Kontrole PIP i Straży Granicznej: dlaczego umowy z obcokrajowcami są pod lupą

Jakie są najczęstsze naruszenia prawa przy zatrudnianiu cudzoziemców w Polsce?

Przepisy wprowadzone 1 czerwca 2025 r. nałożyły nowe obowiązki na pracodawców. Przesłanki odmowy wydania zezwolenia na pracę będące wcześniej uznaniowe stały się w dużej mierze obligatoryjne. Do najczęstszych naruszeń w tym aspekcie można zaliczyć:

• nieopłacanie składek na ubezpieczeni społeczne;

• zaleganie z podatkami;

• brak środków na pokrycie zobowiązań wynikających z powierzenia pracy;

• brak zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego;

• brak pisemnej umowy lub brak przetłumaczenia jej na język zrozumiały dla zatrudnianego cudzoziemca;

• stosowanie nieprawidłowego outsourcingu;

• powierzenie pracy cudzoziemcowi, który nie posiada prawidłowych dokumentów zezwalających na pobyt na terenie Polski;
• powierzenie pracy cudzoziemcowi skierowanemu do wykonywania pracy przez podmiot niebędący agencją zatrudnienia.

Co mogą skontrolować PIP oraz Straż Graniczna?

Kontrola ze strony Straży Granicznej skupia się przede wszystkim na legalności pobytu zatrudnionego obcokrajowca. Dlatego bardzo ważne jest ze strony pracodawcy dopilnowanie wszelkich obowiązków – kopie wszelkich dokumentów przechowuje on przez cały okres zatrudnienia. Poza tym w dużej mierze kontrola samej legalności zatrudnienia będzie w dużej mierze podobna do kontroli przeprowadzanej przez PIP.

Co zatem może skontrolować PIP?

• wszelkie informacje czy cudzoziemiec został zatrudniony legalnie, a więc np. kontrola zezwoleń lub oświadczeń o powierzeniu pracy, sprawdzanie dokumentów;

• podpisaną umowę;

• czy samo zatrudnienie zostało przeprowadzone zgodnie z wydanym pozwoleniem o pracę;

• warunki zatrudnienia, a więc czy np. cudzoziemiec zatrudniony na umowę o dzieło nie wykonuje czasem pracy na warunkach umowy o pracę, a jeśli jest to umowa o pracę to sprawdzana jest zgodność z Kodeksem pracy;

• spełnienie obowiązków dotyczących dokumentacji kadrowej;

• warunki pracy i wynagrodzenia;

• zgłoszenie do ZUS, opłacanie składek.

Pamiętaj, że PIP może skontrolować każdego pracodawcę, a także przedsiębiorcę, który pracodawcą nie jest, ale na jego rzecz osoby fizyczne wykonują jakąś pracę. Ponadto zgodnie z przepisami wprowadzonymi 1 czerwca 2025 r. kontrole PIP oraz Straży Granicznej mogą być niezapowiedziane, przebiegać krzyżowo, a także mogą być przeprowadzane w formie zdalnej.

Kary za złamanie przepisów zostały zaostrzone

Dlaczego tak się stało? Surowsze grzywny mają działać odstraszająco, a przede wszystkim wpisują się w politykę nacisku na przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom na rynku zatrudnienia cudzoziemców w Polsce. 

Obecnie pracodawca zapłaci karę grzywny, nie tyle za złamanie przepisów, ale kara za nielegalne powierzenie pracy zostaje wymierzona za jednego cudzoziemca. Co to oznacza? Nielegalne powierzenie pracy 10 cudzoziemcom będzie skutkowało karą nie niższą niż 3000 zł do 50 000 zł razy dziesięć. 

Wysokie grzywny czekają pracodawcę łamiącego przepisy również za np. wprowadzenie w błąd, wyzyskanie błędu, korzyść majątkową, niedopełnienie obowiązku powiadomienia organu, niedopilnowanie obowiązku informacyjnego czy powierzenie pracy cudzoziemcowi, który skierowany jest do wykonywania pracy przez podmiot niebędący agencją zatrudnienia. Kary sięgają za jedno wykroczenie nawet do 50 000 zł.

Źródło: https://paluckiszkutnik.pl/kontrola-legalnosci-zatrudnienia-cudzoziemca-straz/