Pod względem liczby zgonów wyróżnia się jedno województwo

Według danych GUS, w pierwszych 15 tygodniach 2025 r. – jak podaje Medonet  – w Polsce zmarło 129 398 osób. Najwyższą liczbę zgonów odnotowano w tzw. makroregionie południowym (makroregiony to stosowane przez GUS statystyczne grupowanie województw) – aż 26 595 przypadków. Plasuje go na czele wszystkich makroregionów. 

Na drugim miejscu znalazło się województwo mazowieckie z liczbą 18 tys. 172 zgonów.

Wśród województw makroregionu południowego najbardziej dotknięte jest województwo śląskie – z 16 509 zgonami. 

Co napędza różnice nie tylko w liczbie, ale i w śmiertelności?

Już w danych z pierwszego półrocza 2024 roku widać wyraźne regionalne zróżnicowanie. Województwo śląskie – jak podaje Poltykazdrowotna.com – było we pierwszej trójce pod względem liczby zgonów (51 723), zaraz po mazowieckim (57 859) i wielkopolskim (53 134). 

Jednocześnie Śląsk wyróżniał się pod względem wskaźnika zgonów – 11,17 zgonów na 1000 mieszkańców, podczas gdy średnia krajowa wynosiła 10,85.

Jak to wygląda w innych makroregionach?

W zestawieniu liczby zgonów w Polsce w pierwszych 15 tygodniach 2025 r. wyraźnie widać, że niektóre regiony radzą sobie lepiej niż inne. Jak czytamy w Medonecie, zdecydowanie wyróżnia się makroregion południowo-zachodni, który odnotował najniższą liczbę zgonów – 13 tys. 931. 

W makroregionie północno-zachodnim zmarło 21 tys. 699 osób, w makroregionie północnym – 19 tys. 774, w makroregionie wschodnim – 16 985. 

Makroregion centralny odnotował 14 tys. 064 zgony, czyli tylko nieznacznie więcej niż południowo-zachodni.

Zjawiska lokalne - niepokojące punkty na mapie

Niektóre niewielkie miejscowości wykazują dramatycznie wysoką śmiertelność. Jak podaje Dziennik.pl, do miast o najwyższym wskaźniku zgonów należą: Wiązów, Polanica-Zdrój i Niemcza – wszystkie przekroczyły poziom 18 zgonów na 1000 mieszkańców. W Nowym Warpnie odnotowano blisko 24 zgony na 1000 mieszkańców w 2023 r.

Przyczyny różnic

Demografia i choroby przewlekłe – województwo śląskie cechuje się wysoką liczbą mieszkańców w podeszłym wieku, często z chorobami układu krążenia i innymi schorzeniami przewlekłymi, co zwiększa liczbę zgonów.

Infrastruktura ochrony zdrowia – regiony silnie zurbanizowane albo o ograniczonym dostępie do specjalistycznej opieki mogą notować wyższe zgony z powodu opóźnień diagnostycznych i leczenia.

Czynniki społeczne i środowiskowe – skażenie powietrza, wysoki poziom stresu, ubóstwo i brak dostępu do profilaktyki wpływają negatywnie na zdrowie.

Demograficzne anomalia lokalne – w małych gminach sytuacja, w której nieliczna populacja doświadcza większego odsetka zgonów, wyraźnie wpływa na statystyki.

Na co najczęściej umierają Polacy?

Najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce są choroby układu krążenia i nowotwory złośliwe. 

Wśród chorób układu krążenia najczęściej dochodzi do zgonów z powodu choroby niedokrwiennej serca (choroba wieńcowa) i udaru mózgu. 

Nowotwory złośliwe, takie jak nowotwory płuc, jelita grubego, piersi i prostaty, również stanowią częstą przyczynę zgonów. 

Wśród innych przyczyn zgonów specjaliści wymieniają:

• choroby układu oddechowego,
• urazy i  zatrucia, zwłaszcza wśród osób młodszych,
• choroby układu trawiennego, w tym marskość wątroby i nowotwory dolnego odcinka przewodu pokarmowego,
• choroby endokrynologiczne, szczególnie cukrzyca.

W jakim wieku umieramy?

Najwięcej zgonów – jak podaje Medonet – odnotowano w grupie wiekowej 75-79 lat. Zmarły aż 27 tys. 643 osoby. 

Na drugim miejscu znalazła się grupa 70-74 lata z 19 tys. 915 zgonami, a na trzecim osoby w wieku 65-69 lat, wśród których odnotowano 14 tys. 065 zgonów. 

Najmniej zgonów wystąpiło wśród dzieci w wieku 5-9 lat – odnotowano 51 przypadków w całym kraju.  

Czytaj także: