazga, 83 lata

Lucyna Rogalska, 81 lat

Mieczysław Mańkowski, 72 lata

Józefa Marzec, 78 lat

Regina Trawińska, 72 lata

Niech odpoczywają w pokoju...

Wcześniej pożegnaliśmy...

Czytaj też:

24 lipca wójt gminy Chełm poinformował o przekazaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie zażalenia wniesionego przez Fundację „VERDE VITA” z siedzibą w Warszawie.

Fundacja zakwestionowała postanowienie odmawiające jej dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Po analizie sprawy wójt nie znalazł podstaw do zmiany swojego wcześniejszego rozstrzygnięcia, dlatego - zgodnie z obowiązującą procedurą - zażalenie wraz z aktami sprawy zostało przekazane do rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Rozstrzygnięcie organu będzie dotyczyło wyłącznie kwestii proceduralnej związanej z udziałem fundacji w postępowaniu.

Inwestor wnioskuje o wydłużenie terminu

Dzień wcześniej, 23 lipca 2026 roku, opublikowano obwieszczenie dotyczące wniosku inwestora - spółki EPLANT 83 - o przedłużenie terminu na uzupełnienie dokumentacji środowiskowej.

Spółka zwróciła się o możliwość złożenia wymaganych materiałów do 31 października 2026 roku. Jak wskazano we wniosku, dodatkowy czas jest potrzebny na zakończenie badań terenowych oraz przygotowanie uzupełnień wymaganych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie.

Po otrzymaniu kompletnej dokumentacji organ będzie mógł kontynuować analizę przedsięwzięcia.

Planowana inwestycja

Postępowanie dotyczy planowanej budowy farmy fotowoltaicznej wraz z magazynami energii w miejscowości Staw.

Zgodnie z dokumentacją inwestora miałby tu powstać instalacja fotowoltaiczna oraz magazyny energii o mocy do 250 MW każdy. Inwestycja ma zostać zrealizowana na kilku działkach położonych w obrębie Stawu, w tym m.in. na działkach o numerach 380/34, 383/1 oraz 52.

Ze względu na skalę przedsięwzięcia postępowanie wymaga przeprowadzenia szczegółowej oceny oddziaływania na środowisko.

Postępowanie administracyjne zostało wszczęte w kwietniu 2025 roku. W jego ramach analizowana jest dokumentacja dotycząca wpływu planowanej inwestycji m.in. na środowisko przyrodnicze, krajobraz, gospodarkę wodną oraz zdrowie ludzi.

W procedurze uczestniczą właściwe organy opiniujące i uzgadniające, w tym Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny. W toku postępowania organy mogą zwracać się do inwestora o uzupełnienie dokumentacji, jeśli uznają to za niezbędne do wydania stanowiska.

Mieszkańcy mają dostęp do dokumentów

Postępowanie prowadzone jest zgodnie z przepisami dotyczącymi udziału społeczeństwa w ochronie środowiska.

Strony postępowania oraz osoby uprawnione mogą zapoznać się z aktami sprawy w Wydziale Rolnictwa i Ochrony Środowiska Urzędu Gminy Chełm (pokój nr 24), po wcześniejszym uzgodnieniu terminu wizyty z urzędem.

Na obecnym etapie nie została jeszcze wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Dalszy przebieg postępowania będzie uzależniony od rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie wniesionego zażalenia oraz od uzupełnienia dokumentacji przez inwestora i zakończenia analiz prowadzonych przez właściwe organy.

Czytaj także:

• Inwestycyjny falstart w Dorohusku. Remont ŚDS „Cytrynka” musi poczekać
• Gm. Chełm. Kontrowersje wokół „Końskiego targu” w Żółtańcach. Mieszkańcy alarmują o chorym drobiu, służby uspokajają
• Nowa stacja demontażu pojazdów w Rudce? Ruszyła procedura środowiskowa
• Koniec z dziurami na ul. Hiacyntowej. Okszów doczeka się nowoczesnej drogi

24 lipca w Krasnymstawie odbyły się powiatowe obchody Święta Policji, zorganizowane z okazji 107. rocznicy powołania Policji Państwowej. Oficjalne uroczystości rozpoczęły się o godzinie 8.30 mszą świętą w Kościele pod wezwaniem św. Franciszka Ksawerego, odprawioną w intencji policjantów oraz pracowników Policji.

Bezpośrednio po nabożeństwie Komendant Powiatowy Policji w Krasnymstawie, młodszy inspektor Szymon Mroczek, odwiedził grób Magdaleny Dolebskiej – policjantki, która podczas wykonywania obowiązków służbowych do końca pozostała wierna słowom policyjnego ślubowania. 

Uroczysty apel w Dworku Starościńskim

Dalsza część obchodów odbyła się na terenie Dworku Starościńskiego w Krasnymstawie, gdzie zgromadzili się funkcjonariusze, pracownicy cywilni policji oraz liczni zaproszeni goście. W wydarzeniu uczestniczył I zastępca komendanta wojewódzkiego policji w Lublinie, inspektor Andrzej Mioduna.

Wśród obecnych znaleźli się również przedstawiciele władz samorządowych, na czele z wicestarostą krasnostawskim Markiem Nowosadzkim oraz burmistrzem Krasnegostawu Danielem Miciułą. W uroczystości wzięli udział także reprezentanci służb mundurowych, wymiaru sprawiedliwości, instytucji państwowych i samorządowych, duchowieństwa, związków zawodowych, organizacji współpracujących z Policją, emeryci policyjni oraz rodziny funkcjonariuszy.

Minuta ciszy i słowa uznania dla funkcjonariuszy

Apel rozpoczął się od złożenia meldunku I zastępcy komendanta wojewódzkiego policji w Lublinie przez dowódcę uroczystości, aspiranta sztabowego Tomasza Cyca. Po odśpiewaniu hymnu państwowego uczestnicy minutą ciszy uczcili pamięć policjantów, którzy oddali życie na służbie.

Następnie komendant powiatowy policji w Krasnymstawie, młodszy inspektor Szymon Mroczek, powitał gości i wygłosił okolicznościowe przemówienie. Podziękował policjantkom i policjantom za ich codzienne zaangażowanie w zapewnianie bezpieczeństwa mieszkańcom powiatu krasnostawskiego. Nawiązał również do przypadających w tym roku jubileuszy 100-lecia sportu w Policji oraz 100-lecia dzielnicowych.

23 awanse na wyższe stopnie służbowe

Ważnym punktem obchodów było wręczenie aktów mianowania na wyższe stopnie służbowe. W tym roku awanse otrzymało 23 policjantów pełniących służbę w Komendzie Powiatowej Policji w Krasnymstawie.

Był to moment szczególnie ważny zarówno dla samych wyróżnionych, jak i dla ich bliskich. Uroczyste mianowania stały się wyrazem uznania dla dotychczasowej służby, profesjonalizmu oraz codziennej pracy wykonywanej na rzecz lokalnej społeczności.

Inspektor Andrzej Mioduna podziękował krasnostawskim policjantom za profesjonalizm, poświęcenie i zaangażowanie. Pogratulował również wszystkim awansowanym, życząc im satysfakcji z dalszej służby oraz pomyślności w życiu zawodowym i osobistym.

Podczas uroczystości odczytano także adres okolicznościowy skierowany do krasnostawskich funkcjonariuszy przez komendanta wojewódzkiego policji w Lublinie, inspektora Tomasza Gila. Słowa uznania przekazali również zaproszeni goście, dziękując policjantom i pracownikom policji za odpowiedzialną służbę, profesjonalizm oraz codzienną pomoc mieszkańcom powiatu.

Czytaj też:

11.30-12.30 - odcinek Włodawa–Okuninka, obejmujący fragmenty DW 816, DW 812 oraz drogi gminne;

11.30-13.00 - trasa Okuninka–Łowcza w ciągu DW 812;

12.00-13.30 - odcinek Łowcza–Kołacze przez Hańsk Pierwszy;

12.00-14.00 - droga krajowa nr 82 między Kołaczami a Urszulinem, przez Wytyczno.

We Włodawie kolumna wyścigu wyruszy z Rynku, a następnie przejedzie ulicami Tysiąclecia Państwa Polskiego, aleją Jana Pawła II, Reymonta, aleją Józefa Piłsudskiego i Okunińską. Na czas zabezpieczania trasy niemożliwy może być również przejazd przez skrzyżowania oraz dojazd do posesji i obiektów położonych przy zamkniętych odcinkach.

Drogi będą otwierane po przejeździe zawodniczek, samochodów technicznych i służb. Kierowcy powinni uwzględnić możliwe opóźnienia, wykonywać polecenia osób kierujących ruchem oraz sprawdzić zmiany w kursowaniu autobusów i busów. Utrudnienia obejmą także główne połączenie z Okuninką w okresie sezonu turystycznego.

Start etapu Włodawa–Lubartów zaplanowano na godz. 12.10. Na liczącej 117,8 km trasie wystartować ma 114 kolarek z 19 zespołów, w tym reprezentacja Polski i drużyny najwyższej kategorii kobiecego kolarstwa.

Po opuszczeniu powiatu włodawskiego peleton pojedzie przez powiat łęczyński w kierunku Lubartowa. Mieszkańcy mogą obserwować rywalizację przy zabezpieczonej trasie, pozostając na poboczu i stosując się do wskazań służb.

Powiat dziękuje za codzienną troskę

W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele lokalnych władz i instytucji. Wśród zaproszonych gości znaleźli się: wicestarosta krasnostawski Marek Nowosadzki oraz członek Zarządu Powiatu Mariusz Frąc. Wspólnie z dyrektorem Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Krasnymstawie, Waldemarem Fedorowiczem, przekazali oni na ręce kierownika filii, Marcina Krochmalskiego, okolicznościowy list gratulacyjny oraz pamiątkowy upominek.

Reprezentanci samorządu w imieniu władz powiatu złożyli całemu personelowi podziękowania za profesjonalną pracę, wielkie zaangażowanie oraz codzienną, niełatwą troskę o mieszkańców domu. W uroczystościach uczestniczyli również dyrektor DPS w Krasnymstawie Mariusz Rysak wraz ze swoim zastępcą Tomaszem Dudą.

Pół wieku pracy dla drugiego człowieka

Miłym momentem jubileuszu było uhonorowanie Teresy Kołygi. Wyrażono w ten sposób ogromne uznanie dla jej imponującego stażu – 50 lat pracy zawodowej w DPS w Stężycy Nadwieprzańskiej. Wyróżnienie to stanowiło podziękowanie za jej wieloletnie oddanie, empatię i serce, jakie na co dzień wkłada w opiekę nad podopiecznymi.

Po części oficjalnej przyszedł czas na program artystyczny, przygotowany specjalnie z okazji jubileuszu. Występy dostarczyły zebranym wielu pozytywnych emocji, stając się doskonałym tłem do snucia wspomnień i kuluarowych rozmów. Jak podkreślano podczas uroczystości, filia w Stężycy Nadwieprzańskiej od 25 lat stanowi dla wielu osób prawdziwy, ciepły dom, gwarantując poczucie bezpieczeństwa i profesjonalną opiekę.

Czytaj też:

Gmina Kamień kontynuuje realizację projektu, który ma całkowicie odmienić funkcjonowanie Gminnego Centrum Kultury. Samorząd otworzył oferty w przetargu na kompleksowe wyposażenie obiektu oraz zakup nowoczesnej sceny mobilnej.

Inwestycja jest częścią projektu „Budowa i modernizacja infrastruktury kultury i dziedzictwa kulturowego OF Malowniczy Wschód”, współfinansowanego z programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027. Jej celem jest stworzenie nowoczesnej przestrzeni do organizacji wydarzeń kulturalnych, edukacyjnych i integracyjnych.

Na realizację obu części zamówienia gmina przeznaczyła 648 495,09 zł brutto. Otwarcie ofert odbyło się 23 lipca 2026 roku. Przetarg został podzielony na dwa zadania.

Na dostawę wyposażenia GCK samorząd zabezpieczył 410 932,89 zł. W postępowaniu wpłynęły trzy oferty.

 Najkorzystniejszą cenowo propozycję złożyła firma Elmar Anna Karnas z Błażowej, która wyceniła realizację zamówienia na 395 004,66 zł. Niewiele wyższą ofertę - 402 848,37 zł - przedstawił Andrzej Piasecki z Chyb.

Obie propozycje mieszczą się w budżecie zaplanowanym przez gminę.

Znacznie wyższą cenę zaproponowała firma TRONUS POLSKA z Warszawy, która wyceniła realizację zadania na 901 780,29 zł, czyli ponad dwukrotnie więcej niż wynosi wartość zabezpieczonych środków.

Mobilna scena dla plenerowych wydarzeń

Drugie zadanie obejmuje zakup profesjonalnej sceny mobilnej. Na ten cel gmina przeznaczyła 237 562,20 zł.

Najniższą ofertę złożyła firma ALTRUSS z Zamościa. Wartość zamówienia została oszacowana na 185 115 zł, co oznacza, że mieści się ona z dużym zapasem w planowanym budżecie.

Druga oferta, ponownie złożona przez TRONUS POLSKA, opiewa na 490 890,54 zł i znacząco przekracza kwotę przeznaczoną na realizację tego zadania. Teraz wszystkie oferty zostaną poddane szczegółowej analizie przez komisję przetargową.

Cena stanowi 60% końcowej oceny, natomiast pozostałe 40% zależy od długości okresu gwarancji i rękojmi. Gmina wymaga minimum 36 miesięcy gwarancji, jednak wykonawcy mogli zadeklarować nawet 60 miesięcy, zdobywając tym samym dodatkowe punkty.

W przypadku zakupu sceny mobilnej zamawiający wymagał również potwierdzenia doświadczenia. Wykonawcy musieli wykazać, że w ciągu ostatnich trzech lat zrealizowali co najmniej jedną dostawę podobnej konstrukcji o wartości minimum 140 tys. zł brutto.

Zyskają nowe możliwości

Zakres inwestycji jest znacznie szerszy niż zakup pojedynczych urządzeń. W ramach pierwszej części zamówienia Gminne Centrum Kultury zostanie wyposażone m.in. w meble wykonywane na wymiar, wykładziny podłogowe, wyposażenie zaplecza kuchennego wraz ze sprzętem AGD, sprzęt komputerowy, projektory multimedialne, nowoczesny system nagłośnienia oraz pozostałe wyposażenie niezbędne do prowadzenia działalności kulturalnej.

Drugim elementem inwestycji będzie zakup profesjonalnej mobilnej sceny o wymiarach 8x6 metrów z zadaszeniem i elektrohydraulicznym systemem rozkładania. Dzięki temu organizacja koncertów, festynów, dożynek, pikników rodzinnych czy wydarzeń patriotycznych będzie znacznie łatwiejsza i mniej czasochłonna.

Wybrany wykonawca będzie zobowiązany nie tylko do dostarczenia sprzętu, ale także do przeszkolenia pracowników Gminnego Centrum Kultury z jego bezpiecznej obsługi.

Zgodnie z projektem umowy wykonawcy będą mieli cztery miesiące od dnia podpisania kontraktu na realizację zamówienia.

Jeżeli postępowanie zakończy się pozytywnie, nowe wyposażenie oraz mobilna scena powinny trafić do Gminnego Centrum Kultury jeszcze przed końcem 2026 roku. Inwestycja znacząco zwiększy możliwości organizacji wydarzeń kulturalnych i społecznych, a mieszkańcy gminy Kamień zyskają nowoczesną przestrzeń do spotkań, koncertów, warsztatów i imprez plenerowych.

Czytaj także:

• Radni gminy Kamień złożyli oświadczenia majątkowe
• Nowoczesne oblicze kultury w Kamieniu
• Gm. Kamień. Nowe perspektywy gospodarcze w Ignatowie-Kolonii
• Gm. Kamień. Ochotnicy z Kamienia zapraszają nowych ochotników do swoich szeregów

Samorząd prowadzi postępowanie przetargowe pod nazwą „Doposażenie w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej”. Zamówienie podzielono na dwa zadania, których celem jest wzmocnienie infrastruktury krytycznej oraz zwiększenie możliwości reagowania gminy w sytuacjach kryzysowych.

Pierwsze zadanie obejmuje zakup fabrycznie nowego agregatu prądotwórczego dla ujęcia wody w Lisznie. Urządzenie ma zapewnić nieprzerwaną pracę infrastruktury wodociągowej i utrzymanie dostaw wody nawet w przypadku długotrwałych przerw w zasilaniu.

Drugie zadanie dotyczy zakupu fabrycznie nowej koparki gąsienicowej, która będzie stacjonowała w Pawłowie. Maszyna ma służyć podczas działań związanych z usuwaniem skutków awarii, klęsk żywiołowych oraz innych sytuacji wymagających szybkiej interwencji.

Inwestycja jest współfinansowana z dotacji celowej budżetu państwa w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026. Zgodnie z harmonogramem cały sprzęt powinien zostać dostarczony i odebrany do 15 grudnia 2026 roku.

Agregat w zasięgu ręki

Otwarcie ofert odbyło się 22 lipca 2026 roku. Gmina poinformowała, że na realizację obu części zamówienia przeznaczyła 179 456 zł brutto, z czego 79 456 zł na zakup agregatu prądotwórczego, a kolejne 100 000 zł na zakup koparki gąsienicowej.

W części dotyczącej agregatu wpłynęły cztery oferty. Najkorzystniejszą cenowo złożyła firma EVOLTO z Łap, proponując realizację zamówienia za 64 821 zł brutto. Oferta mieści się w budżecie gminy i jest o blisko 15 tys. zł niższa od kwoty zabezpieczonej przez samorząd.

Pozostałe propozycje opiewają na kwoty od około 90 tys. zł do 123 tys. zł.

Koparka droższa od założeń

Znacznie trudniejsza sytuacja dotyczy drugiej części przetargu. Najniższą ofertę na dostawę koparki złożyła firma Maufer z Nowego Sącza. Jej wartość wynosi 118 080 zł brutto, czyli o ponad 18 tys. zł więcej niż przewidziano w budżecie.

Pozostałe oferty są jeszcze wyższe, a najdroższa przekracza 430 tys. zł, co pokazuje, jak duże są obecnie różnice cen na rynku maszyn budowlanych.

Teraz dokumentację przeanalizuje komisja przetargowa. O wyborze wykonawców nie będzie decydowała wyłącznie cena. Zgodnie z warunkami postępowania 60%oceny stanowi cena, a 40% długość okresu gwarancji, która mogła wynosić maksymalnie 48 miesięcy.

Wybrani wykonawcy będą zobowiązani nie tylko do dostarczenia fabrycznie nowego i sprawnego technicznie sprzętu, ale również do przeprowadzenia szkolenia dla osób, które będą go obsługiwać.

Największą niewiadomą pozostaje zakup koparki. Ponieważ wszystkie złożone oferty przekraczają kwotę zabezpieczoną przez gminę, samorząd ma kilka możliwości. Może zwiększyć środki przeznaczone na realizację zamówienia, jeśli pozwolą na to możliwości finansowe, albo unieważnić tę część postępowania i ogłosić nowy przetarg.

W przypadku agregatu prądotwórczego sytuacja wygląda zdecydowanie korzystniej i wszystko wskazuje na to, że zakup będzie mógł zostać sfinalizowany bez konieczności zwiększania budżetu.

Czytaj także:

• Gm. Rejowiec Fabryczny. Przyszłość zabudowy w Pawłowie. Rada gminy odrzuciła petycję właścicieli działek
• Gm. Rejowiec Fabryczny. XXIV Jarmark Pawłowski zapowiada dzień pełen folkloru, rzemiosła i koncert
• Rejowiec Fabryczny. Przyjrzeli się decyzjom. Finanse, wynagrodzenia i rekrutacje przedmiotem interpelacji
• Gm. Rejowiec Fabryczny. Nie zmienią systemu opłat za śmieci. Pozostanie ten oparty na liczbie mieszkańców

W Siedliszczu trwa postępowanie administracyjne dotyczące planowanej eksploatacji powiększonego złoża kruszywa naturalnego „SIEDLISZCZE” w kategorii C1. Burmistrz Siedliszcza Hieronim Zonik poinformował o kolejnych etapach procedury, której celem jest ocena wpływu inwestycji na środowisko naturalne oraz zasoby wodne.

Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało wszczęte 13 maja 2026 roku na wniosek inwestora. Dopiero po zakończeniu tej procedury będzie możliwe podejmowanie kolejnych decyzji administracyjnych związanych z realizacją przedsięwzięcia.

Wydobycie obejmie kilka działek

Planowana inwestycja zakłada eksploatację powiększonego złoża na terenie obejmującym działki o numerach: 1724, 1743, 1744, 1745, 1764, 1769/2, 1801/2 oraz 2483/2.

Rozszerzenie obszaru wydobycia wymaga szczegółowej analizy potencjalnego wpływu na otoczenie, w tym na wody powierzchniowe i podziemne, jakość powietrza, poziom hałasu oraz sąsiednie tereny użytkowane przez mieszkańców.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami burmistrz Siedliszcza zwrócił się do właściwych organów o wydanie opinii, czy dla przedsięwzięcia konieczne będzie przeprowadzenie pełnej oceny oddziaływania na środowisko wraz z przygotowaniem raportu środowiskowego.

Dokumentację analizują: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie (Wydział Spraw Terenowych II w Chełmie), Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - Zarząd Zlewni w Zamościu oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie.

To właśnie stanowiska tych instytucji będą miały kluczowe znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania.

Uzupełniono dokumentację inwestycji

Na początku lipca 2026 roku inwestor przedłożył uzupełnienie Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia – dokumentu zawierającego szczegółowy opis planowanej inwestycji oraz jej potencjalnego oddziaływania na środowisko.

W związku z wprowadzonymi zmianami burmistrz zwrócił się do Zarządu Zlewni Wód Polskich w Zamościu z prośbą o ponowną analizę dokumentacji i potwierdzenie, czy wcześniejsza opinia pozostaje aktualna.

Jeżeli organy uznają, że uzupełnione materiały wskazują na możliwość znaczącego oddziaływania inwestycji na środowisko, inwestor może zostać zobowiązany do przygotowania szczegółowego raportu środowiskowego.

Postępowanie prowadzone jest zgodnie z zasadą jawności. Strony postępowania mają możliwość zapoznania się z całością zgromadzonej dokumentacji, w tym z najnowszym uzupełnieniem Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia.

Co dalej?

Na obecnym etapie nie zapadły jeszcze żadne rozstrzygnięcia dotyczące realizacji inwestycji. O dalszym przebiegu postępowania zdecydują opinie organów ochrony środowiska, gospodarki wodnej i inspekcji sanitarnej.

Dopiero po ich uzyskaniu burmistrz Siedliszcza będzie mógł określić, czy konieczne jest przeprowadzenie pełnej oceny oddziaływania na środowisko, czy też możliwe będzie wydanie decyzji środowiskowej na podstawie zgromadzonej dokumentacji.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami wszystkie obwieszczenia dotyczące sprawy uważa się za skutecznie doręczone po upływie 14 dni od dnia ich publicznego ogłoszenia.

Czytaj także:

• Gmina Rejowiec Fabryczny ponawia przetarg na platformę dla osób z niepełnosprawnościami
• Gm. Rejowiec. Co dalej z silosami? „Wielka wojna” w Zawadówce o drogę, kurz i wizję przyszłości
• Rejowiec na finansowym szczycie. Budżet wykonany ponad plan, zero długu i jednogłośne absolutorium dla burmistrza
• Inwestycyjny sprint Rejowca i demograficzny hamulec. Burmistrz z jednogłośnym wotum zaufania

Gmina Wierzbica rozpoczęła konsultacje społeczne projektu Lokalnego Planu Rozwoju Usług Społecznych i Deinstytucjonalizacji na lata 2026-2031. Dokument ma wyznaczyć kierunki rozwoju pomocy społecznej i stworzyć system wsparcia lepiej dopasowany do potrzeb mieszkańców.

Przygotowanie planu jest odpowiedzią na wyzwania demograficzne. W 2025 roku gminę zamieszkiwało 4737 osób - o 120 mniej niż rok wcześniej. Jednocześnie odnotowano zaledwie 20 urodzeń przy 65 zgonach, a liczba mieszkańców w wieku poprodukcyjnym wzrosła do 1199 osób. Dane te pokazują, że zapotrzebowanie na usługi opiekuńcze i społeczne będzie systematycznie rosło.

Jednym z najważniejszych założeń dokumentu jest rozwój usług świadczonych w miejscu zamieszkania. To idea deinstytucjonalizacji, która zakłada, że osoby potrzebujące pomocy powinny otrzymywać ją przede wszystkim w swoim środowisku, a nie wyłącznie w placówkach całodobowych.

Samorząd podkreśla, że nie chodzi o likwidację istniejących instytucji, lecz o stworzenie mieszkańcom większego wyboru i zapewnienie pomocy jak najbliżej miejsca zamieszkania.

Kto skorzysta z nowych rozwiązań?

Plan zakłada rozwój wsparcia dla pięciu najważniejszych grup mieszkańców. Pierwszą stanowią oczywiście seniorzy. Gmina zamierza ich wspierać poprzez rozwój usług opiekuńczych i rehabilitacyjnych w domu oraz dalsze funkcjonowanie Klubu „Senior+”, dysponującego 40 miejscami. 

Drugą z grup stanowią osoby niepełnosprawnościami. Gmina chce wyjść im naprzeciw dzięki zwiększeniu dostępności asystentów osobistych oraz usług sąsiedzkich. Pod uwagę brane są w końcu rodziny i dzieci. Mają otrzymywać wsparcie od asystenta rodziny oraz poprzez ofertę programów takich jak „Posiłek w szkole i w domu”. Wsparcie kierowane będzie także do osób w kryzysie zdrowia psychicznego - poprzez rozwój poradnictwa specjalistycznego i terapii. Ostatnią grupę, którą opisuje program, są osoby w kryzysie bezdomności. Pomoc dla nich ma stanowić rozwój współpracy ze schroniskami i placówkami pomocowymi.

Gmina ma już solidne fundamenty

Realizacja nowych działań będzie opierać się na istniejącej infrastrukturze społecznej. Kluczową rolę odgrywa Ośrodek Pomocy Społecznej, który od 2026 roku realizuje program asystenta osobistego osoby z niepełnosprawnością oraz prowadzi mieszkanie wspomagane dla czterech osób.

Ważnym elementem systemu są także Gminna Biblioteka Publiczna, pełniąca funkcję centrum aktywności lokalnej, placówki oświatowe - w tym przedszkole z oddziałem integracyjnym i samorządowy żłobek, a także organizacje pozarządowe oraz jednostki ochotniczych straży pożarnych.

Konsultacje społeczne potrwają od 22 lipca do 5 sierpnia 2026 roku. Wójt gminy Wierzbica Anna Flisiuk zachęca mieszkańców, organizacje pozarządowe i przedstawicieli instytucji do aktywnego udziału w tworzeniu dokumentu. Uwagi można zgłaszać elektronicznie (przesyłając formularz na adres ops_wierzbica@opswierzbica.pl lub za pośrednictwem systemu e-Doręczeń), pocztą (na adres Ośrodka Pomocy Społecznej przy ul. Włodawskiej 5 lub Urzędu Gminy przy ul. Włodawskiej 1) lub osobiście (w kancelarii OPS lub w pokoju nr 15 urzędu gminy).

Projekt Lokalnego Planu Rozwoju Usług Społecznych i Deinstytucjonalizacji jest dostępny w siedzibach obu instytucji, na ich stronach internetowych oraz w Biuletynie Informacji Publicznej.

Samorząd podkreśla, że każda merytoryczna uwaga może pomóc stworzyć system wsparcia lepiej odpowiadający na potrzeby mieszkańców gminy.

Czytaj także:

• Gm. Wierzbica. Tragedia w Olchowcu-Kolonii. 19-letni kierowca w areszcie po śmiertelnym wypadku
• Gm. Sawin. Nad tym pracowali pomiędzy sesjami. Duże inwestycje, a w planach rewitalizacja rynku i rozwój turystyki
• Gorąca debata w Sawinie. Radni rozliczyli inwestycje, długi i działania władz
• Gm. Sawin. Zielone światło dla fermy drobiu w Łowczy. Wójt wydała kluczową decyzję środowiskową